ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جەنە دامۋ بانكتٸڭ (EBRD) اقپان ايىنداعى قازاقستان ەكونوميكاسىنا جاساعان شولۋى جارييالاندى. وندا ٶتكەن جىلعى كٶرسەتكٸشتەرگە باعا بەرٸلٸپ, 2025 جىلعا بولجامدار جاسالادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ەكونوميكالىق ٶسٸم
2023 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسى 5,1% سيپاتىندا قالىپتى ٶسٸمدٸ كٶرسەتتٸ. الايدا, 2024 جىلى قارقىن 4,1%-عا دەيٸن باياۋلادى, بۇل, نەگٸزٸنەن, تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸندەگٸ توقىراۋعا بايلانىستى بولدى. 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتوردىڭ ٶسٸمٸنە بايلانىستى كٶرسەتكٸش 4,5%-عا دەيٸن بٸرشاما جاقساردى. 2025 جىلعا قاراي ەكونوميكالىق ٶسٸم 5,2%-عا دەيٸن ارتادى دەپ بولجانۋدا, وعان ينفراقۇرىلىمعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار جەنە قايتا ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸن دامىتۋ ىقپال ەتۋٸ تيٸس. الايدا, 2026 جىلى جاھاندىق شيكٸزات نارىقتارىنداعى ىقتيمال تٷزەتۋلەرگە بايلانىستى ٶسٸم شامالى باياۋلاپ, 4,5%-دى قۇرايدى دەپ كٷتٸلەدٸ.
ينفلياتسييا جەنە اقشا-نەسيە ساياساتى
قازاقستانداعى ينفلياتسييا, ٶڭٸردەگٸ باسقا ەلدەردەگٸدەي, پاندەميياعا دەيٸنگٸ دەڭگەيدەن جوعارى بولىپ قالۋدا. 2023 جىلى 10,5%-دى قۇراعان بۇل كٶرسەتكٸش 2024 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 8,3%-عا دەيٸن تٶمەندەدٸ. 2025-2026 جىلدارى ودان ەرٸ تٶمەندەۋ كٷتٸلەدٸ: 7,0% جەنە 6,5% بولىپ.
ينفلياتسييانىڭ بەسەڭدەۋٸنە ەنەرگييا باعاسىنىڭ سالىستىرمالى تٷردە تۇراقتانۋى جەنە ۇبك-نىڭ ۇستامدى ساياساتى ەسەر ەتەدٸ. الايدا, ينفلياتسييالىق قىسىم تەۋەكەلدەرٸ جالاقىنىڭ جەنە مەملەكەتتٸك شىعىنداردىڭ ٶسۋٸنە بايلانىستى ساقتالادى.
مەملەكەتتٸك قارجى
قازاقستان بيۋدجەتٸنٸڭ تاپشىلىعى 2023 جىلى جٸٶ-نٸڭ -2,3%-نان 2024 جىلى جٸٶ-نٸڭ -3,1% -نا دەيٸن ۇلعايدى. 2025 جىلى بيۋدجەت بالانسىنىڭ جٸٶ-نٸڭ -3,5% - نا دەيٸن جەتٸپ, ودان ەرٸ ناشارلايدى دەپ كٷتٸلەدٸ, بۇل مەملەكەتتٸك شىعىستاردىڭ, ونىڭ ٸشٸندە قورعانىس سالاسى مەن ەلەۋمەتتٸك باعدارلامالارعا بٶلٸنەتٸن قاراجاتتىڭ ۇلعايۋىنا بايلانىستى بولادى. وسىعان قاراماستان, قازاقستان سالىستىرمالى تٷردە تۇراقتى قارجىلىق جاعدايىن ساقتايدى. قارىز جٷكتەمەسٸ باسقارۋعا كەلەتٸن جاعدايدا, ال مەملەكەتتٸك شىعىندار ٸشكٸ جەنە سىرتقى نەسيەلەر ارقىلى قارجىلاندىرىلادى.
نەگٸزگٸ قيىندىقتار مەن پەرسپەكتيۆالار
2025 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسى ٷشٸن تەگەۋٸرٸندٸ سىن قاتەرلەر مىنالار بولادى:
- گەوساياسي تۇراقسىزدىق – ساۋدا-ساتتىقتا ورىن الۋى ىقتيمال جاڭا سانكتسييالار مەن شەكتەۋلەر.
- مۇناي باعاسىنىڭ قۇبىلمالىعى - كٶمٸرسۋتەكتەر ەكسپورتىنا تەۋەلدٸلٸك ساقتالادى.
- ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ باياۋلاۋى - قازاقستاندىق ەكسپورتقا سۇرانىستىڭ تٶمەندەۋٸ.
دەگەنمەن, وڭ پەرسپەكتيۆالار دا بار. قازاقستان شيكٸزاتتىق ەمەس سالالاردى دامىتا وتىرىپ, ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ باعىتىن جالعاستىرادى. سونىمەن قاتار, ينفراقۇرىلىم مەن ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنە شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالاردىڭ اعىنى ورتا مەرزٸمدٸ پەرسپەكتيۆادا ەكونوميكالىق ٶسٸمدٸ قولداۋى كەرەك.
