Zańger, quqyq qorǵaýshy Amangeldi Shormanbaev elde keiingi kezde bolyp jatqan birqatar mańyzdy jaitqa qatysty pikir bildirdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
29 sáýirde bilik pen laýazymdyq ókilettigin asyra paidalanyp, aýyr zardaptarǵa ákep soqqany úshin burynǵy ishki ister ministri Erlan Turǵymbaev ustaldy. Bas prokýratýra qylmystyq iste memlekettik qupiia málimetter bolýyna bailanysty sotaldy tergep-tekserýdiń basqa derekteri jariialanbaitynyn habarlady. Osy tusta sarapshy Shormanbaev eks-sheneýnik Turǵymbaevtyń ustalýyna qatysty pikir bildirdi.
"2022 jylǵy 5,6,7 qańtardaǵy Qaýipsizdik komitetiniń búkil múshesiniń sol kúndegi is-áreketteri táýelsiz túrde tergelýi kerek. Árine, sonyń ishinde Turǵymbaev ta bar. Qaýipsizdik komiteti múshelerine kiretin tulǵalardyń jáne olar basqaryp otyrǵan organdarynyń sol kezdegi is-áreketteri, qandai buiryq bergeni, qanshalyqty zańdy bolǵany, zańsyz bolǵany - sonyń bári tergeýden ótýi kerek. Jeke-jeke ister qozǵalatyn bolsa, onda túgel ne bolǵanyn, kim kimniń buiryǵyn oryndaǵanyn, kim kimniń buiryǵyn oryndamady, kim qylmys jasady, kim jasaǵan joq - onyń bárin bile almaimyz.
Ol ister qupiia túrde ótse, biliktegilerdiń óz-ózderimen teketires jasap jatqanynyń kórinisi bolýy múmkin dep oilaimyn. Jabyq túrde ótse (Turǵymbaev isi - esk.), qandai aiyp taǵylatyny, is júzinde solai ma, joq pa, ony bile almaimyz. Ol kisiniń áreketteri naqty qandai ziian keltirgeni týraly jalpy qoǵam bolyp bilýge tolyqtai quqyǵymyz bar, bilýimiz kerek. Meniń boljamym boiynsha bul is te (Turǵymbaev isi - esk.) jabyq ótedi. Ol qupiia túrde ótetin bolsa, bul jerde saiasi astary bar ekenin kórsetýi múmkin", - dedi sarapshy.
Quqyq qorǵaýshy qazir qoǵamdy alańdatyp otyrǵan Bishimbaev isine qatysty ustanymyn aitty.
"...Bilik óz jumysyn kórsetý úshin keibir osyndai isterdi ashyp kórsetýine májbúr bolady. Áitpese memleketke eshkim senbeidi. Bizdiń bilik búkil júieni ashyp kórsetýge daiyn emes. Sebebi bylyqtar óte kóp. Sol sebepten spektakl túrindegi keibir-keibir isterdi kórsetý arqyly qoldan jasaǵan ashyqtyqty (kórip otyrmyz - esk.). Qoǵam tarapynan biz búkil sot júiesin ashýdy talap etýimiz kerek. Sebebi biren-saran kórsetilgen ister qoǵamnyń bilikke senimin eshqashan da arttyrmaidy. Ol ýaqytsha ǵana effekt beredi. Is bitkennen keiin ony umytady", - dedi ol.
Sonymen qatar, Amangeldi Shormanbaev sýdialarǵa qatysty qandai máseleler bar ekenin aitty.
"Men biletin birnársem bar, sýdialar otstavkaǵa shyǵa almaidy. Otstavka qanshama jyl ótkennen keiin ǵana beriledi. Otstavkaǵa deiin sýdialar kez kelgen ýaqytta jumystan shyǵa alý, jumystan airylý máselesinen qorqady. Sebebi otstavkadan airylady. Jumystan shyǵady da kádimgi adam siiaqty jumys istei bastaidy, iaǵni olardyń materialdyq jaǵdailary qamtamasyz etilmeidi. Sol sebepten 40-tan asqan sýdialar osy máselege qatty alańdaidy jáne de basqa bir máseleler bar. Jemqorlar kóp. Olar para alady. Para alady da, organdar onyń bárin, qai iste kimnen alǵanyn biledi. Sol sebepten olardyń ústinen kompromat óte kóp bolýy múmkin. Ulttyq qaýipsizdik, politsiia bolsyn, Antikor bolsyn, solardyń qolynda sýdiaǵa qarsy kompromat bolsa, sýdianyń sheshimimen olar bileidi. Osy máseleniń bárinen arylý úshin úlken reforma kerek", - dep túiindedi zańger.
Aita keteiik, buǵan deiin Dosym Sátpaev "Samat Ábish aǵasynyń arqasynda "aman" qalǵanyn, biraq Turǵymbaevqa mundai tartý jasalmaitynyn málimdedi.
Sátpaevtyń pikirinshe, eks-ministrge Samat Ábish sekildi qyzmettik ókilettikti asyra paidalandy degen aiyp taǵylǵan.
"Samat shymyldyqtyń ishindegi, el kózinen tasada júrgizilgen kelissóz arqasynda abaqtydan aman qaldy. Biraq Turǵymbaevqa mundai tartý jasalmaidy. Jazadan qutylyp ketken Nazarbaevtyń nemere inisinen keiin bilik óz kinásin jýyp-shaiýǵa tyrysady. Ashyǵyn aitqanda bul ekeýi de Qańtardan keiin ile-shala qamaýǵa alynyp, qazir zyndanda jatýy tiis edi. Biraq bul Qazaqstan ǵoi. Toqaevty shatastyrǵan Turǵymbaev prezidenttiń keńesshisi bolyp ketti, tipti ShYU-da da shamaly ýaqyt jumys istedi. Iaǵni, osy ýaqytqa deiin bilik "Turǵymbaevty ne isteimiz" degen saýalǵa bas qatyryp keldi. Jazalaimyz ba álde raqymshylyq etemiz be degen másele kún tártibinde turdy", - deidi Sátpaev.
Onyń aitýynsha, Jańa Qazaqstan oppozitsiia ókilderin bulaisha máimóńkeletpeidi. Osy eki jyl ishinde júie bilikke qarsy belsendilerdi top-tobymen ustap, sottap, túrmege japqan.
"Bul bilik úshin biren-saran oppozitsiia belsendileri júieniń saiasi qarsylasy retinde Turǵymbaevqa qaraǵanda áldeqaida qaýipti ekenin kórsetedi. Eks-ministr Qańtardaǵy qantógis úshin birinshi kezekte jaýapty jáne sol úshin dereý jazaǵa tartylýy tiis tulǵa edi. Soǵan qaramastan ol eki jyldan astam ýaqyt boiy erkindikte júrdi. Iaǵni, kimdi túrmege jabýdy, kimdi sottaýdy, kimdi jazalaýdy nemese keshirýdi biliktiń ózi ǵana sheshedi degen sóz", - deidi Sátpaev.
Sonymen qatar, ol Turǵymbaev soty da jabyq jaǵdaida ótýi múmkin ekenin boljady.
"Samat Ábishtiń, Qairat Satybaldynyń soty Bishimbaevtiki sekildi ashyq, tikelei efirde ótýi kerek edi. Halyq úshin Qýandyqtyń protsesine qaraǵanda "eski Qazaqstannyń" qylmysyn áshkereleý mańyzdy. Túsingenim, Turǵymbaevtyń soty da jabyq jaǵdaida ótedi. Ashyq sot otyrysyn ótkizý bilikke tiimdi emes", - deidi Sátpaev.
