زاڭگەر, قۇقىق قورعاۋشى امانگەلدٸ شورمانباەۆ ەلدە كەيٸنگٸ كەزدە بولىپ جاتقان بٸرقاتار ماڭىزدى جايتقا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
29 سەۋٸردە بيلٸك پەن لاۋازىمدىق ٶكٸلەتتٸگٸن اسىرا پايدالانىپ, اۋىر زارداپتارعا ەكەپ سوققانى ٷشٸن بۇرىنعى ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸ ەرلان تۇرعىمباەۆ ۇستالدى. باس پروكۋراتۋرا قىلمىستىق ٸستە مەملەكەتتٸك قۇپييا مەلٸمەتتەر بولۋىنا بايلانىستى سوتالدى تەرگەپ-تەكسەرۋدٸڭ باسقا دەرەكتەرٸ جارييالانبايتىنىن حابارلادى. وسى تۇستا ساراپشى شورمانباەۆ ەكس-شەنەۋنٸك تۇرعىمباەۆتىڭ ۇستالۋىنا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
"2022 جىلعى 5,6,7 قاڭتارداعى قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ بٷكٸل مٷشەسٸنٸڭ سول كٷندەگٸ ٸس-ەرەكەتتەرٸ تەۋەلسٸز تٷردە تەرگەلۋٸ كەرەك. ەرينە, سونىڭ ٸشٸندە تۇرعىمباەۆ تا بار. قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ مٷشەلەرٸنە كٸرەتٸن تۇلعالاردىڭ جەنە ولار باسقارىپ وتىرعان ورگاندارىنىڭ سول كەزدەگٸ ٸس-ەرەكەتتەرٸ, قانداي بۇيرىق بەرگەنٸ, قانشالىقتى زاڭدى بولعانى, زاڭسىز بولعانى - سونىڭ بەرٸ تەرگەۋدەن ٶتۋٸ كەرەك. جەكە-جەكە ٸستەر قوزعالاتىن بولسا, وندا تٷگەل نە بولعانىن, كٸم كٸمنٸڭ بۇيرىعىن ورىنداعانىن, كٸم كٸمنٸڭ بۇيرىعىن ورىندامادى, كٸم قىلمىس جاسادى, كٸم جاساعان جوق - ونىڭ بەرٸن بٸلە المايمىز.
ول ٸستەر قۇپييا تٷردە ٶتسە, بيلٸكتەگٸلەردٸڭ ٶز-ٶزدەرٸمەن تەكەتٸرەس جاساپ جاتقانىنىڭ كٶرٸنٸسٸ بولۋى مٷمكٸن دەپ ويلايمىن. جابىق تٷردە ٶتسە (تۇرعىمباەۆ ٸسٸ - ەسك.), قانداي ايىپ تاعىلاتىنى, ٸس جٷزٸندە سولاي ما, جوق پا, ونى بٸلە المايمىز. ول كٸسٸنٸڭ ەرەكەتتەرٸ ناقتى قانداي زييان كەلتٸرگەنٸ تۋرالى جالپى قوعام بولىپ بٸلۋگە تولىقتاي قۇقىعىمىز بار, بٸلۋٸمٸز كەرەك. مەنٸڭ بولجامىم بويىنشا بۇل ٸس تە (تۇرعىمباەۆ ٸسٸ - ەسك.) جابىق ٶتەدٸ. ول قۇپييا تٷردە ٶتەتٸن بولسا, بۇل جەردە ساياسي استارى بار ەكەنٸن كٶرسەتۋٸ مٷمكٸن", - دەدٸ ساراپشى.
قۇقىق قورعاۋشى قازٸر قوعامدى الاڭداتىپ وتىرعان بيشٸمباەۆ ٸسٸنە قاتىستى ۇستانىمىن ايتتى.
"...بيلٸك ٶز جۇمىسىن كٶرسەتۋ ٷشٸن كەيبٸر وسىنداي ٸستەردٸ اشىپ كٶرسەتۋٸنە مەجبٷر بولادى. ەيتپەسە مەملەكەتكە ەشكٸم سەنبەيدٸ. بٸزدٸڭ بيلٸك بٷكٸل جٷيەنٸ اشىپ كٶرسەتۋگە دايىن ەمەس. سەبەبٸ بىلىقتار ٶتە كٶپ. سول سەبەپتەن سپەكتاكل تٷرٸندەگٸ كەيبٸر-كەيبٸر ٸستەردٸ كٶرسەتۋ ارقىلى قولدان جاساعان اشىقتىقتى (كٶرٸپ وتىرمىز - ەسك.). قوعام تاراپىنان بٸز بٷكٸل سوت جٷيەسٸن اشۋدى تالاپ ەتۋٸمٸز كەرەك. سەبەبٸ بٸرەن-ساران كٶرسەتٸلگەن ٸستەر قوعامنىڭ بيلٸككە سەنٸمٸن ەشقاشان دا ارتتىرمايدى. ول ۋاقىتشا عانا ەففەكت بەرەدٸ. ٸس بٸتكەننەن كەيٸن ونى ۇمىتادى", - دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار, امانگەلدٸ شورمانباەۆ سۋديالارعا قاتىستى قانداي مەسەلەلەر بار ەكەنٸن ايتتى.
"مەن بٸلەتٸن بٸرنەرسەم بار, سۋديالار وتستاۆكاعا شىعا المايدى. وتستاۆكا قانشاما جىل ٶتكەننەن كەيٸن عانا بەرٸلەدٸ. وتستاۆكاعا دەيٸن سۋديالار كەز كەلگەن ۋاقىتتا جۇمىستان شىعا الۋ, جۇمىستان ايرىلۋ مەسەلەسٸنەن قورقادى. سەبەبٸ وتستاۆكادان ايرىلادى. جۇمىستان شىعادى دا كەدٸمگٸ ادام سيياقتى جۇمىس ٸستەي باستايدى, ياعني ولاردىڭ ماتەريالدىق جاعدايلارى قامتاماسىز ەتٸلمەيدٸ. سول سەبەپتەن 40-تان اسقان سۋديالار وسى مەسەلەگە قاتتى الاڭدايدى جەنە دە باسقا بٸر مەسەلەلەر بار. جەمقورلار كٶپ. ولار پارا الادى. پارا الادى دا, ورگاندار ونىڭ بەرٸن, قاي ٸستە كٸمنەن العانىن بٸلەدٸ. سول سەبەپتەن ولاردىڭ ٷستٸنەن كومپرومات ٶتە كٶپ بولۋى مٷمكٸن. ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك, پوليتسييا بولسىن, انتيكور بولسىن, سولاردىڭ قولىندا سۋدياعا قارسى كومپرومات بولسا, سۋديانىڭ شەشٸمٸمەن ولار بيلەيدٸ. وسى مەسەلەنٸڭ بەرٸنەن ارىلۋ ٷشٸن ٷلكەن رەفورما كەرەك", - دەپ تٷيٸندەدٸ زاڭگەر.
ايتا كەتەيٸك, بۇعان دەيٸن دوسىم سەتپاەۆ "سامات ەبٸش اعاسىنىڭ ارقاسىندا "امان" قالعانىن, بٸراق تۇرعىمباەۆقا مۇنداي تارتۋ جاسالمايتىنىن مەلٸمدەدٸ.
سەتپاەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, ەكس-مينيسترگە سامات ەبٸش سەكٸلدٸ قىزمەتتٸك ٶكٸلەتتٸكتٸ اسىرا پايدالاندى دەگەن ايىپ تاعىلعان.
"سامات شىمىلدىقتىڭ ٸشٸندەگٸ, ەل كٶزٸنەن تاسادا جٷرگٸزٸلگەن كەلٸسسٶز ارقاسىندا اباقتىدان امان قالدى. بٸراق تۇرعىمباەۆقا مۇنداي تارتۋ جاسالمايدى. جازادان قۇتىلىپ كەتكەن نازارباەۆتىڭ نەمەرە ٸنٸسٸنەن كەيٸن بيلٸك ٶز كٸنەسٸن جۋىپ-شايۋعا تىرىسادى. اشىعىن ايتقاندا بۇل ەكەۋٸ دە قاڭتاردان كەيٸن ٸلە-شالا قاماۋعا الىنىپ, قازٸر زىنداندا جاتۋى تيٸس ەدٸ. بٸراق بۇل قازاقستان عوي. توقاەۆتى شاتاستىرعان تۇرعىمباەۆ پرەزيدەنتتٸڭ كەڭەسشٸسٸ بولىپ كەتتٸ, تٸپتٸ شىۇ-دا دا شامالى ۋاقىت جۇمىس ٸستەدٸ. ياعني, وسى ۋاقىتقا دەيٸن بيلٸك "تۇرعىمباەۆتى نە ٸستەيمٸز" دەگەن ساۋالعا باس قاتىرىپ كەلدٸ. جازالايمىز با ەلدە راقىمشىلىق ەتەمٸز بە دەگەن مەسەلە كٷن تەرتٸبٸندە تۇردى", - دەيدٸ سەتپاەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, جاڭا قازاقستان وپپوزيتسييا ٶكٸلدەرٸن بۇلايشا مەيمٶڭكەلەتپەيدٸ. وسى ەكٸ جىل ٸشٸندە جٷيە بيلٸككە قارسى بەلسەندٸلەردٸ توپ-توبىمەن ۇستاپ, سوتتاپ, تٷرمەگە جاپقان.
"بۇل بيلٸك ٷشٸن بٸرەن-ساران وپپوزيتسييا بەلسەندٸلەرٸ جٷيەنٸڭ ساياسي قارسىلاسى رەتٸندە تۇرعىمباەۆقا قاراعاندا ەلدەقايدا قاۋٸپتٸ ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. ەكس-مينيستر قاڭتارداعى قانتٶگٸس ٷشٸن بٸرٸنشٸ كەزەكتە جاۋاپتى جەنە سول ٷشٸن دەرەۋ جازاعا تارتىلۋى تيٸس تۇلعا ەدٸ. سوعان قاراماستان ول ەكٸ جىلدان استام ۋاقىت بويى ەركٸندٸكتە جٷردٸ. ياعني, كٸمدٸ تٷرمەگە جابۋدى, كٸمدٸ سوتتاۋدى, كٸمدٸ جازالاۋدى نەمەسە كەشٸرۋدٸ بيلٸكتٸڭ ٶزٸ عانا شەشەدٸ دەگەن سٶز", - دەيدٸ سەتپاەۆ.
سونىمەن قاتار, ول تۇرعىمباەۆ سوتى دا جابىق جاعدايدا ٶتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸن بولجادى.
"سامات ەبٸشتٸڭ, قايرات ساتىبالدىنىڭ سوتى بيشٸمباەۆتٸكٸ سەكٸلدٸ اشىق, تٸكەلەي ەفيردە ٶتۋٸ كەرەك ەدٸ. حالىق ٷشٸن قۋاندىقتىڭ پروتسەسٸنە قاراعاندا "ەسكٸ قازاقستاننىڭ" قىلمىسىن ەشكەرەلەۋ ماڭىزدى. تٷسٸنگەنٸم, تۇرعىمباەۆتىڭ سوتى دا جابىق جاعدايدا ٶتەدٸ. اشىق سوت وتىرىسىن ٶتكٸزۋ بيلٸككە تيٸمدٸ ەمەس", - دەيدٸ سەتپاەۆ.
