قايتا قارالعان "2024-2026 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت" تۋرالى زاڭ جوباسىندا بٸرقاتار تسيفرلار قايتا تٷزەلدٸ. مەسەلەن, بيىل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ كٸرٸستەرٸ 14,1 ترلن تەڭگە كٶلەمٸندە باعالانادى, بۇل - الدىنداعى جوسپاردان 2 ترلن تەڭگەگە كەم تسيفر. ونىڭ سەبەبٸن, بٷگٸن مەجٸلٸس قابىرعاسىندا پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ نۇرلان بايبازاروۆ پەن قارجى مينيسترٸ مەدي تاكيەۆ كەڭٸنەن تٷسٸندٸرٸپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"2024 جىلعا ارنالعان ماكرو كٶرسەتكٸشتەردٸڭ پارامەترلەرٸ 2024-2028 جىلدارعا ارنالعان ماقۇلدانعان بولجام شەڭبەرٸندە ساقتالدى. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ كٸرٸستەرٸ 14,1 ترلن تەڭگە كٶلەمٸندە باعالانادى, بۇل بەكٸتٸلگەن جوسپاردان 2 ترلن تەڭگەگە تٶمەن", - دەيدٸ نۇرلان بايبازاروۆ.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸنٸڭ ايتۋىنشا, بۇعان مىنا ٷش فاكتور سەبەپ:
- "تەڭٸزشەۆرويل" جشس-نىڭ 2025 جىلداعى كەڭەيتۋ جوباسىن ٸسكە قوسۋدى كەيٸنگە قالدىرۋعا بايلانىستى مۇناي ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸنٸڭ 5,1 ملن تونناعا ازايۋى;
- قوسىمشا قۇن سالىعى كٶلەمٸنٸڭ ازايۋى;
- سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ تٶمەندەۋٸ.
"نەگٸزگٸ تٶمەندەۋ كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعىنا, قوسىلعان قۇن سالىعىنا جەنە مۇنايدىڭ ەكسپورتتىق كەدەندٸك باج سالىعىنا تيەسٸلٸ. بۇل سالىقتار بيۋدجەتكە تٷسەتٸن سالىقتىق تٷسٸمدەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸن قۇرايدى, ياعني قوسىلعان قۇن سالىعىنىڭ ٷلەسٸ 45,9 پايىز, كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى 29 پايىز جەنە مۇنايدىڭ ەكسپورتتىق كەدەندٸك باج سالىعى 10,8 پايىز. قوسىلعان قۇن سالىعى بويىنشا بەكٸتٸلگەن جوسپارعا قاراعاندا تٷسٸمدەردٸڭ 1,5 ترلن تەڭگەگە تٶمەندەۋٸ, بيۋدجەتتەن قوسىلعان قۇن سالىعىن قايتارۋدى 595 ملرد تەڭگەگە ۇلعايۋى, يمپورت كٶلەمٸنٸڭ 8,3%-عا تٶمەندەيتٸنٸ بولجانادى. مۇنايدىڭ ەكسپورتتىق كەدەندٸك باجى بويىنشا مۇناي ٶندٸرٸسٸ 95,4 ملن توننادان 90,3 ملن تونناعا دەيٸن ازايىپ, تٷسٸم 266 ملرد تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەۋٸ بولجانىپ وتىر", - دەيدٸ ول.
قارجى مينيسترٸ مەدي تەكيەۆ سالىق تٷسٸمدەرٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە قانداي فاكتورلار ەسەر ەتكەنٸن تٷسٸندٸردٸ.
"بٸرٸنشٸدەن, "تەڭٸز شەۆرويل" بويىنشا بولاشاقتا كەڭەيتۋ جوباسىن ٸسكە قوسۋ مەرزٸمٸ 2025 جىلعا اۋىستىرۋعا بايلانىستى مۇناي ٶندٸرۋ كٶلەمٸ 5,1 ملن تونناعا تٶمەندەدٸ. بۇل شيكٸ مۇنايعا ەكسپورتتىق كەدەن باجى بويىنشا تٷسٸمدەردٸڭ 200 ملرد تەڭگەگە ازايۋىنا ەكەلٸپ سوقتى. ەكٸنشٸدەن, بىلتىر 594 ملرد تەڭگە سوماسىندا بورىشتى قايتارۋعا بايلانىستى قوسىمشا قۇن سالىعىن قايتارۋدىڭ ٶسۋٸ. ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا, بيىل بيۋدجەتتەن قوسىمشا قۇن سالىعىن ٷش ەسە ارتىق قايتاردىق", - دەدٸ مەدي تەكيەۆ مەجٸلٸستٸڭ جالپى وتىرىسىندا.
مينيستر سالىق تٷسٸمدەرٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنٸڭ ٷشٸنشٸ سەبەبٸن ٷشٸنشٸ ەلدەردٸڭ يمپورت كٶلەمٸنٸڭ 6,4%-عا ازايۋىمەن بايلانىستىرادى.
"نەگٸزگٸ ەكسپورتتىق تاۋارلاردىڭ (مەتالدار مەن مۇنايدىڭ) ەلەمدٸك باعالارى سيياقتى سىرتقى فاكتورلاردىڭ تۇراقسىزدىعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ كٸرٸس بٶلٸگٸنە كەرٸ ەسەر ەتتٸ. بۇل ٷردٸس جىل بويى بٸرقاتار مەتالدار بويىنشا ساقتالىپ وتىر. ودان بٶلەك گەوساياسي جاعدايعا بايلانىستى ٸرٸ كومپانييالاردىڭ لوگيستيكالىق شىعىندارى ۇلعايدى. كومپانييالار تابىستارىنىڭ تٶمەندەۋٸنە بايلانىستى سالىق تٷسٸمدەرٸ شامامەن 350 ملرد تەڭگەگە تٶمەندەدٸ", - دەپ تٷسٸندٸردٸ ۆەدومستۆو باسشىسى.
بيىل 10 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مۇنايدىڭ بٸر باررەلٸنٸڭ ورتاشا باعاسى 80,5 اقش دوللارى دەڭگەيٸندە قالىپتاستى, ۇلتتىق ۆاليۋتاعا شاققاندا اقش دوللارىنىڭ ورتاشا باعامى 461,4 تەڭگە بولدى.
