اباي وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى شالقار بايبەكوۆ اباي وبلىسىندا جٷرگٸزٸلگەن مەملەكەتتٸك اۋديتتٸڭ قورىتىندىلارى تۋرالى ايتىپ بەردٸ.
- شالقار زامانبەكۇلى, اباي وبلىسىندا جٷرگٸزٸلگەن مەملەكەتتٸك اۋديتتٸڭ قورىتىندىلارىنا توقتالىپ ٶتسەڭٸز.
- 2024 جىلعا ارنالعان مەملەكەتتٸك اۋديت جوسپارىنا سەيكەس وسى جىلدىڭ 20 مامىرى مەن 28 ماۋسىمى ارالىعىندا اباي وبلىسىنىڭ تەكسەرۋ كوميسسيياسى تەكسەرۋ جٷرگٸزدٸ. اۋديت 2022 جىلدىڭ 1 قاڭتارى مەن 2024 جىلدىڭ 30 سەۋٸرٸنە دەيٸنگٸ كەزەڭدە وبلىستىق قارجى, ەكونوميكا جەنە بيۋدجەتتٸك جوسپارلاۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, جۇمىسپەن قامتۋدى ٷيلەستٸرۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالار, قۇرىلىس باسقارمالارى مەن كۆازيمەملەكەتتٸك ۇيىمدار, كەيبٸر اۋداندارداعى سۋمەن جابدىقتاۋ كەسٸپورىندارىن قامتىدى.
-اۋديت شەڭبەرٸندە قانداي بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى?
-اۋديت قورىتىندىسى بويىنشا 1,1 ملرد تەڭگەنٸڭ قارجىلىق بۇزۋشىلىقتارى انىقتالدى. ونىڭ كٶپشٸلٸگٸ 2015-2018 جىلدارى شىعىس قازاقستان وبلىسىنان جىلۋمەن جەنە سۋمەن جابدىقتاۋعا بۇزۋشىلىقپەن بەرٸلگەن بيۋدجەتتٸك كرەديتتەرگە بايلانىستى. 711 ملن.تەڭگەنٸ قۇرايتىن بۇل اكتيۆتەر اباي وبلىسى قۇرىلعانعا دەيٸن بالانسقا قابىلدانباعان. كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتوردىڭ 6 سۋبەكتٸسٸ نەگٸزگٸ قارىز سوماسى مەن سىياقىنى ۋاقتىلى ٶتەۋ بويىنشا مٸندەتتەمەلەرٸن ورىنداماعان. بۇل 224 ميلليون تەڭگەنٸڭ بۇزۋشىلىقتارىنا ەكەلٸپ سوقتىردى.
ٶز كەزەگٸندە اۋدان مەن قالا بيۋدجەتتەرٸنەن بٶلٸنگەن نەسيەلەر مەن قارىزدار وبلىستىق بيۋدجەت الدىندا, ال وبلىستىق بيۋدجەت رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت الدىندا بەكٸتٸلگەن كەستەگە سەيكەس ۋاقتىلى ٶتەلۋدە. سونداي-اق, ميكروكرەديتتٸك قارىزداردى ماقساتسىز پايدالانۋ 69 ملن تەڭگەنٸ, ال يرريگاتسييالىق جەنە درەناجدىق جٷيەلەردٸ جەتٸلدٸرۋ جوباسى بويىنشا قارىزداردى نەگٸزسٸز بەرۋ 146,9 ملن تەڭگەنٸ قۇرادى. "يرريگاتسييالىق جەنە درەناجدىق جٷيەلەردٸ جەتٸلدٸرۋ" جوباسى بويىنشا مٸندەتتەمەلەردٸ نەگٸزسٸز قابىلداۋعا جول بەرٸلگەن. سەبەبٸ, بيۋدجەتتٸ بٶلۋ كەزٸندە شىعىس قازاقستاننان اباي وبلىسىنا بەرٸلگەن قارىز بويىنشا تٷپكٸلٸكتٸ قارىز الۋشىلاردىڭ سومالارى ناقتىلانباعان.
- بيۋدجەت قاراجاتىن پايدالانۋ تيٸمدٸلٸگٸ تۇرعىسىنان بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى ما?
- يە, قاراجاتتى تيٸمسٸز جوسپارلاۋ جەنە پايدالانۋ 143,3 ملن تەڭگەنٸ قۇرادى. ەسٸرەسە "ديپلوممەن اۋىلعا" باعدارلاماسىنىڭ ەرەجە تالاپتارىنا جەنە ساتىپ الىناتىن تۇرعىن ٷيدٸ باعالاۋ فاكتٸسٸنە سەيكەس كەلەتٸن ٷمٸتكەرلەردٸڭ بولماۋىنا بايلانىستى ليميت ازايتىلعان.
- اۋديت نەتيجەلەرٸ بويىنشا قانداي شارالار قابىلداندى?
- قولدانىستاعى زاڭناماعا سەيكەس لاۋازىمدى تۇلعالار ەكٸمشٸلٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلدى. انىقتالعان بۇزۋشىلىقتار قالپىنا كەلتٸرٸلٸپ, ٶتەلدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا قولدانىستاعى زاڭناماعا سەيكەس بارلىق شارالار قابىلدانۋدا.
- ال قارىز قالاي ٶتەلٸپ جاتىر?
- تەكسەرۋ كەزٸندە اباي وبلىسىنىڭ 2022-2023 جىلدارداعى جالپى قارىزى 69,7 ملرد تەڭگەنٸ جەنە 457,7 مىڭ اقش دوللارىن قۇرادى. كەستەگە سەيكەس 16,1 ملرد تەڭگە جەنە 50,9 مىڭ دوللار ٶتەلدٸ. مەرزٸمٸ ٶتكەن بەرەشەك جوق. بارلىق مٸندەتتەمەلەر بەلگٸلەنگەن كەستەگە سەيكەس ورىندالادى.
- جىمقىرۋ نەمەسە قاراجاتتىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸ سيياقتى ٸرٸ بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى ما?
- اۋديت قانداي دا بٸر جىمقىرۋدى نەمەسە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ جەتٸسپەۋشٸلٸگٸن انىقتاعان جوق. بۋحگالتەرلٸك ەسەپتەن جالتارۋ دا انىقتالعان جوق. بۇزۋشىلىقتار پروتسەدۋرالىق سيپاتتا بولدى. سونىمەن قاتار, بارلىعى بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدە تالاپقا سەيكەستەندٸرٸلدٸ.
-