Halyq ýaǵyz – ánge sýsap otyr
«Raian» tobynyń múshesi Erjigit:
– «Raian» tobyndaǵy tórt jigittiń de mýzykalyq bilimi bar. Toptaǵy eń kishisi menmin. Júsipbek Elebekov atyndaǵy estrada jáne tsirk kolledjin támamdap, «Raian» tobynyń múshesi boldym. Bizder stýdent kezimizden bastap, imanǵa uiyp, namazǵa jyǵylǵan edik. Sondyqtan bul jerde bizdin basymyzdy birinshi kezekte Allaǵa degen súiispenshilik qosty dep oilaimyn. Al toptyń qurylýyna Jarylqasyn Dáýlet aǵamyzdyn sebepshi bolǵanyn aitýǵa tiispin.
«Raian» tobynyń múshesi Jomart:
– Men de Júsipbek Elebekov atyndaǵy estrada jáne tsirk kolledjin támamdap, konservatoriiada oqyp júrgenimde jigitter kelip, topqa kosylý jaiynda usynys jasady.
Sodan top jetekshisi Jarylqasyn aǵamyzben kezdesip, ol kisiniń synynan súrinbei ótkennen keiin top múshesin atadym. Alla Taǵalanyń rizashylyǵy úshin án shyrqaityn topqa múshe bolǵanyma dán rizamyn.
Qazir halyq ýaǵyz ánge sýsap otyr. Ómirde óz jolyn tappai adasyp júrgen adamdar óte kóp. Olardyń meshitterge kelip Jaratýshynyń týra jolyna túsip ketedi degenge sený qiyn. Al bizdiń ánderimizdi olar kez kelgen ýaqytta estýi múmkin. Sondyqtan bizdin toptyn basty maqsaty halyqtyń imanǵa bet burýyna sebepshi bolý.
«Raian» tobynyń múshesi Qanat:
– Oqý bitirgennen keiin azanshy bolyp jumys istedim. Shardarada demalyp júrgenimde Berik degen qari dosym «Jarylkasyn Dáýlet degen aǵamyz oraza aiynyń qurmetine Quran qatym túsireiin dep jatyr. Bizge azanshy bolsańshy» dep ótinish aitqannan keiin imandy icke óz úlesimdi qosaiyn dep birden kelise kettim.
Ol kezde Jarylqasyn aǵany syrttai tanýshy edim. Bir ai Quran qatym túsirgende ol kisi meniń óz aǵamdai bolyp ketti. Sol kezde aǵamyz top qurý jaiynda oiyn ishtei pisirip júrgen eken. Azan aitqandaǵy daýysym ol kisige unap qalsa kerek. Sodan bir ai boiy Quran qatym túsirip bolǵannan keiin, maǵan aǵamyz ishtegi oiyn aityp, usynys jasady.
Elge tanymal sazger aǵamyzdyń janynda júrip ýaǵyz óleń aitý kóńilime qonǵan soń, usynysty birden qabyl aldym. Sodan Jangeldimen tanystym, birshama ýaqyttan keiin aramyzǵa Jomart pen Erjigit kelip qosyldy.
Jańa jigitter aitty ǵoi tobymyzdyń basty baǵyty qoǵamdy jaqsylyqqa úndeitin tek qana ýaǵyz ánderdi aitatynymyzdy. Búginde ánshilerdi kóbinde toida júrip, ánin aityp, ózin asyrap júrgeni belgili. «Raian» illáhi top bolǵandyq tan toi jiyndarda jurtshylyqqa imani ánder aityp olardyń júregine sáýle túsirýge tyrysady. Repertýarymyzda súidim, kúidim degen óleńder atymen joq.
Dalanews.kz:
– Qazir elimizde ýaǵyz án aityp jurttyń qoshemetine bólenip júrgen toptar bar ma? Din jolynda júrgen adamdar án salyp, án aitý haram dep jatady jalpy buǵan qalai qaraisyńdar?
– Án-kúi adam balasynyń ýaqytyn bosqa ótkizip, ǵibadattaryna kedergi jasasa jáne nápsisin qozdyryp, oiyn haram nárselerge jeteleitin bolsa ol haram bolýy múmkin.
Bul jerde áńgime teris joldarǵa jeteleitin ánder – jaiynda bolsa kerek. «Ándi súiseń, menshe súi» dep Abai atamyz aitqan ǵoi. Adamnyń miyn tynyqtyryp, júikesin tynyshtandyratyn jaqsy án adam balasyna qai ýaqytta da qajet.
Sondyqtan án-kúidi haram dep kesip aitý aǵattyq bolar edi. Bul jerde taiaqtyń eki ushy bar ekenin esten shyǵarmaǵan jón. Qazir qazaq estradasynda ýaǵyz óleń aityp júrgen toptar joq dese de bolady. Tek «Iasaýi» toby ǵana vokalmen án aityp júrgenin jaqsy bilesizder. Sondyqtan qazaq estradasynda ýaǵyz óleńge den qoiǵan «Raian» toby ǵana desem artyq aitqandyq bolmas edi.
«Raian» tobynyń múshesi Jomart:
– Kezinde Abai hakim «Ánniń de estisi bar, eseri bar, tyńdaýshynyń qulaǵyn keseri bar» dep beker aitpaǵan ǵoi. Sondyqtan mýzykanyń ara-jigin ajyratyp, qai kezeńde bolsada jaqsy áýenge eltip, jamanynan jirenýi miz kerek. Mýzyka – Alla adamzat balasyna tartý etken qudiretti óner. Tek bilimsizdik pen adasýshylyqqa boi aldyrmasaq bolǵany.
Dalanews.kz:
– Qazirgi tańda «Raian» tobynyń repertýarynda qansha án bar?
«Raian» tobynyń múshesi Erjigit:
– Tobymyzdyń qurylǵan kúnnen beri Jarylqasyn aǵamyzdyń shaǵarmashylyǵyn jan-jaqty nasihattap kelemiz. Jalpy bizdiń toptyń án qory kez kelgen toptan kem soqpaidy. Repertýramyzda Aqan seri men Birjan saldyń ánin daiyndap jatyrmyz.
Dalanews.kz:
– Qazir ánshini ushpaqqa shyǵaratyn da, ushyryp túsiretin de toi desem artyq aitqandyq bolmas. Ózderińde toiǵa qatysyp júrsińder. Senderdiń uǵymdaryńda qazaqtyń toiy qandai bolýy kerek?
«Raian» tobynyń múshesi Qanat:
– Búginde qazaqtyń toiyn ekige bólýge bolatyn shyǵar. Biri halal toi bolsa, ekinshisi araq-sharap qoiylatyn toi dep. Bizdiń ánimizdi tyńdaǵysy kelgen aǵaiyndar usynys jasap jatsa, biz kez kelgen toida ýaǵyz ánimizdi aitýdan qashpaimyz.
Eger biz tek qana ýaǵyz án aitamyz dep halal toiǵa baryp, ishimdik qoiylǵan toiǵa barmasaq, ondaǵy jurttyń júregine kim sáýle túsiredi?
Bizder aldymyzǵa jurtqa ýaǵyz aityp, imanǵa uiytamyz dep taýdai talap qoiǵannan keiin buǵyp qala almaimyz. Sondyqtan biz ár ýaqytta kópshilik jinalǵan jerde Allanyń rizashylyǵy úshin án salýǵa daiynbyz.
Búginde jurttyń bári imansyz emes qoi, kez kelgen toidan bizdi qoldap, qýattap jatqan aǵaiynnyń shynaiy kóńili bizge kúsh-jiger beredi. Bul bizdiń maqsatymyzdyń azda bolsa oryndalǵanynyń belgisi dep bilemin.
