10 tamyzda Qazaqstanda Abai kúni atalyp ótedi. Biyl qazaqtyń uly aqyny, aǵartýshysy, filosofy, kompozitory jáne qoǵam oishyly Abai Qunanbaiulynyń týǵanyna 181 jyl toldy, dep habarlaidy dalanews.kz.
Onyń shyǵarmashylyǵy qazaq jazba ádebieti men ulttyq mádeniettiń mańyzdy negizderiniń birine ainaldy.
Abai 1845 jyly 10 tamyzda Semei óńirinde Tobyqty rýynyń bedeldi starshyny Qunanbai Óskenbaiulynyń otbasynda dúniege kelgen. Bolashaq aqyn alǵashqy bilimin úide alyp, keiin Semeidegi Ahmet-Riza medresesinde oqydy. Sonymen qatar orys mektebine de baryp júrdi. Abai arab jáne parsy tilderin meńgerip, Shyǵystyń bai murasymen tanysty. Naýai, Firdoýsi, Nizami, Saǵdi, Jámi jáne Hafiz shyǵarmalaryn oqydy.
Qaladaǵy oqýyn aiaqtamai, ákesiniń qalaýymen Abai dalaǵa oralyp, birtindep qoǵamdyq jáne ákimshilik isterge aralasa bastady. Daýly máselelerdi sheshýge qatysyp, daladaǵy ádet-ǵuryp quqyǵy men basqarý dástúrlerin tanyp-bildi, sheshendik qabiletin shyńdady. Sol kezdiń ózinde onyń derbes oilaityny jáne ádildikke umtylysy baiqaldy. Kóptegen máselede Abaidyń kózqarasy ákesi men rý basylarynyń ustanymymen sáikes kele bermeitin.
Alaida Abai ómiriniń basty muraty ádebiet, aǵartýshylyq jáne halqynyń bolashaǵy týraly tolǵanys boldy. Óleńderi men áigili qara sózderinde ol bilim men eńbektiń qadiri, adamnyń adamgershilik jaýapkershiligi, ádildik, el birligi jáne únemi izdenip, oi-óristi damytý qajettigi týraly jazdy.
Abai murasynda mádenietter úndestigi de erekshe oryn alady. Onyń aýdarmalary arqyly qazaq oqyrmany Aleksandr Pýshkin, Mihail Lermontov, Ivan Krylov jáne basqa da qalamgerlerdiń shyǵarmalarymen tanysty. Qazaq dalasynyń dástúrin, Shyǵys ádebieti men orys jáne Eýropa mádenietin sabaqtastyra otyryp, Abai ulttyq ádebiettiń tanym kókjiegin edáýir keńeitti.
Abai mýzyka mádenietinde de óshpes iz qaldyrdy. Onyń ánderi ulttyq muranyń bir bóligine ainaldy. Aqynnyń óleńderi áli kúnge deiin sahnada oryndalyp, mektepter men joǵary oqý oryndarynda oqytylady, shet tilderine aýdarylyp, Qazaqstannan tys jerlerde de jaryq kórip keledi.
Búginde Abai murasy tek óz dáýiriniń eskertkishi retinde qabyldanbaidy. Onyń bilim, eńbek, adamdyq qadir-qasiet, jaýapkershilik pen qoǵamnyń damýy týraly oilary arada bir ǵasyrdan astam ýaqyt ótse de ózektiligin joǵaltqan joq.
Abaidyń esimimen kósheler, mektepter, kitaphanalar, teatrlar, ýniversitetter jáne basqa da mekemeler atalady. 1995 jyly aqynnyń týǵanyna 150 jyl tolýy IýNESKO aiasynda atalyp ótti. Bul onyń murasynyń halyqaralyq deńgeide moiyndalǵanyn kórsetti.
Abai kúni – qoǵamdy únemi alǵa umtylýǵa, bilim izdeýge, ózine jáne ainalasyndaǵy dúniege syn kózben qaraýǵa shaqyrǵan tulǵany eske alatyn kún. Sondyqtan Abai shyǵarmashylyǵy qazirgi Qazaqstannyń mádeni jáne ziiatkerlik ómiriniń mańyzdy bóligi bolyp qala beredi.
Dástúr boiynsha elordada, basqa qalalarda jáne Abaidyń týǵan jerinde merekelik ári taqyryptyq is-sharalar ótedi.
