Sezingen nársesin sózben aityp jetkizýge beiimdeńiz. Bala qajyǵan kezde aiǵailaýy, uialǵan sátte tyǵylýy, qoryqqanda jylap, tolqyǵanda tisteýi múmkin. Onyń ózin qalai ustaý kerektigin tánniń májbúrleýi ekenin túsindirińiz. Dál sondai sezim kezinde ózge adamdardyń ózin qalai ustaǵanyn kórsetińiz. Balańyzben óz kóńil-kúiińizdi áńgimeleńiz. Erteń eseigen kezde ashý men uialýdyń, kóńil qalý men qaiǵynyń arajigin aiyratyn bolady. Óziniń sezimderin baqylap úirenedi. Olardy durys sezdirýge daǵdylanady. Sezim úshin uialmai, eshbir kiná sezinbei ashyq aitýdy meńgeredi.
Balańyzdyń eń senimdi jankúieri bolyńyz. Muny túsinbes buryn talai márte onyń mekteptegi jetistikterin aityp, áleýmettik jelini shýlatarsyz, týǵan kúninde jaqsy kóretin ánin salyp berersiz, qyzdardyń kózinshe bala kúngi sýretterin kórsetesiz. Bir kúni ulyńyz kelip: «Jeter, anashym, toqta» deidi. Ol uialar. Biraq jer betinde sizden artyq jankúieri, qamqorshysy joq ekenin túsinedi.
Ulyńyzǵa artyn jinap júrýdi, tamaq isteýdi, náskiin jýýdy, jeidesin útikteýdi úiretińiz. Bálkim, munyń barlyǵyn isteýge onyń muqtajdyǵy týa qoimas. Degenmen, kelinshegi anasyna alǵys aitary sózsiz.
Oǵan kitap oqyp berýdi, onymen birge oqýdy ádet etińiz. Bala ata-anasynyń tizesinde otyryp kitap oqyǵandy úirenedi. Balańyz sizdiń kitap oqyǵanyńyzdy kórip óskeni abzal. Ne oqyǵanyńyzdy aityp berińiz oǵan. Ózińizdiń jaqsy kóretin jazýshyńyzdy, unatatyn shyǵarmalaryńyzdy ortaǵa salyńyz. Kitap oqýdyń mańyzyn erte jastan sanasyna quiýǵa tyrysyńyz. Birge oqyńyzdar. Sosyn birge talqylap, qiialǵa birge berilińizder. Balańyzdyń jaqsy kóretin ertegi keiipkeriniń sýretin salýǵa kómektesińiz. Belsendi oqyrman bolýǵa úiretińiz.
Úlgi alýǵa turarlyq jaqsy adamdardyń baryna kózin jetkizińiz. Aqyldy, batyl, myqty, daryndy, adal adamdar týraly kóp aityńyz. Ondai adamdarmen tanystyryp júrińiz. Ataqty jazýshy, saiahatshy, zertteýshi, ǵalym, sýretshi, ǵaryshker, ártister týraly kóp áńgimeleńiz. Olar qalai ómir súrdi, jetistikke jetý úshin qandai qiyndyq kórdi, sonyń bárin qalai jeńgenin táptishteńiz. Syrtqy álpetten góri, jan sulýlyǵy mańyzdy ekenin eskertip otyryńyz.
Balańyzǵa úlgi bolyńyz. Siz balańyz úshin naǵyz qaharmansyz. Kúmánińiz bolmasyn. Biraq kishkentai ulyńyzǵa sulý, aqyldy, adal ekenińizdi kúndelikti dáleldep otyrý kerektigin esten shyǵarmańyz. Siz – ol úshin eń ǵajap áielsiz. Ózgelerdiń bárinen bir saty joǵary turasyz.
Ulyńyzǵa ádepti bolýdy úiretińiz. Rahmet pen oqasy joqty aitýdy, áielderge qolyn usynýdy, kómektesýge yntaly bolýyn, oryn berýdi sizden basqa eshkim úiretpeidi. Osylai istese, ainalasyndaǵy álemdi áldeqaida taza kózben kóretin bolady.
Senim berińiz. Ul bala bolǵan soń, qorqynysh pen úreidi bastan keshpeýi múmkin emes. Ol qaiǵy men jaraly bolǵanda, basqa emes anasyn izdeidi. Al, siz janynda bola almasańyz? Ózin jalǵyz sezingende senetin bir qubylys bolýy kerek. Sonda ol ózin eshqashan jalǵyz emes ekenin bilip, sezinip ósedi.
Keide názik bola bilý kerektigin úiretińiz. Kishkentai balaǵa, janýarlarǵa, gúlderge, ózge adamnyń sezimine jylylyq tanytý mańyzdy ekenin túsinýi qajet.
Báribir buzatyn zattardy alańsyz búldirýine múmkindik berińiz. Eger balańyz kiimin kir qylyp kelgen saiyn, oǵan uryssańyz, beker ýaqyt joǵaltasyz. Ári balanyń rýhyn syndyryp alasyz. Adam óz qýatyn ashýǵa jeńdirmegeni durys. Bala aǵashqa órmelep, lai sýdy keship júrip ómir tanidy. Bul qalypty úderis. Kónińiz. Qabyldańyz.
Onyń qyzyǵýshylyǵyn týdyratyn dúniege mán berińiz. Ol unatatyn fýtboldy búge-shigesine deiin bilip alyńyz. Qai komandany jaqsy kóretini, qai oiynshyny erekshe pir tutatynyn anyq bilińiz. Onyń súiikti ánin, ol salatyn pandalardyń sýretin salýdy úirenińiz. Onyń ómirine belsendi atsalysqanyńyz jón. Syrtynan kóz qyryn salatyn baqylaýshy bolmańyz.
Dalaǵa birge shyǵyńyz. Teledidardy óshirip, oiynnyń bárin tastap, fotoapparatty qýysqa tyǵyp tastańyz. Dalaǵa shyǵyp, balańyzdyń sońynan ilesip otyrsańyz bolǵany. Muqiiat baqylańyz, qandai áser alatynyn baiqańyz. Suraq qoiyńyz, ómir týraly aityńyz. Ózińizge de, balańyzǵa da bulai serýendeý unaityny sózsiz.
Oinaýǵa mursat berińiz. Siz qansha qalasańyz da, balańyz únemi jeńe bermesi anyq. Siz oǵan únemi: «Kóp jattyǵý jasaǵan soń, sen jeńimpaz boldyń» dersiz. Biraq ol túsinbeýi múmkin. Túsinbegeni de durys. Óitkeni, únemi jeńe berý múmkin emes. Degenmen, balamyzdy kóńil qalýdan saqtaǵymyz kelýi de qalypty áreket. Bala ómirden áli talai taiaq jeitinin bilmeidi. Dúnie alma kezek ekenin uǵyndyryńyz. Bul jeńilýge daiyn bol degen sóz emes. Tek jeńilgende berilmeý kerektigin úiretý.
Ózgege kómektesýge múmkindik berińiz. Kómektesýge múmkindik berý men kúshtep jumsaýdyń aiyrmasy jer men kóktei. Múmkindik berý – júrekke ot jaǵady. Sol ottan búkil álem jaryq bolady. Ózińizde oǵan úlgi bolyńyz. Árdaiym kómektesýge daiyn bolyńyz.
Balaǵa tájiribe jinaý jetistikke bastaitynyn túsindirińiz. Ol tek sport pen mýzykaǵa ǵana qatysty emes. Ómirde kezdeser ár nársede solai. Durys ádetterdi qalyptastyryńyz. Sonda eresek jigit bolǵanda ómirlik túitkilderdi tez sheshetin qaisar bolyp ósedi.
«Nege?» degen suraq qoiǵanda, mindetti túrde jaýap berińiz. Bilmeseńiz jaýabyn birge izdeńiz. Ol jaýapty qaidan taba alatynyn kórsetińiz. Týystardan surasyn, internet, entsiklopediiadan oqysyn. Qarsy suraq qoiyńyz. Ózi de oilansyn. Eger ózi uialatyn suraq bolyp, sizden surai almasa, ol ony qaidan tabatynyn biletin bolady.
Ákesi basty nárselerdi úiretsin. Eger ákesine balanyń tárbiesine etene aralasýǵa múmkindik berseńiz, balanyń sanasynda onyń ákesi bárin biledi degen durys túsinik qalyptasady. Siz árdaiym súiikti ana bolyp qala beresiz. Biraq, ul bala úshin ákeniń jóni bólek. Áke degen barlyq suraqtyń jaýabyn biletin adam.
Ishtegi kernegen qýatty shyǵaratyn birdeńe oilap tabyńyz. Daýylpaz, bos keńistik, it áperińiz, sportpen shuǵyldansyn. Esten tanǵansha alysa alatyn nárse berińiz. Áitpese, ol sizdiń bir zatyńyzdy alyp, búldiredi. Ózińiz ókinesiz.
Balańyzdy únemi birge ertip júrińiz. Jumysqa, dostarmen kezdesýge, saiahatqa. Árbir kórgen jańa nárse onyń júreginde iz qaldyrady. Oilantady, jaqsy esteliktermen este qalady.
Betinen súiip, qushaqtap júrińiz! Uly bar ananyń bári sizge kishkentai balanyń óte sezimtal bolatynyn aitady. Kúni boiy ashýlanyp, ursyp, qyrsyqsa da, áiteýir bir sát óte meiirimdi, sezimtal bolatyn kezi bar. Sondyqtan balańyz 2 ailyq pa, álde 16 jastaǵy bozbala ma, báribir, ony qushaqtap, betinen súiip turyńyz. Ásirese, erkelep, tentektik jasaǵan kezde. Tym erke bolyp ketedi dep qoryqpańyz. Uldarǵa ananyń aialy alaqany erekshe mańyzdy. Olar únemi mahabbatqa zárý bolyp turady. Ulyńyz jasy neshede bolsa da, anasynyń ony betinen súiýine bolatynyn túsinetinine kóz jetkizip alyńyz.
Aýyryp qalsa, anasyna qońyraý shalady. Bir nárseni búldirgende anasynan kómek suraidy. Tipti, úlken jigit bolǵan kezde de óz seziminen qymtyrylmai, anasynyń iyǵyna kelip jylaýy múmkin. Azamat atanyp, óz úii bolyp, úiinde áieli bolsa da, siz onyń anasy bolyp qala beresiz. Aspandaǵy kún siiaqty eshqashan ózgermeitin máńgilik jaryǵy, shýaǵy, ot alatyn peshi siz – anasy bolasyz.
Aýdarǵan Shynar ÁBILDÁ
