قازاقستاندا ادام ساۋداسى مەن ەڭبەك قاناۋىنا قارسى كٷرەس اياسىندا بيىل قۇقىق قورعاۋ جەنە ەڭبەك ورگاندارى باقىلاۋدى كٷشەيتتٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ۇلتتىق ديالوگ بارىسىندا مەملەكەتتٸك ەڭبەك ينسپەكتسيياسى كوميتەتٸ مەن ٸٸم ٶكٸلدەرٸ ەڭبەك قۇقىعىن قورعاۋ, مەجبٷرلٸ ەڭبەك فاكتٸلەرٸن انىقتاۋ جەنە ادام ساۋداسىنا قارسى اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸن جارييالادى.
مەملەكەتتٸك ەڭبەك ينسپەكتسيياسى كوميتەتٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى جٷنٸس سەكەن رىسقۇلبەكۇلىنىڭ ايتۋىنشا, 2026 جىلدىڭ بەس ايىندا مەملەكەتتٸك ينسپەكتورلار 3599 تەكسەرۋ جٷرگٸزگەن. ونىڭ 152-سٸ پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ اياسىندا ٶتكەن. تەكسەرۋ بارىسىندا ەڭبەك زاڭناماسىن بۇزۋدىڭ 3720 دەرەگٸ انىقتالعان.
«انىقتالعان زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ 81 پايىزى ەڭبەك قاتىناستارىنا قاتىستى بولدى. ونىڭ ٸشٸندە جالاقىنى ۋاقىتىندا تٶلەمەۋ, ەڭبەك شارتتارىن جاساۋ جەنە بۇزۋ تەرتٸبٸنٸڭ ساقتالماۋى, قىزمەتكەرلەردٸڭ دەمالىس قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋى بار. قالعان 19 پايىزى ەڭبەك قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەسەلەلەرٸنە قاتىستى بولدى. بۇل جەكە قورعانىس قۇرالدارىنىڭ بولماۋى, قاۋٸپسٸزدٸك تەحنيكاسىن ساقتاماۋ جەنە ٶندٸرٸستەگٸ جازاتايىم وقيعالاردى ۋاقىتىندا تەرگەمەۋ فاكتٸلەرٸ», – دەدٸ ول.
ونىڭ سٶزٸنشە, تەكسەرۋ نەتيجەسٸندە جۇمىس بەرۋشٸلەرگە 2245 نۇسقاما بەرٸلٸپ, جالپى كٶلەمٸ 224 ملن تەڭگەدەن اساتىن ايىپپۇل سالىنعان. سونىمەن قاتار 1,25 ملرد تەڭگە جالاقى بەرەشەگٸ ٶتەلٸپ, 22,8 مىڭنان استام قىزمەتكەردٸڭ قۇقىعى قورعالعان.
سونىمەن بٸرگە كوميتەت ٸٸم-مەن بٸرلەسٸپ ەڭبەك قاناۋى مەن ادام ساۋداسىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا تۇراقتى جۇمىس جٷرگٸزٸپ جاتىر. ەرەكشە نازار شالعايداعى شارۋا قوجالىقتارىنا, سونىڭ ٸشٸندە مال شارۋاشىلىعى نىساندارىنا اۋدارىلعان.
جٷنٸس رىسقۇلبەكۇلى ەڭبەك ينسپەكتورلارى مەن پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ ٶڭٸرلەرگە شىعىپ, فەرمەرلەرگە ەڭبەك زاڭناماسى, قاۋٸپسٸز ەڭبەك جاعدايلارى جەنە ادام ساۋداسىنىڭ الدىن الۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتقانىن ايتتى.
«مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ بٸرلەسكەن قىزمەتٸ پروفيلاكتيكانى كٷشەيتۋگە, حالىقتىڭ اقپاراتتانۋ دەڭگەيٸن ارتتىرۋعا جەنە ادام ساۋداسى قۇرباندارىن انىقتاۋ تەتٸكتەرٸن جەتٸلدٸرۋگە باعىتتالعان. ايتا كەتۋ كەرەك, 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى مەن بيىلعى كەزەڭدە مەملەكەتتٸك ەڭبەك ينسپەكتسيياسى كوميتەتٸنە ادام ساۋداسى فاكتٸلەرٸ بويىنشا ٶتٸنٸشتەر تٷسكەن جوق جەنە تەكسەرۋلەر كەزٸندە مۇنداي دەرەكتەر انىقتالمادى», – دەدٸ ول.
ال ٸٸم ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كٷرەس دەپارتامەنتٸ باستىعىنىڭ ورىنباسارى رۋسلان ساديروۆتىڭ مەلٸمەتٸنشە, بيىل ادام ساۋداسىنا قاتىستى 75 قىلمىس تٸركەلگەن.
ولاردىڭ ٸشٸندە ادام ساۋداسىنىڭ 18 فاكتٸسٸ انىقتالعان, ونىڭ 14-ٸ كەمەلەتكە تولماعاندارعا قاتىستى. بۇدان بٶلەك سەكسۋالدىق سيپاتتاعى قىزمەتتەرگە تارتۋدىڭ 6 دەرەگٸ تٸركەلگەن, ونىڭ تٶرتەۋٸ كەمەلەتكە تولماعاندارعا بايلانىستى بولعان. مەجبٷرلٸ ورگان الۋ نەمەسە زاڭسىز اعزا ساۋداسىنىڭ ٷش فاكتٸسٸ, ادام ۇرلاۋدىڭ بٸر جەنە زاڭسىز باس بوستاندىعىنان ايىرۋدىڭ بٸر جاعدايى تٸركەلگەن. سونداي اق پريتون ۇستاۋ مەن جەڭگەتايلىقتىڭ 46 فاكتٸسٸ انىقتالعان.
«الماتىدا قىلمىستىق پايدالانۋ ماقساتىندا ادام ساۋداسىمەن اينالىسقان ۇيىمداسقان توپقا قاتىستى تەرگەۋ باستالدى. ولار تۇراقتى مەكەنجايى جوق ادامداردى ٸزدەپ, نەسيە تاريحىن قالىپتاستىرىپ, كەيٸن ولاردىڭ اتىنا قىمبات كٶلٸكتەر رەسٸمدەپ وتىرعان. قازٸر نەگٸزگٸ ۇيىمداستىرۋشىلار ۇستالدى, تەرگەۋ جالعاسىپ جاتىر», – دەدٸ رۋسلان ساديروۆ.
ول اباي وبلىسىندا ۆەبكام بيزنەس ۇيىمداستىرعان ەرلٸ زايىپتىلاردىڭ ۇستالعانىن دا ايتتى.
«ولار بٸرنەشە قالادا پورنوستۋدييا ۇيىمداستىرىپ, مودەل كەلبەتتٸ جاس قىزداردى ٸزدەۋمەن جەنە تٷسٸرٸلٸم ورىندارىن دايىنداۋمەن اينالىسقان. قازٸر سوتقا دەيٸنگٸ تەرگەۋ باستالدى», – دەدٸ ٸٸم ٶكٸلٸ.
سونىمەن بٸرگە بيىل پريتون ۇستاۋ جەنە جەڭگەتايلىققا قاتىستى 476 ەكٸمشٸلٸك ٸس تٸركەلگەن. جالپى كٶلەمٸ 131 ملن تەڭگەدەن استام ايىپپۇل سالىنعان.
ٸٸم دەرەگٸنشە, ادام ساۋداسىنا قارسى كٷرەس اياسىندا ٶڭٸرلەردە 149 موبيلدٸ توپتىق رەيد ۇيىمداستىرىلىپ, اۋىلدار مەن اۋدانداردا 8 مىڭنان استام ادام قامتىلعان. سونداي اق مەكتەپتەردە, كوللەدجدەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا پروفيلاكتيكالىق كەزدەسۋلەر ٶتكٸزٸلگەن. جالپى 167 وقۋ ورنىندا تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارى جٷرگەن.
رۋسلان ساديروۆ اقپاراتتىق جۇمىستاردىڭ دا كٷشەيگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«جىل باسىنان بەرٸ ادام ساۋداسى تاقىرىبى بويىنشا شامامەن 1500 ماتەريال جارييالاندى. ونىڭ 859-ى باق-تا شىقسا, 628-ٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە جارييالاندى. سونىمەن قاتار ينتەرنەت مونيتورينگٸ كەزٸندە تەلەكوممۋنيكاتسييا جەلٸلەرٸ ارقىلى ۇيىمداستىرىلعان پريتون ۇستاۋ مەن جەڭگەتايلىقتىڭ سەگٸز فاكتٸسٸ انىقتالدى. بۇدان بٶلەك پورنوگرافييالىق ماتەريالدارى بار شامامەن بەس مىڭ ينتەرنەت رەسۋرس بۇعاتتاۋعا جٸبەرٸلدٸ», – دەدٸ ول.
قازٸر مەملەكەتتٸك ورگاندار سۋرروگات انا بولۋدى جاڭا تۋعان بالالار ساۋداسى ٷشٸن پايدالانۋ تەۋەكەلدەرٸن جەنە ادام اعزالارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىن بولدىرماۋ مەسەلەلەرٸن دە تالقىلاپ جاتىر. بۇل باعىتتا قوسىمشا كەزدەسۋلەر ٶتكٸزۋ جوسپارلانعان.
ۇلتتىق ديالوگ قورىتىندىسىندا ۆەدومستۆولار ادام ساۋداسىنا قارسى كٷرەستٸڭ نەگٸزگٸ باعىتتارى حالىقارالىق ۇيىمدارمەن جۇمىستى كٷشەيتۋ, جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋ, ترانسۇلتتىق قىلمىستىق توپتاردى انىقتاۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردەگٸ زاڭسىز ۆەربوۆكا ارنالارىنا توسقاۋىل قويۋ بولاتىنىن مەلٸمدەدٸ.
