Jetisý oblysynda Balqash kóliniń jaǵalaýyndaǵy infraqurylymdy damytý jumystary jalǵasýda. Jaǵalaýda úsh kommýnaldyq qoǵamdyq jaǵajai salynady, onyń ekeýin osy jazda paidalanýǵa berý josparlanǵan. Bir mezette shamamen úsh myń adam demala alatyn alǵashqy jaǵajai shilde aiynda paidalanýǵa berilýi tiis. Ondaǵy qurylys jumystarynyń barysymen Jetisý oblysynyń ákimi Beibit Isabaev Sarqan aýdanyna jasaǵan jumys saparynda tanysty, dep habarlaidy dalanews.kz.
Kommýnaldyq jaǵajailardyń qurylysyn júrgizip jatqan merdiger uiym ókilderimen qurylys barysyn talqylaǵan óńir basshysy bul jobanyń júzege asyrylýy kól jaǵalaýyndaǵy týrizmdi damytýǵa baǵyttalǵan júieli jumystyń mańyzdy kezeńi ekenin atap ótti.
– Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda Balqash kóliniń jaǵalaýyndaǵy týrizmdi damytý baǵytynda birqatar sharalar qabyldadyq. Aldymen bas jospar men egjei-tegjeili josparlaý jobasy bekitildi. Odan keiin kólge kólikpen jetýge jaǵdai jasaý men jaǵalaý infraqurylymyn damytýǵa qatysty birqatar máseleler sheshildi. Munan soń kommýnaldyq qoǵamdyq jaǵajailardyń qurylysy qolǵa alyndy. Bul jobada sýǵa túsýge qolaily jaǵdai jasalǵan jáne demalýǵa arnalǵan arnaiy aimaqtarmen jabdyqtalǵan, abattandyrylǵan jaǵalaý jelisin qalyptastyrý qarastyrylǵan. Qazirgi kezde osyndai úsh jaǵajai salý josparlanyp otyr. Onyń birinshisi shilde aiynyń alǵashqy onkúndiginde paidalanýǵa beriledi, ekinshisi – tamyz aiynda. Úshinshi jaǵajaidyń qurylysy biyl bastalyp, kelesi jyldyń shomylý maýsymy bastalǵanǵa deiin aiaqtalady dep josparlanyp otyr. Bul kommýnaldyq jaǵajailar halyq úshin qoljetimdi, jaily ári qaýipsiz demalysty uiymdastyrý maqsatynda salynyp jatyr, – dep atap ótti B. Isabaev.
Eske salsaq, atalǵan jobany tabysty júzege asyrý úshin kólge deiingi 137 shaqyrym jol qaita jańǵyrtylyp, paidalanýǵa berildi. Qazirgi ýaqytta jol boiyndaǵy infraqurylymdy damytý jumystary jalǵasýda. Atap aitqanda, sanitarlyq toraptar ornatylyp, demalys oryndary men qoqys konteinerleri ornalastyrylýda. Sondai-aq konditsionerlermen jáne sýmen jabdyqtaý júiesimen jabdyqtalǵan birneshe jyly sanitarlyq torap salý josparlanǵan. Sonymen qatar Lepsi aýylyna kireberiste 10-nan astam kólikke arnalǵan turaq alańy uiymdastyrylǵan. Munda shaǵyn fýd-aimaq ornalastyrý kózdelgen. Qazirgi kezde ana men bala bólmesi jáne basqa da qajetti qyzmettik bólmeleri bar jyly dárethananyń qurylysy júrgizilýde. Bul sharalardyń barlyǵy týrister úshin qolaily jaǵdai jasap, Balqash jaǵalaýyna kelýshilerdiń jaily demalýyna múmkindik berýge baǵyttalǵan.
Sonymen qatar uzyndyǵy 9,3 shaqyrym bolatyn jaǵalaý boiyndaǵy avtojoldyń qurylysy da aiaqtalýǵa jaqyn. Lepsi aýylynan kól jaǵalaýyna deiin elektrmen jáne sýmen jabdyqtaý jelileri tartyldy. Jaǵalaýda 32 shaqyrym sý qubyry, 49 shaqyrym elektrmen jabdyqtaý jelileri jáne 16 shaqyrym káriz júiesi salyndy. Budan bólek, káriz-tazartý qurylysy salynýda. Jaǵalaýdyń sanitarlyq jaǵdaiyn jaqsartý úshin «Balqash Tazalyq» kommýnaldyq kásiporny quryldy. Osylaisha, Balqash kóliniń jaǵalaýyndaǵy týristik infraqurylymdy damytý baǵytynda qysqa merzim ishinde aýqymdy jumystar atqaryldy.
– Úsh kommýnaldyq jaǵajai – bul úlken bastamanyń alǵashqy qadamy. Eger qajettilik týyndap, týrister legi kóbeise, qoǵamdyq jaǵajailardyń sanyn kezeń-kezeńimen arttyra beremiz. Sonymen qatar jeke investorlar men kásipkerler zamanaýi demalys bazalaryn, demalys aimaqtaryn, fýd-korttar jáne basqa da týristik nysandar salýǵa tartylýda. Jalpy alǵanda, aldaǵy 3–5 jyl ishinde Balqash kóliniń jaǵalaýynda Alakólden kem túspeitin, tipti odan da qolaily demalys jaǵdailary jasalady. Óitkeni kól jaǵalaýynda retsiz qurylysqa jol berilmeidi, – dedi oblys ákimi.
Sonymen qatar jalpy aýmaǵy shamamen 7 gektardy quraityn alǵashqy qoǵamdyq jaǵajaida 500 avtokólikke arnalǵan úlken avtoturaq, fýtbol jáne voleibol alańdary, vorkaýt alańy, balalar oiyn alańy, besedkalar, oryndyqtar, sanitarlyq toraptar, qoqys jáshikteri, dýsh kabinalary, kiim aýystyratyn oryndar, aýyzsý sýburqaqtary, kúnqaǵarlar men shezlongtar, qutqarý munarasy jáne túrli shaǵyn sáýlettik nysandar ornalastyrylady. Sondai-aq arnaiy fýd-aimaq qarastyrylǵan. Budan bólek, ákimshilik ǵimarat salynyp, onda politsiia men tótenshe jaǵdailar qyzmetiniń beketteri, meditsinalyq pýnkt, sondai-aq ana men bala bólmesi jumys isteitin bolady.
Balqash jaǵalaýyndaǵy igi bastamalarǵa qatysty demalýshylar da pikir bildirdi. Solardyń biri – taldyqorǵandyq Abylai Mahmet:
– Qazir Balqash kóline jetý óte yńǵaily boldy. Biz munda nebári bir jarym saǵatta jettik. Joldyń sapasy óte jaqsy. Jalpy, men úshin óz óńirimizde demalǵan qyzyq. Jetisýdyń tabiǵaty óte kórkem ári alýan túrli. Árine, infraqurylymnyń damyp, demalýshylar úshin qolaily jaǵdailar jasalyp jatqanyna qýanamyz. Balqash jaǵalaýynyń da abattandyrylyp, jańa, ádemi ári zamanaýi kelbetke ie bolatyny týraly jańalyqty estip bildik. Munyń bári halyq úshin jasalyp jatyr, bul óte qýanyshty jaǵdai, – dedi ol.
Sarqan aýdany ákimdiginiń málimetinshe, Balqash jaǵalaýyndaǵy infraqurylymdy damytý jumystary qazirdiń ózinde mýltiplikativtik áser berýde. Jańa jumys oryndary ashylyp, aýdan ekonomikasyna investitsiia tartylýda. Mysaly, qyzyqty derekterdiń biri – Lepsi aýylynda jeke investordyń qarjysy esebinen aýyldaǵy alǵashqy qonaqúi salynyp jatyr.
Jalpy alǵanda, óńirde qabyldanyp jatqan sharalardyń nátijesinde aldaǵy jyldary Balqash kóli týristerdi tartatyn negizgi ortalyqtardyń birine ainalady dep kútilýde. Qazirgi tańda maýsym kezinde kól jaǵalaýynda 50 myńnan astam adam demalady. Alaida josparlanǵan infraqurylymdyq jobalar tolyq júzege asqannan keiin munda jyl saiyn 450 myńnan astam adamnyń demalýyna múmkindik týady.
