Ýkrainany qorǵamaq bolǵan qazaqstandyq jigit Resei abaqtysynan bir-aq shyqty

Ýkrainany qorǵamaq bolǵan qazaqstandyq jigit Resei abaqtysynan bir-aq shyqty
foto: Azattyq

20 naýryzda Reseide 19 jastaǵy qazaqstandyq Turan Ýstiýgovtiń soty bastalmaq. Ol Resei anneksiialap alǵan Qyrymda byltyr kúzde ustalǵan. Reseidiń arnaýly qyzmeti ol Ýkrainaǵa baryp, Reseige qarsy soǵyspaqshy bolǵan dep esepteidi. Túrmege uzaq merzimge qamalý qaýpi tóngen ulyna arasha izdep, ózi de qarjydan taryqqan anasy Máskeý men Astanaǵa hat jaýdyryp, abaqtyǵa as-aýqat jóneltip, advokat jaldaýǵa elden aqsha jinap júr, dep habarlaidy Dalanews.kz Azattyqqa siltep. 

Qazaqstan azamaty Turan Ýstiýgovtiń ústinen qozǵalǵan qylmystyq isti Reseidiń Rostov qalasyndaǵy Ońtústik okrýginiń áskeri soty qarap jatyr. Is materialdary sotqa qańtar aiynda túsken. 13 naýryzǵa josparlaǵan alǵashqy sot otyrysy otyrysy ótpei qaldy – Turandy ol kúni sotqa ákelgen joq. Sot tyńdaýy 20 naýryzǵa qalǵan.

19 jastaǵy almatylyq jigitke Reseide terroristik dep tanylǵan uiymnyń qyzmetine qatysqan jáne terrorlyq is-áreket jasaý maqsatyn kózdep daiyndyqtan ótken degen aiyp taǵylyp otyr. Ondai aiyptar jazylǵan Resei zańyndaǵy baptarda 20 jyl merzimge deiin túrme jazasy qarastyrylǵan. Turannyń abaqtyda qamaýda otyrǵanyna jarty jylǵa taiady.

– "Mama, meni azaptap, óltirgeli jatyr!" – Elmira Jańabaeva ulymen sóilesken kezde onyń ne degenin aityp otyr. Turan ushty-kúili joǵalyp ketkennen keiin bir aptaǵa jetpei, 2024 jylǵy 2 qazanda anasy ulyna telefon soqqan. – Ol telefonnan: "Samaiyma tapansha tirep, qos aiaǵymnan joǵary kóterip asyp qoidy, toq soqtyryp qinady" dep aiǵailady. Sosyn bir kún tym-tyrys qaldy, ia tiri, ia óli ekenin bilmei otyrdym.

Elmira uiqy-kúlkiden aiyrylyp, ýaiymǵa batty. Birinen soń biri kelip jatqan sýyt habar eńsesin basa berdi: áýeli Turandy 72 saǵat ustaǵan, keiin sot tergeý kezinde qamaýda ustaý týraly sheshim shyǵardy. Tergeýshiler Qazaqstan azamatyna Ýkraina jaǵynda soǵysyp júrgen, negizinen reseilikterden quralǵan qarýly jasaqtarǵa – "Orys eriktileri korpýsy", "Resei azattyǵy" legiony nemese ýkrainalyq "Azov" brigadasyna qosylmaqshy bolǵan dep kúdik keltirdi. Reseidiń federaldyq qaýipsizdik qyzmeti Turannyń telefonynan jaldamaly ásker qataryna qosylýshyǵa jiberilgen anketalar tabylǵanyn aitqan (quqyq qorǵaýshylar ol anketalar jigittiń telefonynda reseilik arnaýly qyzmetter arandatý maqsatymen ashqan jalǵan saittar arqyly túsip, saqtalǵan bolýy múmkin dep topshylaidy).

– Ony tergeý abaqtysyna aýystyrǵannan keiin, "sen nemene, bizge qarsy soǵyspaqshy boldyń ba?" dep ólimshi etip uryp-soqqan, – dedi Elmira. – Biz advokat taýyp, oǵan kómekke jiberdik. Turannyń qatty shoshyp qalǵany sonsha, sóilei almaǵan.

Elmira Jańabaeva ulyn Ýkrainaǵa ketý raiynan qaitarýǵa bar kúshin salǵanyn aitady. Onyń sózinshe, Resei Ýkrainaǵa keń kólemdi basqynshylyq jasaýǵa kiriskennen keiin Turan jańalyqtardy qalt jibermei, maidandaǵy jaǵdaidy jiti baqylap júrgen.

– Biz qarsylyq tanytyp jatqan ýkraindarǵa járdemdesýimiz kerek deitin, oǵan seniń eliń emes qoi, barýdyń qajeti joq dep aitatynmyn. Maidanǵa barmaqshy bolǵan ony raiynan qaitarý múmkin bolmady, – dedi jigittiń anasy.

2023 jyldyń qazanynda Turan kámeletke tolǵan soń, "ulym soǵysqa ketip qala ma" dep alańdaǵan Elmiranyń ýaiymy kúsheigen. Ol rieltorlyq kompaniiadaǵy jumysyn tastap, balasynyń qasynda bolýdy uiǵarǵan. Turandy psihologtar men psihoterapevterge qaratqan. Maman dárigerler jas jigittiń oi-órisi damyǵan, zeiindi ekenin, biraq psihologiialyq jaǵynan osaldyǵy baryn aitqan.

Elmira Almatyǵa Reseidegi mobilizatsiia men soǵystan qashyp kelgen reseilikterdi izdegenin, olardy úige shaqyryp, ulymen sóilestirgenin aityp berdi. Olar Turanǵa maidan shebine jetken soń tóbeden túsken zymyran nemese dron shabýylynan sanaýly ýaqytta qaza tabýy múmkin ekenin túsindirip, qandai qaýip-qater baryn eskertken.