Siti geosaiasi táýekelderge bailanysty 2025 jylǵy munaidyń boljamdy ortasha baǵasyn joǵarlatty. Degenmen, Citi-diń jańa targeti aǵymdaǵy baǵa usynystarynan tómen. Investbank jyldyń ekinshi jartysynda baǵalar tómendei bastaitynyn boljaidy. Citi sarapshylary 2025 jyly munai naryǵy men onyń baǵasyn aiqyndaýshy sheshýshi faktorlar AQSh prezidentiniń Iran men Reseige qatysty qoldanatyn áreketteri bolady dep sanaidy, dep jazady Dalanews.kz.
22 qańtarda Brent markaly munaidyń bir barreliniń 2025 jylǵy boljamdy ortasha baǵamyn aldyndaǵy boljamdaǵy 62 dollardan 67 dollarǵa deiin kóterdi, dep habarlaidy Reuters. Sonymen qatar investbank WTI munaidyń bir barreliniń boljamdy baǵasyn da 63 dollarǵa deiin arttyrdy, biraq onyń burynǵy baǵasyn naqtylamady.
Citi sarapshylary boljamdy qaita qaraýǵa Resei men Iranǵa bailanysty geosaiasi táýekelder túrtki bolǵanan jetkizdi. Brent jáne WTI boiynsha boljamdy jańa baǵalar qazirgi aǵymdaǵy baǵa usynystarynan sáikesinshe 15% jáne 20%-ǵa tómen. Investitsiialyq bank sarapshylary jyldyń ekinshi jartysynda baǵalar tómendei bastaýy múmkin ekenin aitady. Olar I-toqsandaǵy Brent markaly munaidyń bir barreliniń baǵasy 75 dollar, II-toqsanda - 68, III- toqsanda, tipti 63, IV-toqsanda 60 dollar bolady dep kútedi.
"Munaiǵa qatysty boljam Iran jáne Resei men Ýkraina qaqtyǵysy aiasynda kúsheie túsken ári turaqty geosaiasi táýekelderdi tanytýy múmkin, bul 2025 jyly naryqtaǵy munai suranysyn qanaǵattandyrýǵa qatysty máselerdi baiqatýy múmkin. Alaida, Tramp ákimshiligi mámilelerdi belsendi túrde jasaǵysy keletin siiaqty", - dep Reuters Citi sarapshylary pikirin keltiredi.
Citi málimetteri boiynsha, AQSh prezidenti Donald Tramptyń Iran men Reseige qatysty is-áreketiniń qalai bolatyndyǵy 2025 jylǵy munai naryǵy men ondaǵy baǵany aiqyndaýshy faktorlar bolýy múmkin. Sonymen qatar investbank bir jyl ishindegi táýligine jasalatyn artyq usynys 0,8 million barreldi quraitynyn boljaidy.
AQSh-tyń burynǵy prezidenti Djo Baiden ákimshiligi 10 qańtarda Reseidiń munai ónerkásibine qarsy aýqymdy sanktsiialar saldy. 180-nen astam tanker, "Gazpromneft", "Sýrgýtneftegaz", olardyń enshiles qurylymdary jáne onnan astam reseilik sheneýnikter men energetikalyq sektor basshylary sanktsiialarǵa ushyrady. Osyǵan bailanysty munai baǵasy kúrt qymbattady. Qytai men Úndistan siiaqty iri satyp alýshylar tarapynan dúrbeleń boldy. Sondai-aq bul sanktsiiaǵa ilinbegen tankerlerge degen suranystyń artýyna ákelip soqty. Ásirese, Resei men Iran munaiyn satýshylar osyndai kemelerdi izdep, sabylyp ketti.
Osydan keiin 20 qańtarda óz qyzmetine kirisken AQSh-tyń jańa prezidenti Donald Tramp AQSh-ta munai men gaz óndirýdi barynsha arttyrýdy kózdeitin aýqymdy josparyn jariialady. Ol Aliaskadaǵy burǵylaý jumystaryn qosa alǵanda, qosymsha resýrstardy óndirýdi qamtamasyz etý úshin energetikalyq tótenshe jaǵdai jariialady. Bul Baidenniń arktikalyq aýmaqtardy burǵylaýdan qorǵaý jónindegi aldyńǵy áreketterin joqqa shyǵardy. Sonymen qatar, Tramp basqa da ekologiialyq normalardy jumsartyp, AQSh-tyń Parij klimattyq kelisiminen, iaǵni jahandyq jylynýǵa qarsy halyqaralyq shartynan shyqqanyn habarlady. Tramp energetikalyq saladaǵy qabyldanbaq bul sharalar tutynýshylar úshin janar-jaǵarmai baǵasyn tómendetýge jáne AQSh-tyń ulttyq qaýipsizdigin arttyrýǵa kómektesedi dep sanaidy.
Rasynda, Tramp prezidenttiginiń birinshi kúni munai baǵasy shamaly arzandady. Niý-Iork birjasynda 22 qańtarda Brent-tiń naýryz aiyndaǵy munai fiýchersteri 0,2%-ǵa qymbattap, bir barreli 79,4 dollar boldy. Osy kúni WTI munai jetkizý kelisimsharttary da 0,2% qosyp, 75,9 dollardan saýdalandy. Sársenbide iri shikizat óndirýshiler aktsiialary Niý-Iorktegi saýda-sattyq bastalǵannan keiin negizinen tómendei bastady. Al amerikalyq taqtatas munaiyn óndirýshi Occidental Petroleum qaǵazdarynyń baǵasy ústine 0,2% qun qosty. ConocoPhillips jáne ExxonMobil amerikalyq munai kompaniialarynyń aktsiialary baǵasynan, kerisinshe 0,1-0,2% joǵaltty. Chevron aktsiialary baǵa usynystarynda 0,6%-ǵa, al Shell shamamen 0,4%-ǵa tómendedi.