Orman sharýashylyǵy salasyndaǵy óńirdiń jetistikterimen tanysý jáne tájiribe almasý maqsatynda kelgen Ózbekstan Respýblikasy men QR Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministrligi basshylyǵynyń delegatsiiasy Túrkistan óńirinde atqarylǵan jumystarmen tanysyp, oń baǵa berdi. Jergilikti ekologiiany jaqsartý jolynda atqarylyp jatqan jumystar men «Jasyl beldeý» jobasyn joǵary baǵalady.
Taraptar Memleket basshysynyń halyqqa Joldaýynda kórsetilgen ekologiialyq ahýaldy jaqsartý úshin memlekettik orman qory jerlerinde 2 mlrd ár túrli aǵash kóshetterin otyrǵyzý týraly tapsyrmasy aiasynda júrgizilip jatqan jumystarǵa toqtaldy. Keshendi jospar aiasynda Túrkistan oblysy boiynsha 5 jylda 110 myńnan astam gektar jerge 170 mln. aǵash kóshetterin otyrǵyzý boiynsha tiisti jumystar atqarylýda.
Bekitilgen keshendi jospardy júzege asyrý maqsatynda orman sharýashylyǵy mekemeleriniń orman tuqymbaqtarynda 50-den asa aǵash-buta túrleriniń kóshetteri ósirilýde.
Oblys ákimi Ómirzaq Shókeevtiń bastamasymen 2019 jyly Túrkistan qalasynyń ainalasynan 7700 gektar jerge «Jasyl beldeý» qurylyp, 12 millionǵa jýyq japyraqty aǵash kóshetteri egilgen. Búginde onyń aýmaǵy eki ese ulǵaiǵan. 2025 jylǵa deiin shahardyń jasyl beldeýin 20 myń gektarǵa ulǵaitý kózdelgen. Osylaisha 5-6 jyl kóleminde kútip-baptaý jumystary arqyly bul aýmaq orman alqabyna ainalady.
Egilgen kóshetterge turaqty túrde kútip baptaý jumystary júrgizilýiniń nátijesinde kónimdiligi 60-65 paiyzdy qurap otyr. Túrkistan qalasy aýmaǵynyń topyraqtyq-klimattyq jaǵdaiy erekshe. Sebebi topyraq quramy sorlanyp, qunarlyǵy tómendegen. Osyny eskergen Ózbekstan ǵalymdary aǵashtardyń kónimdiligi 50 paiyzdy qurasa, sonyń ózi úlken jetistik dep baǵalap otyr. Sapar barysynda Ózbekstan toby óńirdegi sekseýil egilgen aýmaqtardy aralap, tájiribelerimen bólisti.
– Tabiǵi jaǵdailardy esepke alý kerek. Egilgen kóshettiń 100 paiyzy kógerip, kóktegeni bolǵan emes, ol múmkin emes te. Ǵylymi dáleldengen dúnie bar. Oǵan sáikes, otyrǵyzylǵan aǵashtyń 50-55 % jersinse, jaqsy. Bul jaqsy kórsetkish. Oǵan jetý úshin de tynymsyz eńbek kerek. Bizdiń eldegi klimat ta uqsas. Nátijeleri de osyndai. Dál sizderdegi aýa-raiy jaǵdaiyn esepke alsaq, qazirgi eńbek – naǵyz erlik, – dedi Ózbekstan Respýblikasy orman sharýashylyǵy ǵylymi-zertteý institýtynyń zerthana jetekshisi Zinovii Novitskii.
Oblys ákimdiginiń qoldaýymen orman sharýashylyǵyna qajetti barlyǵy 69 birlik, onyń ishinde 34 traktor, 9 avtokólik, 26 tirkeme alý josparlanyp, búgingi kúnge 21 traktor men 15 tirkeme alyndy. Túrkistandy jasyl qalaǵa ainaldyrý baǵytynda jumystar jalǵasa beredi.
