Freedom Inside '26

5 وبلىستا سەبي ٶلٸمٸ كٶبەيگەن: دەپۋتات انا مەن بالا ٶمٸرٸنە قاتىستى دابىل قاقتى

5 وبلىستا سەبي ٶلٸمٸ كٶبەيگەن: دەپۋتات انا مەن بالا ٶمٸرٸنە قاتىستى دابىل قاقتى
كوللاج: Dalanews.kz

مەجٸلٸس دەپۋتاتى نارتاي ارالبايۇلى انا مەن بالانىڭ ٶمٸرٸ تۋرالى دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, رەسمي دەرەككە سەيكەس, سوڭعى 6 جىلدى العاننىڭ ٶزٸندە اقپاراتتىڭ ارتىندا قانشا قازانىڭ جاتقانىن تاپ باسىپ تانۋ قيىن ەمەس. 2019 جىلى قازاقستاندا 3360 سەبي شەتٸنەپ كەتكەن, 2020 جىلى 3286 سەبي, 2021 جىلى 3732 بٶپە باقيلىق بولعان. 2022 جىلى 3154 نەرەستە, 2023 جىلى 2998 سەبي شەتٸنەپ كەتكەن. 2024 جىلى 2598 بٶپەنٸ قۇنداقتاۋلى كٷيٸندە مەيٸتحانادان الىپ شىعۋعا مەجبٷر بولدى اتا-اناسى.

"ەرينە, رەسمي ورگاندار سەبي ٶلٸمٸنٸڭ ازايعانىن العا تارتادى. بٸراق سوڭعى جىلدىڭ ٶزٸندە 2 جارىم مىڭ بٶپەدەن ايرىلىپ قالۋ كٶڭٸل كٶنشٸتەتٸن كٶرسەتكٸش ەمەس. سوراقىسى سول, رەسمي دەرەككە سٷيەنسەك 5 وبلىستا سەبي ٶلٸمٸ كٶبەيگەن, ولار: اباي, اقتٶبە, الماتى, جەتٸسۋ, ۇلىتاۋ وبلىستارى. 

تاقىرىپتىڭ تاعى بٸر قىرى انا ٶلٸمٸ. رەسمي ساندارعا قاراساڭ ساناڭ سان ساققا جٷگٸرەدٸ. سوڭعى 6 جىلدا  قازاقستاندا 563 انا بوسانۋ ٷستٸندە كٶز جۇمعان. سوراقىسى سول ەلٸمٸزدٸڭ 10 وبلىسىندا انا ٶلٸمٸ كٶبەيگەن. انا ٶلٸمٸ ەڭ كٶپ وبلىستار: جەتٸسۋ, قوستاناي, ۇلىتاۋ مەن اقتٶبە وبلىستارى. مۇنىڭ بەرٸ رەسمي مەلٸمەت", دەيدٸ دەپۋتات. 

2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كٶز جۇمعان انالاردىڭ 54 % قالادا, 46 % اۋىلدا تۇراتىنى بەلگٸلٸ بولدى.

"بٸر قورقىنىشتى تەندەنتسييا بار, 4 نەمەسە ودان دا كٶپ بالاسى بار ەيەلدەر اراسىندا ٶلٸم-جٸتٸم كٶبەيگەن, سالدارىنان 97 بالا تٸرٸ جەتٸم بوپ قالدى. سالادا پروبلەما جەتكٸلٸكتٸ,  باسقاسىن بىلاي قويعاندا استانا قالاسىنداعى پەرزەنتحانالاردا 550 تٶسەك تاپشى.

وعان قوسا مامان جەتكٸلٸكسٸز. ەلٸمٸزدە 4 702 اكۋشەر-گينەكولوگ جۇمىس ٸستەيدٸ, تاعى 389 مامان كەرەك. بوساندىرۋ ۇيىمدارىندا تەك 1 679 اكۋشەر – گينەكولوگ جۇمىس ٸستەيدٸ, ونىڭ 560-ى عانا (35%) امپۋتاتسييا جاساي الادى. ال اكۋشەرييادا وپەراتسييالىق تەحنيكانىڭ بارلىق تٷرلەرٸن تەك 438 دەرٸگەر عانا (21%) ورىنداي الادى. بۇل ٷلكەن پروبلەما", دەيدٸ نارتاي ارالبايۇلى.  

تاعى بٸر تٷيتكٸل, ەلٸمٸزدەگٸ كەي پەرزەنتحانالار حالىقارالىق تالاپتارعا سەيكەس كەلمەيدٸ, ينفراقۇرىلىمى ناشار, عيمارات ەبدەن توزعان. مەسەلەن ورتالىقتاندىرىلعان وتتەگٸ جەتكٸزگٸشٸ, سىعىلعان اۋا جەنە سورۋ ۆاكۋۋمى, قابىلداۋ بٶلٸمدەرٸ جوق. 3-دەڭگەيدەگٸ بوساندىرۋ ۇيىمدارىندا ەكسپرەسس باك جوق. فلورا مەن انتيبيوتيكتەرگە سەزٸمتالدىقتى ۋاقتىلى انىقتاۋعا ارنالعان زەرتحانالار جوق. 

بۇدان بٶلەك, مەديتسينالىق جابدىقتاردىڭ توزۋى مەن مەديتسينالىق مەكەمەلەردٸڭ تٶمەن جاراقتاندىرىلۋى دا ٶزەكتٸ مەسەلە. مىسالى بٸرنەشە ورتالىقتا ۋدز, كتگ اپپاراتتارى, انەستەزييا اپپاراتتارى, قست اناليزاتورلارى, سماد اپپاراتتارى جوق. 

ۇسىنىستار: 

  1. انا مەن بالا دەنساۋلىعىنا تٸكەلەي جاۋاپتى پەريناتالدىق ورتالىقتار مەن پەرزەنتحانالارداعى دەرٸگەرلەردٸڭ, سانيتارلاردىڭ, تەحنيكالىق مامانداردىڭ ايلىعىن كٶتەرۋ كەرەك. سەبەبٸ ولار جالاقىسى جاقسى دەپ جەكە سەكتورعا كەتۋدە.
  2. ٶڭٸرلەرگە مىقتى دەرٸگەرلەردٸ تارتۋ  ٷشٸن بٸر رەتتٸك كٶتەرمەاقى مەن ارنايى تۇرعىن ٷي باعدارلاماسىن ٸسكە قوسۋ قاجەت.
  3. مىقتى مامانداردى دايارلاۋ ٷشٸن بالالار بەيٸنٸ بويىنشا كافەدرالاردى قالپىنا كەلتٸرۋ كەرەك.
  4. وبلىس ورتالىعىنان شالعايداعى اۋىلدىق جەرلەردە جەنە اۋدانداردا جٷكتٸلٸگٸ اۋىر ٶتٸپ جاتقان  ەيەلدەردٸ الدىن الا ەمدەۋگە ارنالعان پانسيوناتتاردى دەرەۋ سالۋ كەرەك. سەبەبٸ الىستاعى اۋىلدان تولعاق قىسقان انانى ورتالىققا ەكەلگەنشە تٷرلٸ جاعداي ورىن الۋى مٷمكٸن. 
  5. «پاتروناجدىق مەدبيكە» لاۋازىمىن ەنگٸزۋ قاجەت.
  6. پەريناتالدىق ورتالىقتار مەن پەرزەنتحانالاردىڭ, بالالار اۋرۋحانالارىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جاڭارتۋ كەرەك.