Orta Aziia men Qazaqstan aýmaǵynda órkendep, túrli shapqynshylyq kezeńderde basqa eldimekender siiaqty tarih sahnasynan óship ketpei, qazirgi ýaqytqa deiin ómir súrip kele jatqan saýsaqpen sanarlyq qalalardyń biri - Túrkistan.
Kúltóbe qalashyǵynyń tsitadelinde júrgizilip jatqan arheologiialyq qazba jumystary «Mádeni mura» baǵdarlamasy aiasynda 2010 jyldan beri Á.Marǵulan atyndaǵy Arheologiia institýtynyń baqylaýynda (B.Á.Baitanaev) jáne sol institýttyń bilikti mamandarynyń (E.Á.Smaǵulov, A.O.Erjigitova) kúshimen iske asyrylýda. "Bul jumysqa «Áziret Sultan» qoryq-mýzeiiniń óz mamandary da atsalysýda", – dep jazady murajaidyń baspasóz qyzmeti .
Osy jyldar ishinde I-III ǵasyrlarda salynǵan tórt japyraqty gúlge uqsas sirek kezdesetin ǵibadathana (álde keshik) qosalqy qurylysy jáne dálizderi, aýlasy men ońtústik betin qorshaǵan qorǵan qamalymen arshyldy.
Qazbadan tabylǵan jáne tabylyp jatqan bizdiń zamanymyzdyń I-III ǵǵ., IV-VI ǵǵ. jáne VII-IHǵǵ. jatatyn qurylystar jaýyn-shashyn áserinen ezilip ketpes úshin ústin ýaqytsha arnaiy qalyń tentpen jáne sońǵy qazba jumystary barysynda qalashyqtyń ońtústik-shyǵys bóliginen arshylǵan qurylys oryndaryn da ýaqytsha profnastilmen jaýyp qoiýǵa sheshim qabyldandy.
Ótken jyly QR Mádeniet jáne sport ministrligi tarapynan metallokonstrýktsiiamen ústin qaita jabý jumystary júrgizildi. Qazir munymen tikelei «Qazqaitajańǵyrtý» RMK Almaty filialynyń mamandary ainalysýda.
Tsitadeldi tolyq arshyp, restavratsiialap, sondai-aq konservatsiiadan ótkizý, tóbesin uzaq jyldarǵa shydaityn jabyndymen jaýyp, týrister júretin soqpaq joldar júrgizip, ashyq aspan astyndaǵy mýzeige ainaldyrý jáne IýNESKO-nyń «Álemdik muralar» tizimine usyný - basty mindetterdiń biri jáne biregeiine ainaldy. Qazirgi kúni sáýletshiler toby onyń jobasyn daiyndaý ústinde. Osy eki aralyqta qazbadan tabylǵan jáne tabylyp jatqan bizdiń zamanymyzdyń I-IIIǵǵ., IV-VIǵǵ. jáne VII-IHǵǵ. jatatyn qurylystar jaýyn-shashyn áserinen ezilip ketpes úshin ústin ýaqytsha arnaiy polivinilhloridten rezina aralastyrylyp jasalǵan kóp qabatty jabyn materialymen jáne sońǵy qazba jumystary barysynda qalashyqtyń ońtústik-shyǵys bóliginen arshylǵan ortaǵasyrlyq qala qurylys oryndaryn da ýaqytsha profnastilmen jaýyp qoiýǵa sheshim qabyldandy.
