Freedom Inside '26

Zeinetaqy salymshylary jyl basynan beri 370,6 mlrd teńgesin joǵaltty. BJZQ men Ulttyq Bank ne deidi?

Zeinetaqy salymshylary jyl basynan beri 370,6 mlrd teńgesin joǵaltty.  BJZQ men Ulttyq Bank ne deidi?
pixabay

2025 jyldyń 1 naýryzdaǵy jaǵdai boiynsha, qazaqstandyqtardyń zeinetaqy jinaǵy 22,68 trln teńgege jetken. Sońǵy 12 aida onyń kólemi 4,18 trln teńgege (nemese 22,6%) ulǵaidy.  Bul týraly málimetpen BJZQ-nyń baspasóz qyzmeti bólisti. Jalpy tsifrlardan jalqyǵa kóshsek, jyl basy qor úshin tabysty boldy dep aita almaimyz. 2025 jyldyń basynan beri BJZQ salymshylary 370,56 mlrd teńge joǵaltty. 2025 jylǵy qańtar-aqpanda JZQ zeinetaqy aktivteriniń kiristiligi minýs 1,64%-dy qurady, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Al 2025 jylǵy qańtar-aqpan ailaryndaǵy investitsiialyq kiristiń tómendeýin qordaǵylar ýaqytsha sipatqa ie ekenin ári onyń zeinetaqy aktivteriniń naryqtyq jáne valiýtalyq qunynyń ózgerýimen bailanysty ekenin naqtylaidy. Atap aitqanda:

  • Qańtarda teńgege shaqqanda 1 AQSh dollary 525,11 teńgeden 518,14 teńgege deiin jáne aqpanda 518,14 teńgeden 499,22 teńgege deiin nyǵaiýy saldarynan valiýtalyq aktivter baǵasyn azdap joǵaltty.
  • Infliatsiia kórsetkishi men infliatsiialyq kútýlerdiń artýy, sondai-aq QR Qarjy ministrligi tarapynan baǵaly qaǵazdardyń joǵary usynysy aiasynda olardyń kiristiliginiń artýyna bailanysty Qazaqstan Respýblikasynyń memlekettik baǵaly qaǵazdarynyń naryqtyq qunynyń tómendeýi.
  • 2025 jyldyń alǵashqy eki aiynda turǵyn úi jaǵdailaryn jaqsartýǵa jáne emdeýge birjolǵy zeinetaqy tólemderi (BJT) túrinde 157,89 mlrd teńge aýdaryldy.

Sondai-aq BJZQ-nyń investitsiialyq portfelin basqarýshylardyń biri Ulttyq Bank te bul jaitqa qatysty túsinikteme berdi.

"Qazir qorda 22 trln teńgeden astam qarajat bar. Bul qarajattyń edeýir bóligi, iaǵni 30 paiyzǵa jýyǵy valiýtalyq aktivterge investitsiialanǵan. Jyl basynan bastap qordyń kiristiligi shamaly -1,64 paiyzǵa ýaqytsha tómendedi.  Biraq, bul qarajatty "joǵalttyq" dep baibalam salýǵa negiz bola almaidy. Bul aktivterdiń ýaqytsha ózgeristerin ǵana kórsetedi", - deidi Ulttyq Banktiń Monetarlyq operatsiialar departamenti direktorynyń orynbasary Nurjan Nurǵazin.

Onyń aitýynsha, aktivterdiń tómendeýine mynandai birneshe faktorlar áser etti:

  1. Memlekettiń baǵaly qaǵazdary arzandady, iaǵni olarǵa usynys artyp, baǵa tómendedi, bul – ekonomikalyq zańdylyq;
  2. Teńge baǵamyndaǵy ózgeris – ózderińizge belgili, jyl basynda 1 AQSh dolarynyń quny 525 teńgeden 499 teńgege deiin arzandaǵany, sondyqtan valiýtalyq aktivterdiń teńgelei quny tómendedi.
  3. Álemdik naryqtaǵy turaqsyzdyq- keibir sheteldik aktivterdiń quny da arzandady.

"Osylardyń barlyǵy BJZQ portfeliniń kiristiligine teris áser etti. Degenmen, bul naqty shyǵyn emes. Ýaqytsha ózgerister ekenin túsingen jón. Jaǵdai turaqtalǵan kezde aktivterdiń quny óse túsedi. Zeinetaqy aktivteriniń tabystylyǵyn qysqa merzimde qarastyrýǵa bolmaidy, óitkeni olar - uzaqmerzimdi investitsiialar. Kem degende bir jyldyń esebine qaraý kerek. Mysaly, 2024 jyldy alatyn bolsaq, kiristilik - 17,84 paiyz, infliatsiia - 8,6 paiyz. Ulttyq Bank túrli táýekelderdi eskerip, BJZQ qarajatyn túrli aktivterge investitsiialaitynyn basa aita keteiin", - deidi Nurǵazin.

Jalpy, 2025 jylǵy 1 naýryzdaǵy jaǵdai boiynsha, JZQ-daǵy zeinetaqy shottarynyń jalpy sany 17,36 mln birlikti qurady.

Zeinetaqy aktivteriniń 2024 jylǵy kiristiligi 17,8% kórsetti, eseptelgen investitsiialyq kiris mólsheri - 3,4 trln teńge. Al 2014 jylǵy sáýirden 2024 jylǵa deiingi kezeńdegi jinaqtalǵan kiristiligi 180,2%, osy kezdegi jinaqtalǵan infliatsiia mólsheri - 156,0%. BJZQ zeinetaqy aktivteriniń valiýtalyq úlesi bir jyl ishinde 31,7%-dan 40,2%-ǵa deiin artty.

"2025 jylǵy qańtar-aqpan ailaryndaǵy investitsiialyq kiristiń tómendeýi ýaqytsha sipatqa ie, ol zeinetaqy aktivteriniń naryqtyq jáne valiýtalyq qunynyń ózgerýimen bailanysty ekeni aitylady. BJZQ zeinetaqy aktivterin 2025 jyly da Ulttyq qordy basqarý jónindegi keńes maquldaǵan negizgi baǵyttar sheńberinde naryqtyq sharttarda investitsiialaýdy jalǵastyrylady. Buǵan qosa, valiýta portfeliniń qoldanystaǵy strategiialyq allokatsiiasyn aktsiialar men balamaly quraldar siiaqty aktivterdiń neǵurlym kiristi synyptaryn 40%-ǵa deiin ulǵaitý jolymen qaita qaraý josparlanýda. Álemde zeinetaqy jáne egemendi qorlar keńinen qoldanatyn úlesi 10%-ǵa deiingi balamaly quraldarǵa (hedj-qorlar, jeke kapital qorlary, jyljymaityn múlik qorlary jáne basqalar) investitsiialaýdy qosý máselesi qaralatyn bolady", delingen BJZQ habarlamasynda da.