Qazaqstanda jetim balalar men ata-anasynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa turǵyn úi alý tártibine ózgeris engizildi. Endi olardy turǵyn úi kezegine qoiý úshin respýblikalyq mańyzy bar qalalar men elordada úsh jyldyq tirkeýdiń bolýy talap etilmeidi. Bul týraly premer-ministr Oljas Bektenov senator Andrei Lýkinniń saýalyna bergen jaýabynda málimdedi, dep habarlaidy dalanews.kz.
Úsh jyldyq tirkeý talaby joiyldy
Premer-ministrdiń aitýynsha, jetim balalar kommýnaldyq turǵyn úi qorynan nemese jergilikti atqarýshy organdar jalǵa alǵan jeke turǵyn úi qorynan baspana alýǵa basym quqyqqa ie.
Sonymen qatar jańa ózgeristerge sáikes, jetim balalar úshin respýblikalyq mańyzy bar qalalar men Astanada úsh jyldyq tirkeý talaby alyp tastaldy. Budan bólek, bir oblys aýmaǵynda turǵylyqty jerin aýystyrǵan jaǵdaida olardyń turǵyn úi kezegine turǵan bastapqy kúni saqtalady. Sondai-aq turǵyn úi alǵanǵa deiin olardy muqtajdar tiziminen shyǵarýǵa jol berilmeidi.
Memlekettik qoldaý qandai baǵyttardy qamtidy?
Úkimet basshysy jetim balalardyń turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartýǵa arnalǵan birneshe memlekettik qoldaý tetigi bar ekenin aitty.
Olardyń qatarynda:
– kommýnaldyq turǵyn úi qorynan baspana berý;
– jergilikti ákimdikter jalǵa alǵan turǵyn úimen qamtamasyz etý;
– jeke turǵyn úi qoryndaǵy jaldaý aqysynyń 50 paiyzyn sýbsidiialaý;
– «Otbasy bank» arqyly 2 jáne 5 paiyzdyq jeńildetilgen ipotekalyq nesieler berý;
– «Naýryz» baǵdarlamasy aiasynda 7 paiyzdyq ipoteka rásimdeý;
– 1,5 mln teńge kóleminde turǵyn úi sertifikattaryn berý bar.
2025–2026 jyldary qandai qoldaý kórsetildi?
Úkimet málimetinshe, 2025 jyly jetim balalarǵa barlyǵy 447 turǵyn úi nesiesi berilgen.
Onyń ishinde:
– 2 paiyzdyq mólsherlememen – 259 nesie;
– 5 paiyzdyq mólsherlememen – 188 nesie;
– 109 jetim balaǵa jaldaý aqysyn sýbsidiialaý usynylǵan.
Al 2026 jyldyń birinshi toqsanynda 36 turǵyn úi sertifikaty berilgen.
«Meiirim» aktsiiasy arqyly qandai kómek kórsetiledi?
Premer-ministrdiń aitýynsha, memleket basshysynyń tapsyrmasymen «Meiirim» qaiyrymdylyq aktsiiasy iske asyrylyp jatyr. Onyń aiasynda árbir jetim balaǵa qamqor uiym bekitiledi. Bul uiymdar mamandyq tańdaýǵa, jumysqa ornalasýǵa jáne baspanamen qamtylýǵa kómek kórsetedi. 2026 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdai boiynsha 2779 jetim bala biznes sýbektilerine, ekinshi deńgeili bankterge jáne memlekettik ári jeke uiymdarǵa bekitilgen. Osy uiymdar «Otbasy bankinde» ashylǵan shottarǵa 835,5 mln teńgeden astam qarajat aýdarǵan.
Turǵyn úi kezegi qalai baqylanady?
Premerdiń sózinshe, turǵyn úige muqtaj azamattardy esepke alý, kezekke qoiý jáne baspana bólý tolyq elektrondy formatqa kóshirilgen. Bul protsester «Turǵyn úimen qamtamasyz etý ortalyǵy» biryńǵai respýblikalyq elektrondy bazasy arqyly júrgiziledi. Onyń operatory – «Otbasy bank». Júie eGov, halyq jáne jyljymaityn múlik bazalary, bilim berý derekqorlary, AHAT júieleri jáne birneshe ministrliktiń aqparattyq platformalarymen biriktirilgen.
Úkimettiń málimetinshe, avtomattandyrý adam faktoryn azaityp, turǵyn úi bólý protsesiniń ashyqtyǵyn arttyrǵan.
Jaýapkershilik kúsheitiledi
Úkimet basshysy turǵyn úi zańnamasyn buzǵandar tártiptik, ákimshilik jáne qylmystyq jaýapkershilikke tartylýy múmkin ekenin atap ótti. Sonymen qatar, turǵyn úi kezeginde turǵan azamattardyń tizimi ai saiyn «Otbasy banktiń» internet-resýrsynda jariialanyp otyrady.
«Bul baǵyttaǵy jumystar jalǵasyp jatyr jáne Úkimet baqylaýynda», – dedi Oljas Bektenov.
