Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan Halyq Keńesiniń alǵashqy sessiiasynda jańa institýttyń Quryltaimen ózara jumysy, Konstitýtsiiany túsindirý, ulttyq birlik pen etnosaralyq kelisimdi saqtaý máselelerine toqtaldy, dep habarlaidy dalanews.kz.
Prezident Halyq Keńesi Quryltaiǵa balama emes ekenin jáne eki institýttyń ókilettikteri bir-birinen bólek ekenin atap ótti.
«Alaida myna nárseni birden túsinip alǵan jón. Halyq Keńesi – Quryltaiǵa balama mekeme emes. Keńes músheleri Quryltaidyń quzyretine kiretin jumyspen ainalyspaidy. Depýtattardyń qyzmetine aralaspaidy. Zań boiynsha osyndai áreketterge quqy joq. Tiisinshe, Quryltai depýtattarynyń da Halyq Keńesiniń jumysyna aralasýǵa haqy joq. Báriniń aldynda turǵan basty maqsat: eki institýt ta bir-birin tolyqtyryp, birlese qyzmet etýi kerek. Sondyqtan Halyq Keńesi men Quryltaidyń komitetteri tyǵyz bailanysta bolyp, úilesimdi túrde jumys isteýi qajet. Aldymyzda turǵan maqsat ta – bir, Otanymyz da – bir. Sondyqtan bárimiz birtutas el bolyp bir jeńnen qol, bir jaǵadan bas shyǵaryp Qazaqstan halqy úshin tabandy qyzmet etýimiz kerek. Zań jobalaryn ázirleý barysynda jurtshylyqtyń oi-pikirin, talap-tilegin tolyqqandy eskerý qajet. Quryltai men Halyq Keńesi árqashanda birge bolsa, osyndai múmkindik mindetti túrde paida bolady. Qazaqstan Halyq Keńesine etnomádeni birlestikterdiń, aimaqtyq máslihattar men qoǵamdyq keńesterdiń, sondai-aq, qoǵamdyq uiymdardyń ókilderi kirdi. Osylaisha memleket pen qoǵam arasyndaǵy bailanystyń jańa, aýqymdy ári birtutas júiesi qalyptasyp otyr», – dedi Prezident.
Memleket basshysy ulttyq ideologiiaǵa qatysty burynnan kele jatqan pikirtalastarǵa da toqtaldy. Onyń aitýynsha, 1 shildede zańdy kúshine engen Konstitýtsiia bul máselege qatysty negizgi baǵyttardy aiqyndady.
«Buǵan deiin elimizdiń ulttyq ideologiiasyna qatysty kóptegen talqylaýlar bolǵanyn bilesizder. 1 shildede zańdy kúshine engen Konstitýtsiiamyz osy máseleniń núktesin birjola qoidy dep aitsaq, oryndy bolar. Konstitýtsiiada elimizdiń ótkeni, búgini jáne keleshektegi beinesi aiqyn kórinis tapty. Konstitýtsiia preambýlasynda baiyrǵy qazaq jerinde memlekettiligimizdi nyǵaityp, Uly dalanyń myńdaǵan jyldyq tarihynyń sabaqtastyǵyn saqtaýǵa basa mán beretinimiz naqty jazyldy. Bul – tól tarihymyzǵa taǵzym etý, babalar amanatyna adal bolý degen sóz. Sonymen qatar Negizgi zańda adam quqyqtary men bostandyǵyn qorǵaý, zań men tártipti ornyqtyrý, birlik pen yntymaqty saqtaý, halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý, bilim men ǵylymdy, innovatsiiany damytý memlekettiń myzǵymas mindeti retinde aiqyndaldy. Birtutas ult retinde óskeleń urpaq aldyndaǵy asa joǵary jaýapkershilikti sezine otyryp, osy Konstitýtsiiany qabyldadyq. Sol arqyly bolashaǵy jarqyn, baǵdary aiqyn Ádiletti, Ozyq ári Kúshti Qazaqstannyń berik negizin qaladyq. Azamattarymyz Konstitýtsiianyń erejelerin jaqsy bilip, kúndelikti ómirde qoldanǵan saiyn onyń kúshi de, qýaty da arta túsedi. Sol sebepti men Konstitýtsiia ár adamnyń qolynda júretin, jumys ústelinde turatyn, jeke kitaphanasynan oryn alatyn qujat bolýǵa tiis dep esepteimin. Biz Konstitýtsiiada bekitilgen qaǵidattar men qundylyqtardy búkil el bolyp dáripteýimiz kerek. Biraq formalizm men naýqanshyldyqtan alshaq bolǵanymyz jón, áitpese, osy asa mańyzdy jumysty qurtyp, halqymyzdyń aldynda uiatqa qalamyz. Baiaǵy jartas – sol jartas bolyp, qaǵazbastylyq kózqarasynan qutyla almasaq, esh ilgerileý bolmaidy. Bul jumysty shyn júregimizben, aq nietimizben atqarmasaq, qajetti nátijege jetý óte qiyn bolady», – dep atap ótti Memleket basshysy.
Toqaev Konstitýtsiianyń mazmunyn halyqqa túsindirý men ony dáripteý naýqandyq sipatta bolmaýy kerektigin aitty. Prezident bul jumysqa bilimi men tájiribesi bar túrli sala ókilderin tartý qajettigin atap ótip, Prezident Ákimshiligine túsindirý jumysynyń keshendi ári júieli tásilin qalyptastyrýdy tapsyrdy.
«Bizdiń biik maqsattarymyz, naqty josparlarymyz bar. Onyń bárin tabysty júzege asyrý úshin birligimizdi bekemdep, belsendi, tabandy jumys júrgizýimiz kerek. Halyq arasynda Konstitýtsiiany túsindirý, dáripteý isi bul – óte jaýapty jumys, oǵan ústirt qaraýǵa bolmaidy. Osy saiasi jumysqa ilimi tereń, tájiribesi mol adamdardy shaqyrý kerek, iaǵni zańgerler, ǵalymdar, muǵalimder, eriktiler, kásipkerler, ardagerler men memleket qairatkerlerin tartý kerek bolady. Al Prezident Ákimshiliginiń mindeti – bul jumystyń keshendi jáne júieli tuǵyryn qalyptastyrý. Atalǵan mindetti júzege asyrýdy Vitse-Prezident Erlan Tynymbaiuly Qaringe tapsyramyn. Jumystyń barysy týraly eki aptada bir ret Prezidentke tike baiandaidy. Endi aldymyzda turǵan naqty mindetterge toqtalyp óteiin», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy Qazaqstan halqynyń birligin nyǵaitý máselesine de erekshe toqtaldy. Onyń aitýynsha, Halyq Keńesi Qazaqstan halqy Assambleiasy men Ulttyq Quryltaidyń dástúri men úzdik tájiribesin jalǵastyryp, bul jumysty jańa saiasi jáne uiymdastyrýshylyq deńgeige kóterýi qajet.
«Qazaqstan halqynyń birligin nyǵaitý – óte mańyzdy másele. Sondyqtan Qazaqstan Halyq Keńesi sabaqtastyqty saqtap, Qazaqstan halqy assambleiasy men Ulttyq quryltaidyń dástúri men úzdik tájiribesin jalǵastyrýy qajet. Bul rette búkil jumystyń sapasyn jańa saiasi jáne uiymdastyrý deńgeiine kótergen jón. Qabyldanǵan sheshimder men júrgizilip jatqan reformalardyń saldary etnomádeni birlestikterge qalai áser etedi degen oryndy saýal, tipti alańdaýshylyq týyndaǵanyn bilemin. Qazaqstan halqy assambleiasy, shyn máninde, óz jumysyn aiaqtady. Biraq bul uiym aiasynda qalyptasqan paidaly institýtsionaldyq infraqurylym kereksiz bolyp qalady degendi bildirmeidi. Sizderge týrasyn aitaiyn: Qazaqstan halqy assambleiasynyń biregei tájiribesi eshqashan tarih qoinaýyna ketpeidi, kerisinshe, Halyq Keńesiniń jumysynda qoldanylady. Jahandy turaqsyzdyq jailap, dúrbeleńge toly kezeńge tap boldyq. Alpaýyt memleketterdiń arasyndaǵy senimge selkeý tústi. Osyndai jaǵdaida Qazaqstandaǵy ýaqyt tezinen ótken etnosaralyq kelisim men jalpyulttyq birlik úlgisi aldaǵy ýaqytta da elimizdiń qarqyndy, ornyqty damýyna berik negiz bolady. Biz etnomádeni ortalyqtarǵa, teatrlarǵa, buqaralyq aqparat quraldaryna barynsha qoldaý kórsetemiz. Bul – memlekettiń konstitýtsiialyq mindeti», – dedi Prezident.
