ۇلىتاۋ وبلىسىنىڭ بۇرىنعى ەكٸمٸ, قازٸرگٸ ۇلتتىق مۋزەي ديرەكتورى بەرٸك ەبدٸعاليۇلى “ۋەدە” باعدارلاماسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ٶزٸ باسقارعان ٶڭٸردٸڭ پروبلەمالارى, قارجى تابۋدىڭ ماشاقاتى, شەندٸلەردٸڭ سىنعا تٶزٸمدٸلٸگٸ, جەمقورلىقپەن كٷرەس جەنە ٶزٸنە "ۇلتشىل" دەگەن ايىپتىڭ قالاي تاعىلعانىن بٷكپەسٸز باياندادى. سونىمەن قاتار التىنبەك سەرسەنبايۇلىنىڭ قازاسى ساياسي ٶمٸرٸنە قالاي ەسەر ەتكەنٸ جايلى دا سٶز قوزعادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ول ۇلىتاۋ وبلىسىن باسقارعان ەكٸ جىل ٸشٸندە ٶڭٸردە شەشٸلۋٸ تيٸس ٶزەكتٸ مەسەلەلەر بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.
“بٸرٸنشٸ كەزەكتە وبلىستا كٶپتەگەن پروبلەما بولدى. بۇل مەسەلەلەر وبلىس قۇرىلعاندا مەملەكەت باسشىسىمەن كەزدەسكەندە دە كٶتەرٸلدٸ. ەڭ الدىمەن جەزقازعان قالاسىنداعى اۋىز سۋ تاپشىلىعى, ەكٸنشٸدەن, حالىق جيٸ كٶتەرٸپ جٷرگەن ەكولوگييالىق جاعداي بولدى. سونىمەن قاتار جولداردىڭ جاعدايى دا ٶزەكتٸ ەدٸ. وسى پروبلەمالارعا قاتىستى تيٸستٸ تاپسىرمالار بەرٸلدٸ. وبلىستىڭ قۇرىلۋداعى نەگٸزگٸ ماقساتى – وسى تٷيتكٸلدەردٸ شەشۋ بولاتىن”, – دەدٸ ول “ۋەدە” باعدارلاماسىنا بەرگەن سۇحباتىندا.
بەرٸك ەبدٸعاليۇلىنىڭ ايتۋىنشا, ەكٸم بولىپ كەلگەن سەتتەن باستاپ, ٶڭٸردە كەشەندٸ جوسپار قابىلدانعان. بۇل جوسپار ٷكٸمەت تاراپىنان ماقۇلدانىپ, قارجىلاندىرۋعا قاجەتتٸ قۇجاتتار دايىندالا باستاعان.
“بٸر جىلدان اسا ۋاقىت وسى قۇجاتتاردى دايىنداۋعا كەتتٸ. سەبەبٸ قاراجات الۋ ٷشٸن سمەتالىق جەنە زەرتتەۋ قۇجاتتارىن ەزٸرلەۋ قاجەت. حالىقتىڭ كٶزٸنە كٶرٸنٸپ تۇرعانىمەن, قارجى تابۋ وڭاي ەمەس. نەگٸزگٸ بٸر جارىم جىلداي ۋاقىت وسىعان جۇمسالدى. قازٸر كەيبٸر جوبالار قارجىلاندىرىلىپ, جۇمىستار جٷرٸپ جاتىر”, – دەدٸ ەكس-ەكٸم.
ول سونداي-اق قاراجات الۋدىڭ نەگە قيىن ەكەنٸنە دە توقتالدى.
“جاڭادان قۇرىلعان وبلىستارعا پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرماسى بولعاننان كەيٸن ٷكٸمەت قولداۋ كٶرسەتتٸ. بٸراق ەڭ باستىسى – تيٸستٸ قۇجاتتاردى ۋاقىتىندا دايىنداۋ. بٸر سمەتالىق قۇجاتتىڭ ٶزٸنە بٸر جىلداي ۋاقىت كەتەدٸ. سەبەبٸ كونكۋرس ٶتكٸزٸلەدٸ, ەكسپەرتيزا جاسالادى. وبلىس جازدا قۇرىلعانىمەن, بٸز كٷزدە باسقارمالاردى تولىق قۇرىپ, جوبالاردى 2022 جىلدىڭ سوڭىنان باستاپ ەزٸرلەدٸك. 2023 جىلدىڭ بيۋدجەتٸنە ەندٸ عانا دايىن بولا باستادىق”, – دەدٸ ەبدٸعاليۇلى.
ونىڭ سٶزٸنشە, بۇرىنعى وبلىستاردا قۇجاتتار بٸرنەشە جىل بۇرىن جوسپارلانىپ قويادى, ال جاڭادان قۇرىلعان ٶڭٸردە مۇنىڭ بەرٸ نٶلدەن باستالعان.
“سوندىقتان العاشقى كەزدە قۇجاتتاردى قۇرۋ پروتسەسٸندە بٸراز تەجەلدٸك. قازٸر جوبالاردىڭ بٸرقاتارى ماقۇلدانىپ, جۇمىستار جٷرٸپ جاتىر”, – دەدٸ ول.
بەرٸك ەبدٸعاليۇلى ۇلىتاۋ وبلىسى ەكٸمدٸگٸنەن كەتۋ سەبەبٸن دە تٷسٸندٸردٸ.
“جاڭا قىزمەتكە اۋىستىم. باسشىلىقپەن كەزدەسكەن كەزدە مەن بۇل نيەتٸمدٸ بٸلدٸردٸم. ەكٸ جىل تٶرت ايداي جۇمىس ٸستەپ, مەملەكەت باسشىسى كەلسە, ەسەبٸمدٸ بەرٸپ, كەيٸن عىلىمي جۇمىسقا اۋىسسام دەگەن ويىم بار ەكەنٸن ايتتىم. بٸراق ۇلتتىق مۋزەيگە كەلەمٸن دەپ ويلامادىم. مەن ول جەردە بۇرىن ەكٸ جىلداي جۇمىس ٸستەگەنمٸن. بٸر جارىم جىل “قاسيەتتٸ قازاقستان” جوباسىن اتقاردىم. سونى ەسكەرٸپ, وسى قىزمەتتٸ ۇسىندى دەپ ويلايمىن. كەيٸن كونكۋرس ۇيىمداستىرىلىپ, ونىڭ نەتيجەسٸ بويىنشا رەسمي تٷردە تاعايىندالدىم”, – دەدٸ شەنەۋنٸك.
ول قىزمەتتەن كەتۋٸنە قوعامداعى سىننىڭ ەش قاتىسى جوق ەكەنٸن ناقتى ايتتى.
“بٸز سىندى جيٸ ەستيمٸز. ەرٸپتەستەرٸم, ەكٸمدەر – بەرٸ كۋە. بٸردە بٸرٸنشٸ ورىندا بولامىز, بٸردە تٶمەندەيمٸز. ەكٸمدەر سىندى كٶتەرۋٸ كەرەك. مەملەكەتتٸك قىزمەتكەر, مينيستر بولسىن, قانداي سوققى بولسا دا كٶتەرە بٸلۋٸ كەرەك. ەگەر شەشە الماسا, ٶز ەركٸمەن ارىز جازىپ كەتكەنٸ جٶن. سىندى كٶتەرٸپ, قورىتىندى شىعارۋ – ەربٸر ساياسي قىزمەتكەردٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ. مەن جۇمىستان قاشقان جوقپىن, ەرٸ قاراي جۇمىس ٸستەۋگە دايىن بولدىم. بٸراق ۇسىنىس بولعان سوڭ, باردىم”, – دەدٸ ەبدٸعاليۇلى.
ول كەزٸندە بيلٸكتٸ قاتتى سىناعانىن, تٸپتٸ “ەشقاشان مەملەكەتتٸك قىزمەتكە كەلمەيمٸن” دەپ كەتكەن كەزٸ بولعانىن ەسكە الدى.
“ەسكٸ قازاقستاندى سىنادىم. قاراعاندى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى بولعان كەزٸمدە دە سول سەبەپتٸ قىزمەتتەن كەتتٸم. بۇرىنعى پرەزيدەنتتٸ دە سىنادىم. ەسٸرەسە, التىنبەك سەرسەنبايۇلىن اتىپ ٶلتٸرگەن كەزدە سىنىم كٷشەيە تٷستٸ. سەبەبٸ ول مەنٸڭ ۇستازىم ەدٸ. سول وقيعا مەنٸ قاتتى كٷيزەلتتٸ. بٸراق كەيٸن جٸگٸتتەر شاقىرىپ, بٸرگە جۇمىس ٸستەۋدٸ ۇسىندى. مەن دە: “جارايدى, ساياساتقا ارالاستىرمايىق, مەدەني-عىلىمي جوبالارمەن اينالىسايىن”, – دەدٸم. سٶيتٸپ قايتادان جۇمىسقا كٸرٸستٸم. وبلىس ەكٸمدٸگٸنەن كەتكەن سوڭ ٷش جىل جۇمىسسىز جٷردٸم. تٸپتٸ “جۇمىسسىز” رەتٸندە تٸركەلٸپ قويايىن با دەپ تە ويلادىم. سوسىن “قولىمنان نە كەلەدٸ?” دەپ ٶزٸمە سۇراق قويدىم. عىلىممەن جولىمدى باستاعان ادام بولعان سوڭ, وسى باعىتقا قايتا ورالدىم. “الاشوردا ەسكەرٸ” تاقىرىبى مەنٸ بۇرىننان مازالاپ جٷرگەن. سول تاقىرىپقا كٸرٸستٸم. ٷش جىلدا كٸتابىمدى اياقتادىم”, – دەدٸ ول.
شەنەۋنٸك “ەسكٸ قازاقستان” تۇسىندا ٶزٸن كٸمدەر قۋدالاعانىن دا اشىپ ايتتى.
“ول كەزدە پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸندە مايلىباەۆ باعلان بولدى. سولار باستادى. ماعان عانا ەمەس, ساياسي مٸنبەردە جٷرگەن باسقا ازاماتتاردى دا “ۇلتشىل” دەپ ايىپتادى. ەستۋٸمشە, ەرلان تىنىبايۇلىنا, ايدوس سارىمعا, تٸپتٸ مارات تەجينگە دە قىسىم جاسالدى. مەسكەۋگە بارعانىمدا مارات تەجين, بەرٸك ۋەلي كٶمەك كٶرسەتتٸ. ايدوس سارىم باۋىرجان وسپان ەسٸمدٸ كەسٸپكەرمەن تانىستىردى. ول كٸسٸ دە: “كٸتاپتا مەنٸڭ دە اتالارىم بار ەكەن”, – دەپ, كٸتاپتىڭ شىعۋىنا كٶمەكتەستٸ”, – دەدٸ ەبدٸعاليۇلى.
سونداي-اق ول جەمقورلىقپەن كٷرەس جٶنٸندەگٸ ويىن دا ورتاعا سالدى.
“ماعان جەكە ٶزٸمە پارا ۇسىنعان ادامدار بولمادى. بٸراق جەكە جوبالار جٷرٸپ جاتقاندا ەرتٷرلٸ ازاماتتار كەلٸپ, “مىنا تەندەرگە قاتىسساق” دەيدٸ. بٸز وندايدا بەرٸ زاڭ اياسىندا شەشٸلەدٸ دەپ ايتامىز. سونىمەن قاتار انتيكوردىڭ الدىن الا ەسكەرتەتٸن كەزدەرٸ دە بولادى. “وسىنداي ازامات سٸزگە كەلەدٸ, بٸز ونى ۇستايمىز” دەيدٸ. ونداي جاعدايلار مەنٸڭ تەجٸريبەمدە بولدى.
قىتايدا جەمقورلاردى اتىپ تاستايدى. بٸزگە دە سونداي بٸر تەرتٸپ كەرەك شىعار دەپ ويلايمىن. بٸرٸنشٸ – ٷرەي بولۋى كەرەك. شەنەۋنٸك قورىقپاسا, الا بەرەدٸ. ەكٸنشٸ – ار-وجدان. مىسالى, گرۋزيندەردە وسى ەكەۋٸ قاتار جٷرەدٸ. جەمقورلىق بارلىق ەلدە بار. بٸراق بٸزدە ول قالىپتى جاعدايعا اينالىپ كەتتٸ. سوندىقتان الدىمەن پارانى الۋدى ەمەس, بەرۋدٸ توقتاتۋ كەرەك. سوندا, مٷمكٸن, بۇل مەسەلە شەشٸلە باستايدى", – دەدٸ بەرٸك ەبدٸعاليۇلى.