Freedom Inside '26

Toqaevtyń jeti jyldyq kezeńi: ekonomika daǵdarystan júieli ósimge bet burdy

Toqaevtyń jeti jyldyq kezeńi: ekonomika daǵdarystan júieli ósimge bet burdy
Foto: Aqorda

Premer-ministr Oljas Bektenov “Kazahstanskaia pravda” gazetinde jariialanǵan maqalasynda Qasym-Jomart Toqaevtyń jeti jyldyq prezidenttik kezeńi Qazaqstan úshin tereń ózgerister men júieli jańǵyrý dáýirine ainalǵanyn málimdedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Úkimet basshysynyń aitýynsha, bul kezeń pandemiia, álemdik ekonomikanyń baiaýlaýy, infliatsiialyq jáne logistikalyq kúizelister, geosaiasi turaqsyzdyq sekildi kúrdeli syn-qaterlermen tuspa-tus kelgen. Soǵan qaramastan elde turaqtylyq saqtalyp, ekonomika senimdi ósim jolyna shyqqan.

"Jaýap retinde uzaq merzimdi turaqtylyqqa baǵyttalǵan tereń reformalar júrgizildi. Prezident popýlizmge urynbai, qysqa merzimdi nátijege emes, el damýynyń berik irgetasyn qalaýǵa basymdyq berip keledi", - dedi Oljas Bektenov.

Premer-ministrdiń dereginshe, 2025 jyly álemdik ekonomikanyń ósimi 3,3% bolsa, Qazaqstanda JIÓ 6,5%-ǵa artqan. Bul júrgizilgen saiasattyń nátijesin kórsetedi.

Sońǵy jyldary ekonomikanyń qurylymy da aitarlyqtai ózgergen. Eger buryn ósim syrtqy shikizat koniýnktýrasyna táýeldi bolsa, qazir negizgi serpin ishki suranys pen shikizattyq emes sektorlar esebinen qamtamasyz etilip otyr. Negizgi úlesti óńdeýshi ónerkásip, qurylys, saýda, kólik jáne qyzmet kórsetý salalary berýde.

Jeti jyl ishinde eldiń nominaldy JIÓ-si 1,7 esege ósip, 181,7 mlrd dollardan 305,9 mlrd dollarǵa jetti. Jan basyna shaqqandaǵy JIÓ 9,8 myń dollardan 15 myń dollarǵa deiin ulǵaiǵan.

Óńdeýshi ónerkásip kólemi 11,5 trln teńgeden 30,63 trln teńgege deiin ósip, onyń ekonomikadaǵy úlesi 11,4%-dan 12,7%-ǵa jetti. Al óndirýshi sektordyń úlesi kerisinshe 14,5%-dan 12%-ǵa deiin tómendegen.

Bektenov bul kórsetkishterdiń artynda ondaǵan jańa zaýyt pen myńdaǵan jumys orny turǵanyn atap ótti. Máselen, Qostanai oblysynda KIA avtokólikteri men shoiyn quiý zaýyttary iske qosylǵan. Qaraǵandy oblysynda turmystyq tehnika men avtomobil shinalaryn óndirý jolǵa qoiylǵan. Atyraýda polipropilen, Almaty oblysynda volfram kontsentraty, Pavlodarda temirjol tehnikasyna arnalǵan komponentter, Shymkentte aliýminii qaptama men baǵaly metaldardy óńdeý óndiristeri ashylǵan.

Qurylys salasy da turaqty ósim kórsetip otyr. Tek 2025 jyldyń ózinde el boiynsha 20 mln sharshy metrden astam turǵyn úi paidalanýǵa berilgen.

Halyqaralyq valiýta qorynyń deregine súiensek, Qazaqstan álemniń eń iri 50 ekonomikasynyń qataryna engen ári ortasha jyldyq ósim qarqyny boiynsha kóshbasshy bestiktiń qatarynda. World Competitiveness Ranking reitinginde el 34-orynǵa kóterilgen. 

Premer-ministrdiń baǵalaýynsha, bul ózgerister ekonomikanyń "bir oqiǵaly" táýeldilikten arylyp, teńgerimdi damý modeline kóshkenin kórsetedi.