ەكونوميكالىق ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى قايىربەك ارىستانبەكوۆ 1 اقش دوللارىنىڭ قۇنى 600 تەڭگە بولۋى تيٸس ەكەنٸن ايتادى. الايدا ۇلتتىق بانك بۇل پروتسەستٸ تەجەپ, شەشۋشٸ قادامدارعا بارا الماي وتىرعان كٶرٸنەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"سوڭعى بەس جىلدا جيناقتالىپ قالعان ينفلياتسييا كٶرسەتكٸشٸ بٸزدە 50-60 پايىزدى قۇراپ وتىر. ال ەۋرازەق ەلدەرٸندە بۇل شاما 20-30 پايىزدى قامتيدى. ياعني, بەس جىل بويى ەلٸمٸزدە تاۋارلار مەن قىزمەتتەردٸڭ, تاريفتەردٸڭ قۇنى ٶسٸپ جاتتى, الايدا اقشا باعامى ٶزگەرٸسسٸز قالىپ وتىرعان. سوندىقتان الداعى پەرسپەكتيۆادا, مەنٸڭ ويىمشا, 1 اقش دوللارىنىڭ ناقتى قۇنى 600 تەڭگە بولۋى تيٸس", - دەدٸ قايىربەك ارىستانبەكوۆ وتاندىق باق-تاردىڭ بٸرٸنە بەرگەن سۇقباتىندا.
بۇل - ماماننىڭ "1 اقش دوللارى 600 تەڭگە بولۋى تيٸس" دەگەن تۇجىرىمعا كەلتٸرگەن العاشقى دەلەلٸ. ەكٸنشٸ فاكت رەتٸندە ول شيكٸزاتتىڭ ەمەس سەكتوردىڭ ٷڭٸرەيٸپ قالعان تۇسىن نۇسقايدى.
"ٶتكەن جىلى تٶلەم بالانسىندا 9 ملرد دولار كٶلەمٸندە تاپشىلىق ورىن الدى. ەگەر جاعداي وسىلاي جالعاسا بەرسە, وندا ۆاليۋتالىق قوردان ايىرىلىپ تىنامىز. مىسالى, بٸز 2023 جىلى شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتوردىڭ ەكسپورت كٶلەمٸ بويىنشا 15 ملرد دوللاردى جوعالتتىق. نەگە? ٶيتكەنٸ بٸزدٸڭ ۆاليۋتالىق باعام ٶزگەرٸسسٸز قالىپ كەلەدٸ. سالدارىنان بٸز ەلەمدٸك ەكونوميكادا باعا جاعىنان بەسەكەگە قابٸلەتسٸزبٸز. سوندىقتان دا دەۆالۆاتسييا كەرەك بٸزگە", - دەيدٸ ەكونوميست.
ونىڭ ايتۋىنشا, دەۆالۆاتسييانى دٷڭك ەتكٸزٸپ, بٸردەن جاساۋعا بولمايدى. ول "ەڭبەكتەي جوعارىلاۋشى باعام" دەگەن تٷسٸنٸك بارىن ايتادى.
"ۇلتتىق بانك وسى "ەڭبەكتەي ٶسۋ اقشا باعامىن" ۇستانسا, بٸز ەكونوميكامىزدىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸگٸن ارتتىرا الار ەدٸك. ياعني, جىل بويىنا تام-تۇمداپ باعا قوسىپ, كٶتەرۋ. وندايدا جۇمىس ورنى كٶبەيٸپ, بيۋدجەتكە تٷسەتٸن سالىق كٶلەمٸ دە ارتار ەدٸ. سوندا بٸز سىرتقى ەكونومكالىق كٶرسەتكٸشتەرٸمٸزدٸ دە قالپىنا كەلتٸرە الار ەدٸك. الايدا, ەزٸرگە, ۇلتتىق بانك ۇسىنىلعان بۇل تەسٸلدٸ پايدالانۋدان باس تارتىپ وتىر", - دەيدٸ مامان.
ەكونوميكالىق ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ٶز باعامدارى بويىنشا, 2025-2026 جىلداردا ٷش داعدارىستىڭ نىشانى بٸلٸنەتٸنٸن ناقتىلاي كەتتٸ!
"ولار جەكە-دارا تەۋەكەل تٷرٸندە ٷلكەن قاۋٸپتٸ تانىتپايدى. مەسەلە ەكونوميكامىز ٷشٸن سول ٷش تەرٸس نىشاننىڭ شارىقتاۋ شەگٸ بٸر سەتكە, بٸر ۋاقىتقا كەلۋٸ ٷلكەن قاۋٸپ تۋدىرادى. بەينەلەپ ايتقاندا, بٸر سەتتە ەل ەكونوميكاسىنا ٷش سوققى جاسالماق", - دەيدٸ ول.
اتاپ ايتقاندا:
- بيۋدجەتتٸك, قر كٸرٸستەرٸ مەن شىعىستارى اراسىنداعى الشاقتىققا بايلانىستى تاپشىلىق (2025 جىلى - 4,1 ترلن تەڭگە);
- ساۋدا بالانسىنىڭ داعدارىسى (يمپورتتىڭ ەكسپورتتان ەدەۋٸر اسىپ كەتۋٸ, ياعني شەتەلگە كاپيتالدىڭ اعىلۋى باسىم بولادى);
- بورىش بويىنشا – 2025-2026 جىلداردا جەكە كومپانييالاردىڭ حالىقارالىق ۇيىمدار الدىنداعى بورىشىن ٶتەۋٸ وسى كەزەڭگە ساي كەلەدٸ (جەكە كومپانييالاردىڭ سىرتقا قارىزى شامامەن 101 ملرد دوللاردى قۇرايدى). دەمەك, بۇل كاپيتالدىڭ وراسان كٶلەمدە سىرتقا اعىلۋىن تانىتادى.
"ەگەر وسى ٷش داعدارىس "بٸر ۋاقىتتا قىلاڭ بەرسە", جاعداي ٶتە قيىن بولادى. مۇنداي جاعدايدا تەڭگە دەۆالۆاتسيياسىنا جول بەرٸلەدٸ, ۇلتتىق قورىمىز سارقىلا تٷسەدٸ جەنە باستى كاپيتالعا جاسالاتىن ينۆەستيتسييالار اعىنى تٶمەندەۋٸ مٷمكٸن", - دەيدٸ ارىستانبەكوۆ.
