Qazaq Expert Club ساراپشىسى, قارجىگەر, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ايگەرٸم ٸليياسوۆانىڭ ايتۋىنشا, 2026 جىلعى 19 شٸلدەدە بٸرىڭعاي بانكارالىق QR-تٶلەم جٷيەسٸ رەسمي تٷردە ٸسكە قوسىلادى. الايدا بۇل جٷيە بٸردەن تولىققاندى جۇمىس ٸستەيدٸ دەۋگە ەلٸ ەرتە. سەبەبٸ بٸرىڭعاي QR ارقىلى تٶلەم جاساۋ ٷشٸن ساتىپ الۋشىنىڭ دا, ساتۋشىنىڭ دا بانكٸ جٷيەگە قوسىلعان بولۋى تيٸس, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق بانك ەكٸنشٸ دەڭگەيلٸ بانكتەردٸ جاڭا جٷيەگە كەزەڭ-كەزەڭٸمەن قوسۋدى جوسپارلاپ وتىر. سوندىقتان جٷيە ٸسكە قوسىلعان العاشقى اپتالاردا قىزمەتتٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ ساتىپ الۋشى مەن ساۋدا ورنى قاي بانكتٸڭ قىزمەتٸن پايدالاناتىنىنا بايلانىستى ەرتٷرلٸ بولۋى مٷمكٸن.
"قازٸرگٸ تاڭدا ەلٸمٸزدەگٸ QR ارقىلى جاسالاتىن تٶلەمدەردٸڭ شامامەن 80%-ىن Halyk Bank پەن Kaspi باقىلايدى. Bloomberg اگەنتتٸگٸنٸڭ ەسەبٸنە سەيكەس, ونىڭ ٸشٸندە تٶلەمدەردٸڭ شامامەن 70%-ى Kaspi ٷلەسٸنە تيەسٸلٸ. سوندىقتان بٸرىڭعاي QR جٷيەسٸنٸڭ ەنگٸزٸلۋٸ, ەڭ الدىمەن, ورتا جەنە شاعىن بانكتەردٸڭ نارىقتاعى ورنىن كٷشەيتۋٸ مٷمكٸن", – دەدٸ ايگەرٸم ٸليياسوۆا.
ساتىپ الۋشىلار ٷشٸن قانداي ٶزگەرٸس بولادى?
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, بٸرىڭعاي QR جٷيەسٸنٸڭ باستى ماقساتى – ساتىپ الۋشىلارعا قاي بانكتٸڭ قىزمەتٸن پايدالاناتىنىنا قاراماستان كەز كەلگەن ساۋدا ورنىندا QR ارقىلى تٶلەم جاساۋعا مٷمكٸندٸك بەرۋ.
"تٶلەم جاساۋ ٷشٸن كليەنت ٶز بانكٸنٸڭ موبيلدٸ قوسىمشاسىن اشىپ, ساتۋشىنىڭ QR-كودىن سكانەرلەيدٸ دە, وپەراتسييانى راستايدى", – دەدٸ ول.
ايگەرٸم ٸليياسوۆانىڭ پٸكٸرٸنشە, ەگەر بارلىق ٸرٸ بانكتەر جٷيەگە تولىق قوسىلاتىن بولسا, ساتىپ الۋشىلار ٷشٸن تٶلەم جاساۋ ەلدەقايدا ىڭعايلى بولماق.
"كليەنتكە ەندٸ بەلگٸلٸ بٸر دٷكەندە قاي بانكتٸڭ تەرمينالى ورناتىلعانىنا نازار اۋدارۋدىڭ قاجەتٸ بولمايدى. بۇل ادامدارعا ٶزٸنە تيٸمدٸ بانكتٸ ەركٸن تاڭداۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ", – دەدٸ ساراپشى.
ساۋدا ورىندارىنا قانداي پايداسى بار?
ايگەرٸم ٸليياسوۆانىڭ ايتۋىنشا, ەكۆايرينگ كوميسسيياسىن ساۋدا ورىندارىنىڭ ٶزٸ تٶلەيدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا ونىڭ مٶلشەرٸ تٶلەم سوماسىنىڭ شامامەن 1%-ىن قۇرايدى. بۇل ەسٸرەسە شاعىن دٷكەندەر ٷشٸن ايتارلىقتاي شىعىن.
"كەسٸپكەرلەر باعانى قالاعانىنشا كٶتەرە المايدى. بۇعان حالىقتىڭ ساتىپ الۋ قابٸلەتٸ, نارىقتاعى بەسەكە, ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلارعا قويىلاتىن مەملەكەتتٸك تالاپتار جەنە جەتكٸزۋشٸلەردٸڭ ساياساتى ەسەر ەتەدٸ", – دەدٸ ول.
ساراپشى مىسال رەتٸندە تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸن كەلتٸردٸ.
"تەمەكٸ ٶنٸمدەرٸنە قويىلاتىن ٷستەمە باعا ساتىپ الۋ قۇنىنىڭ شامامەن 10%-ىن قۇرايدى. بۇل جالپى اينالىمنىڭ شامامەن 9%-ىنا تەڭ. ال شاعىن دٷكەندەردە ورتاشا ٷستەمە باعا ساتىپ الۋ قۇنىنىڭ شامامەن 15%-ىن نەمەسە ساتۋ باعاسىنىڭ شامامەن 13%-ىن قۇرايدى.
وسى كٸرٸستٸڭ شامامەن 4%-ى ساتۋشىنىڭ ەڭبەكاقىسىنا, 3%-ى سالىق تٶلەۋگە, تاعى 1%-ى ەكۆايرينگ كوميسسيياسىنا جۇمسالادى. قالعان شامامەن 5%-دىڭ ەسەبٸنەن كەسٸپكەر جالداۋ اقىسىن, كوممۋنالدىق تٶلەمدەردٸ جەنە باسقا دا شىعىنداردى ٶتەپ, ٶز تابىسىن تابۋى كەرەك", – دەدٸ ايگەرٸم ٸليياسوۆا.
ونىڭ پٸكٸرٸنشە, بٸرىڭعاي QR جٷيەسٸنٸڭ ەنگٸزٸلۋٸ بانكتەر اراسىنداعى بەسەكەنٸ كٷشەيتٸپ, ۋاقىت ٶتە كەلە بيزنەس ٷشٸن ەكۆايرينگ قىزمەتٸنٸڭ قۇنىن تٶمەندەتۋٸ مٷمكٸن.
بانكتەر ٷشٸن قانداي ٶزگەرٸس بولادى?
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, نارىقتاعى ەڭ ٸرٸ بانكتەر تٶلەم اعىنىنىڭ جەنە كليەنتتٸك بازاسىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن جوعالتۋعا مٷددەلٸ ەمەس. سوندىقتان جٷيەنٸڭ تولىققاندى جۇمىس ٸستەۋٸ ٷشٸن دەل وسى جەتەكشٸ بانكتەردٸڭ بٸرىڭعاي QR جٷيەسٸنە قوسىلۋى شەشۋشٸ رٶل اتقارادى.
"بٸرىڭعاي QR كليەنتتەردٸڭ بٸر بانكتەن ەكٸنشٸسٸنە اۋىسۋىن جەڭٸلدەتەدٸ جەنە ساتىپ الۋشىلار مەن كەسٸپكەرلەردٸڭ بٸر عانا تٶلەم ەكوجٷيەسٸنە تەۋەلدٸلٸگٸن ازايتادى", – دەدٸ ول.
ايگەرٸم ٸليياسوۆانىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل ٶزگەرٸستەن ەڭ كٶپ پايدا كٶرەتٸندەر – ورتا جەنە شاعىن بانكتەر.
"ولار ەندٸ ٶزدەرٸنٸڭ QR جەلٸسٸنٸڭ كٶلەمٸمەن ەمەس, موبيلدٸ قوسىمشاسىنىڭ ساپاسى, تاريفتەرٸ جەنە قوسىمشا سەرۆيستەرٸ ارقىلى بەسەكەگە تٷسە الادى.
سونىمەن قاتار ەر بانكتٸڭ تٶلەمدەردٸ ٶڭدەۋگە كەتەتٸن شىعىندارى ەرتٷرلٸ. سوندىقتان ولاردىڭ ەكۆايرينگ كوميسسيياسىنىڭ وڭتايلى مٶلشەرٸنە قاتىستى ٶزارا كەلٸسٸمگە كەلە الۋى ماڭىزدى مەسەلە بولىپ قالا بەرەدٸ", – دەدٸ ساراپشى.
ۇلتتىق بانكتٸڭ مٸندەتٸ قانداي?
ايگەرٸم ٸليياسوۆانىڭ ايتۋىنشا, بٸرىڭعاي بانكارالىق QR-تٶلەم جٷيەسٸنٸڭ باستاماشىسى – ۇلتتىق بانك. ونىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – بانكتەر اراسىنداعى بەسەكەنٸ دامىتۋ جەنە ۇلتتىق تٶلەم ينفراقۇرىلىمىن نىعايتۋ.
"رەتتەۋشٸنٸڭ مٸندەتٸنە جٷيەنٸڭ سەنٸمدٸ جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ, پايدالانۋشىلاردى الاياقتىقتان قورعاۋ, كليەنتتەردٸڭ دەرەكتەرٸن بەرۋ قاعيدالارىن بەلگٸلەۋ جەنە كٷمەندٸ وپەراتسييالاردى انىقتاۋ تەتٸكتەرٸن قالىپتاستىرۋ كٸرەدٸ", – دەدٸ ول.
ساراپشى بٸرىڭعاي QR جٷيەسٸنٸڭ ٸسكە قوسىلۋى بانكتەر ٷشٸن تەڭ مٷمكٸندٸك قالىپتاستىراتىنىن, الايدا تەك جٷيەگە فورمالدى تٷردە قوسىلۋ جەتكٸلٸكسٸز ەكەنٸن ايتتى.
"ەندٸگٸ نەگٸزگٸ مٸندەت – جٷيەنٸ بەيٸمدەلۋ كەزەڭٸنەن تولىققاندى جۇمىس رەجيمٸنە كٶشٸرۋ. ول ٷشٸن ساتىپ الۋشىنىڭ دا, ساتۋشىنىڭ دا بانكٸ بٸرىڭعاي بانكارالىق QR-تٶلەم جٷيەسٸنە تولىق قوسىلۋى تيٸس. ەيتپەسە بٸرىڭعاي QR ٶزٸنٸڭ باستى مٸندەتٸن تولىق ورىنداي المايدى", – دەپ تٷيٸندەدٸ ايگەرٸم ٸليياسوۆا.
