بٷگٸن الماتى وبلىسىن 2022 جىلدىڭ ماۋسىمىنان بەرٸ باسقارعان مارات سۇلتانعازيەۆ قىزمەتٸنەن كەتتٸ. ونىڭ ەكٸم رەتٸندەگٸ كەزەڭٸ ٶڭٸردٸڭ قايتا قۇرىلىپ, وبلىس ورتالىعىنىڭ قوناەۆ قالاسىنا كٶشٸرٸلۋٸمەن تۇسپا-تۇس كەلدٸ. وسى ۋاقىت ارالىعىندا الماتى وبلىسى ەكونوميكالىق كٶرسەتكٸشتەر بويىنشا ايتارلىقتاي ٶسٸمگە قول جەتكٸزٸپ, ەلٸمٸزدەگٸ جەتەكشٸ ٶڭٸرلەردٸڭ قاتارىنا قوسىلدى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ەكونوميكا كٶلەمٸ ەكٸ ەسەگە جۋىق ارتتى
سوڭعى تٶرت جىلدا وبلىستىڭ جالپى ٶڭٸرلٸك ٶنٸمٸ ايتارلىقتاي ۇلعايدى. ەگەر 2022 جىلى بۇل كٶرسەتكٸش شامامەن 3,4 ترلن تەڭگە بولسا, بٷگٸندە 6,8 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ. ٶنەركەسٸپ سالاسىندا دا وڭ ٶزگەرٸستەر بايقالدى. ٶندٸرٸس كٶلەمٸ 1,6 ترلن تەڭگەدەن 2,6 ترلن تەڭگەگە دەيٸن ٶستٸ. ونىڭ باسىم بٶلٸگٸ, ياعني شامامەن 90 پايىزى ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنە تيەسٸلٸ.
ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 1,35 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ
ٶڭٸر ەكونوميكاسىنا تارتىلعان ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ ەكٸ ەسەدەن استام ٶستٸ. نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان قارجى 614 ملرد تەڭگەدەن 1,35 ترلن تەڭگەگە دەيٸن ۇلعايدى. وسى كەزەڭدە جالپى قۇنى 724 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايتىن 98 ينۆەستيتسييالىق جوبا ٸسكە قوسىلىپ, نەتيجەسٸندە شامامەن 11 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى.
وبلىستىڭ قارجىلىق دەربەستٸگٸ كٷشەيدٸ
تٶرت جىل ٸشٸندە وبلىس بيۋدجەتٸنٸڭ مەنشٸكتٸ كٸرٸستەرٸ 2,4 ەسە ارتتى. سونىمەن بٸرگە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بٶلٸنەتٸن ترانسفەرتتەردٸڭ ٷلەسٸ 33 پايىزدان 13 پايىزعا دەيٸن قىسقاردى. بۇرىن دونور-اۋدان مەرتەبەسٸنە تەك قاراساي مەن ٸلە اۋداندارى يە بولسا, قازٸر ولاردىڭ قاتارىنا ەڭبەكشٸقازاق, تالعار, جامبىل اۋداندارى جەنە قوناەۆ قالاسى قوسىلدى.
مەكتەپ تاپشىلىعىن ازايتۋعا باسىمدىق بەرٸلدٸ
حالىق سانىنىڭ قارقىندى ٶسۋٸ بٸلٸم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىنا ٷلكەن جٷكتەمە تٷسٸردٸ. سوعان قاراماستان, ٷش اۋىسىمدى مەكتەپتەر مەسەلەسٸن شەشۋ باعىتىندا بٸرقاتار جۇمىستار اتقارىلدى. 2022 جىلى وبلىستا 52 ٷش اۋىسىمدى مەكتەپ بولسا, بٷگٸندە ولاردىڭ سانى 23-كە دەيٸن ازايدى. تٶرت جىل ٸشٸندە 75 جاڭا مەكتەپ پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. ونىڭ ٸشٸندە بيىل وقۋ جىلى باستالعانعا دەيٸن 4200 وقۋشى ورنىنا ارنالعان بەس مەكتەپ اشىلدى.
قوناەۆ قالاسى جاڭا وبلىس ورتالىعى رەتٸندە قالىپتاستى
جاڭا وبلىس ورتالىعى قوناەۆ قالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ جۇمىستارى دا وسى كەزەڭدە باستالدى. قالادا ينجەنەرلٸك جەلٸلەر تارتىلىپ, ەكٸمشٸلٸك نىسانداردىڭ قۇرىلىسى قولعا الىندى. الداعى جىلدارى مۇندا تەاتر, «قوناەۆ ارەنا», وقۋشىلار سارايى جەنە باسقا دا ەلەۋمەتتٸك-مەدەني نىساندار سالۋ جوسپارلانىپ وتىر.
تۇرعىن ٷي قۇرىلىسى قارقىن الدى
سوڭعى تٶرت جىلدا وبلىستا 3,7 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. نەتيجەسٸندە 6,6 مىڭ ازامات باسپانامەن قامتىلدى. جاڭا پەتەر يەلەرٸنٸڭ قاتارىندا ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارعا جاتاتىن تۇرعىندار دا بار.
اۋىل شارۋاشىلىعىندا تۇراقتى ٶسٸم ساقتالدى
الماتى وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ جالپى كٶلەمٸ بويىنشا رەسپۋبليكاداعى ەكٸنشٸ ورنىن ساقتاپ قالدى. قازٸرگٸ تاڭدا ٶڭٸر ەلدەگٸ اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸنٸڭ 11,6 پايىزىن ٶندٸرەدٸ. 2022–2025 جىلدارى مەملەكەت مەنشٸگٸنە پايدالانىلماي جاتقان 528 مىڭ گەكتار اۋىل شارۋاشىلىعى جەرٸ قايتارىلدى. سونىمەن قاتار سۋارۋ جٷيەلەرٸن جاڭعىرتۋعا 16,3 ملرد تەڭگە بٶلٸنٸپ, سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگييالارى سۋارمالى جەرلەردٸڭ 41,2 پايىزىنا ەنگٸزٸلدٸ.
تۋريزمنٸڭ جاڭا سەرپٸنٸ
تۋريزم سالاسى دا ٶڭٸر ەكونوميكاسىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ بٸرٸنە اينالدى. بيىلعى جاز ماۋسىمىندا عانا قاپشاعاي سۋ قويماسىنا 2 ملن-نان استام تۋريست كەلگەن. سونداي-اق كٶلساي كٶلدەرٸ, قايىڭدى كٶلٸ جەنە كٶشپەندٸلەر قالاشىعى اۋماقتارىنداعى ينفراقۇرىلىم جاڭارتىلىپ, تۋريستٸك نىساندارعا اپاراتىن جولدار جٶندەلدٸ. سوڭعى جىلدارى الماتى وبلىسى ٸرٸ سپورتتىق جەنە مەدەني-بۇقارالىق شارالار ٶتەتٸن ماڭىزدى الاڭداردىڭ بٸرٸنە اينالىپ كەلەدٸ.
ٶڭٸر الدىندا تۇرعان نەگٸزگٸ مٸندەتتەر
دەگەنمەن, حالىق سانىنىڭ قارقىندى ٶسۋٸ ٶڭٸر ٷشٸن بٸرقاتار جٷيەلٸ مەسەلەلەردٸ دە ٶزەكتٸ ەتٸپ وتىر. ولاردىڭ قاتارىندا الماتى اگلومەراتسيياسىنداعى ەلەۋمەتتٸك جەنە ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىم تاپشىلىعى, اۋىل شارۋاشىلىعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ جەنە باستالعان ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى تولىق اياقتاۋ مٸندەتٸ بار. وسىلايشا, مارات سۇلتانعازيەۆتٸڭ الماتى وبلىسىن باسقارعان كەزەڭٸ ەكونوميكانىڭ ەكٸ ەسەگە جۋىق ٶسۋٸ, ينۆەستيتسييا كٶلەمٸنٸڭ ارتۋى, جاڭا ەلەۋمەتتٸك نىسانداردىڭ سالىنۋى جەنە قوناەۆ قالاسىنىڭ جاڭا وبلىس ورتالىعى رەتٸندە قالىپتاسۋىمەن ەستە قالدى.
