قازٸرگٸ تاڭدا قازاقستان ٷكٸمەتٸندە شەشٸم قابىلدايتىن نەگٸزگٸ قۇرامدا 26 ادام بار. ولاردىڭ قاي ٶڭٸردەن شىققانىنا زەر سالىپ قاراعاندا, بيلٸكتٸڭ گەوگرافييالىق بەت-بەينەسٸ ايقىندالادى. ٷكٸمەتتەگٸ ەڭ ىقپالدى توپ الماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسىنىڭ ٶكٸلدەرٸنەن قۇرالعان. 11 مينيستردٸڭ وسى ٶڭٸردەن شىققانى كەزدەيسوقتىق ەمەس, بۇل ەلٸمٸزدٸڭ ساياسي جەنە ەكونوميكالىق ورتالىعىنىڭ وڭتٷستٸككە قاراي اۋىسقانىنىڭ بٸر كٶرٸنٸسٸ بولۋى دا عاجاپ ەمەس, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz NewTimes.kz-كە سٸلتەپ.
الماتىدان شىققان مينيسترلەردٸڭ ٸشٸندە پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ پەن ونىڭ ٷش ورىنباسارى (قانات بوزىمباەۆ, مۇرات نۇرتٸلەۋ, ەرمەك كٶشەرباەۆ) بار ەكەنٸ نازار اۋدارارلىق جايت. قارجى, ەدٸلەت, تسيفرلىق دامۋ, ەنەرگەتيكا سىندى ستراتەگييالىق ماڭىزدى سالالاردى باسقارىپ وتىرعان تۇلعالاردىڭ دا وسى ٶڭٸردەن بولۋى الماتى ەليتاسىنىڭ مەملەكەتتٸك شەشٸمدەرگە تٸكەلەي ىقپال ەتۋ مٷمكٸندٸگٸن ارتتىرىپ وتىر.
ەكٸنشٸ بٸر نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق مەسەلە – ەلدٸڭ باتىس ايماقتارىنىڭ ٷكٸمەت قۇرامىنان تىس قالۋى. قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ تٸرەگٸ سانالاتىن مۇناي-گاز ٶندٸرەتٸن ايماقتار – اتىراۋ, ماڭعىستاۋ, باتىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ ٶكٸلدەرٸ مينيسترلٸك ورىنداردان مٷلدە شەت قالعان. بۇل فاكتور اتالعان ٶڭٸرلەردٸڭ ساياسي شەشٸم قابىلداۋ پروتسەستەرٸنەن وقشاۋلانۋىنىڭ بەلگٸسٸ بولۋى مٷمكٸن.
كەرٸسٸنشە, ٶنەركەسٸپتٸك-ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك بەلسەندٸلٸگٸ جوعارى قاراعاندى, پاۆلودار, شىعىس قازاقستان مەن سولتٷستٸك ٶڭٸرلەردٸڭ ساياسي ەليتاسى ٷكٸمەت قۇرامىندا تۇراقتى پوزيتسيياعا يە. مىسالى, بٸرٸنشٸ ۆيتسە-پرەمەر رومان سكليار پاۆلوداردان, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ ەرجان سەدەنوۆ شىعىس قازاقستاننان, ساۋدا مينيسترٸ ارمان شاققاليەۆ قاراعاندىدان شىعىپ, ٶز ٶڭٸرلەرٸنٸڭ ساياسي بەدەلٸن نىعايتىپ وتىر.
جالپى العاندا, وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەردٸڭ باسىمدىعى ايقىن بايقالادى. مينيسترلەر كابينەتٸنٸڭ 40%-ى وڭتٷستٸكتەن شىققان. قىزىلوردادان شىققان ٷكٸمەت اپپاراتى باسشىسى عالىمجان قويشىباەۆ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترٸ اقمارال ەلنازاروۆا جەنە بٸلٸم مينيسترٸ عاني بەيسەمباەۆ وڭتٷستٸكتٸڭ ٷكٸمەتتەگٸ ورنىن كٷشەيتٸپ وتىر. ال جامبىل وبلىسىنان شىققان ەكٸ مينيستر – سۋ رەسۋرستارىن باسقاراتىن نۇرجان نۇرجٸگٸتوۆ پەن كٶلٸك مينيسترٸ نۇرلان ساۋرانباەۆ تا وسى تەندەنتسييانى جالعاستىرادى.
ٷكٸمەت مٷشەلەرٸنٸڭ جاسى دا ٶزارا توپتاسۋدى اڭعارتادى. 1969 جىلى تۋعان سەرٸك جۇمانعارين, قانات بوزىمباەۆ, عاني بەيسەمباەۆ پەن دەۋرەن قوسانوۆتىڭ ٷكٸمەتتە قاتار جٷرۋٸ, ساياسي شەشٸمدەردە ولاردىڭ ورتاق ۇستانىمى مەن ىنتىماقتاستىعىن كٷشەيتۋٸ ىقتيمال.
دەگەنمەن, مينيسترلەر قۇرامىنداعى گەندەرلٸك تەڭسٸزدٸك مەسەلەسٸ ەلٸ دە ٶزەكتٸ كٷيٸندە قالىپ وتىر. 26 ادامنىڭ نەبەرٸ ٷشەۋٸ عانا – ەيەل. وسى ٷش ەيەلدٸڭ ٶزٸ مەدەنيەت, ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكٸلدٸ «دەستٷرلٸ» سالالاردى باسقارۋى قازاقستان ٷكٸمەتٸندەگٸ گەندەرلٸك ساياساتتىڭ سيمۆولدىق دەڭگەيدەن اسا الماي وتىرعانىن كٶرسەتەدٸ.
بۇل ٷردٸستەر قازاقستاننىڭ ساياسي-ەكونوميكالىق دامۋىنا عانا ەمەس, ايماقارالىق ەليتالار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستارعا دا تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ. ٷكٸمەتتٸڭ گەوگرافييالىق قۇرامى الداعى ۋاقىتتا ٶڭٸرلەر اراسىنداعى بەسەكەلەستٸكتٸ كٷشەيتٸپ, جاڭا ساياسي تەپە-تەڭدٸك قالىپتاستىرۋى مٷمكٸن.