17 mamyr – Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń týǵan kúni. Memleket basshysy 71 jasqa toldy. Búginde onyń el tutqasyn ustap, bilikke kelgenine 5 jylǵa taiap qaldy. Osy tusta Dalanews.kz agenttigi Toqaevtyń bes jyl ishinde memleket múddesi men el igiligi jolynda atqarǵan mańyzdy qadamdaryn saralap kórdi.
Memleket basshysynyń bilikke kelýi
Qasym-Jomart Toqaev 2019 jyly 9 maýsymda ótken kezekten tys Prezident sailaýynda 70,96 paiyz daýys jinap, Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti bolyp sailandy. 2019 jyly 12 maýsymda QR Konstitýtsiiasynyń 42-babyna sáikes ant berip, resmi túrde sailanǵan Prezident retinde Memleket basshysynyń laýazymyna kiristi.
Araǵa eki jyl salyp 2022 jyly 20 qarashada taǵy da Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń kezekten tys sailaýy ótti. Osylaisha sailaý qorytyndysy boiynsha 81,31% daýys jinap, jeńiske jetti. 2022 jyly 26 qarashada Qazaqstan Respýblikasy Prezidentin saltanatty ulyqtaý rásimi ótti.
2021 jyly sáýir aiynan bastap Qazaqstan halqy Assambleiasynyń Tóraǵasy qyzmetin atqardy. 2022 jyly qańtar aiynan bastap Qazaqstan Respýblikasy Qaýipsizdik Keńesiniń Tóraǵasy bolyp taǵaiyndaldy.
Memleket basshysy halyqtyń ál-aýqatyn arttyrýǵa baǵyttalǵan kóptegen igi is atqaryp keledi. Endeshe solardyń birqataryna toqtalyp óteiik.
Alǵashqy Joldaý
2019 jyldyń 2 qyrkúieginde Qazaqstan prezidenti Qasym-Jomart Toqaev ulyqtaý rásiminen keiin alǵash ret halyqqa "Syndarly qoǵamdyq dialog – Qazaqstannyń turaqtylyǵy men gúldenýiniń negizi" atty alǵashqy Joldaýyn usyndy. "Zaman talabyna sai tiimdi memleket", "Azamattardyń quqyqtary men qaýipsizdigin qamtamasyz etý", "Qarqyndy damyǵan jáne inkliýzivti ekonomika", "Áleýmettik jańǵyrýdyń jańa kezeńi", "Qýatty óńirler – qýatty el" siiaqty bes bólimnen turatyn Joldaýda elimizde qordalanǵan problemalardy sheshý joldary men Elbasy strategiiasyn jalǵastyrý baǵyttary qarastyryldy. Sonymen birge áleýmettik máselelerge, memlekettik basqarý salasyndaǵy problemalarǵa, saiasi reforma júrgizý qajettiligine kóńil bólgen bolatyn. Jyl kóleminde osy problemalardy sheshý úshin zańnamalarǵa ózgertýler engizilip, jańa zańdar qabyldandy, baǵdarlamalar iske asyrylýda.
Prezident zaman talabyna sai memleket ornatý úshin kelesidei tapsyrmalar oryndalý kerektigin atap kórsetti:
1) Partiia qurylysy úderisin jalǵastyrý
2) halyqpen tiimdi keri bailanys ornatý
3) mitingter týraly zańnamany jetildirý
4) qoǵamdyq kelisimdi nyǵaitý
500 myń adamnyń nesiesi keshirildi
2019 jyly 26 maýsymda Prezident Qasym-Jomart Toqaev aýyr ómirlik jaǵdaiǵa qalǵan otbasylardyń kreditin keshirýdi tapsyrdy. Osylaisha Jarlyqqa sáikes, maýsymnyń 1-ine deiingi jalpy qaryzy 3 million teńgeden aspaityn kópbalaly, asyraýshysynan aiyrylǵan jáne múgedek balasy bar otbasylar, ata-anasyz qalǵan 29 jasqa deiingi jastardyń 300 myń teńgege deiingi krediti keshirildi. Atalmysh múmkindikke 500 myńnan astam adam ie boldy. 2020 jyly bul maqsatqa 326,9 mlrd teńge bólindi (respýblikalyq biýdjetten – 279,9 mlrd teńge, jergilikti biýdjetten – 46,9 mlrd teńge). 2019 jyly AÁK tóleýge 244,2 mlrd teńge bólingen bolatyn.
"Jýsan" operatsiiasy
2019 jyly 10 mamyrda Memleket basshysy taǵy bir mańyzdy istiń basyn qaiyrdy. Bul – "Jýsan" operatsiiasy edi. Atalmysh bastamaǵa sáikes, Qazaqstan Siriia men Iraktan qazaqstandyqtardy qaitarý boiynsha jumys atqardy.
"Meniń tapsyrmam boiynsha 7 jáne 9 mamyr kúnderi Siriiadan 231 Qazaqstan azamaty elge jetkizildi, onyń 156-sy balalar, deni mektep jasyna deiingiler, sonyń ishinde 18-i – jetim balalar. Bul aýqymdy gýmanitarlyq aktsiia – Tuńǵysh Prezident –Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń tapsyrmasymen biyl qańtar aiynda júrgizilgen "Jýsan" operatsiiasynyń jalǵasy boldy. Memlekettik organdar men úkimettik emes uiymdar elimizge qaitarylǵan azamattarmen ońaltý sharalaryn júrgizdi. Olarǵa meditsinalyq, psihologiialyq jáne áleýmettik kómek kórsetildi" – dedi Prezident óz málimdemesinde.
Ulttyq qaýipsizdik komitetiniń málimeti boiynsha 2019 jyly elge 277 eresek adam men 547 bala qaitaryldy.
Zeinetaqy jinaǵy
El igiligi úshin Prezident qabyldaǵan taǵy bir aitýly isterdiń biri – zeinetaqy jinaǵy boldy.
"Meniń tapsyrmamnyń aiasynda turǵyndar zeinetaqy jinaqtarynyń bóligin paidalaný máselesi qarastyryldy. Bul - qazir óte ózekti. 2021 jyly Biryńǵai jinaqtaýshy zeinetaqy qorynyń 700 myń salymshysy óz jinaǵynyń bóligin úi alý, emdelý úshin paidalana alady nemese qarjy uiymdarynyń basqarýyna bere alady. Úkimetke Ulttyq bankpen birlese jyl sońyna deiin tiisti normativtik-quqyqtyq aktilerdi qabyldaýdy jáne daiyndyq jumystaryn júrgizýdi tapsyramyn", - dedi Prezident.
2021 jyldyń qańtarynda Qazaqstandaǵy salymshylarǵa zeinetaqy jinaǵynyń bir bóligin turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartýǵa, emdelýge jumsaýǵa, sondai-aq jeke investitsiialyq kompaniialardyń basqarýyna berý maqsatynda paidalanýǵa quqyq berdi. 2021 jyly 10 jeltoqsanda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Úkimetke zeinetaqy qoryndaǵy qarajatty paidalanýǵa qatysty shekti mejeni kóterý merzimin 2022 jyldyń 1 sáýirine deiin uzartýdy tapsyrdy.
Jerdi satýǵa jáne jalǵa berýge zań júzinde tyiym salyndy
2021 jyly 13 mamyrynda Prezident Qasym-Jomart Toqaev sheteldikterge Qazaqstanda aýyl sharýashylyqqa arnalǵan jerlerdi satýǵa jáne jalǵa berýge tyiym salatyn zańǵa qol qoidy. Zańǵa sáikes, aýyl sharýashylyǵy jerlerin sheteldikterge, azamattyǵy joq adamdarǵa, sheteldik zańdy tulǵalarǵa, sheteldik qatysýy bar Qazaqstan Respýblikasynyń zańdy tulǵalaryna, halyqaralyq uiymdarǵa, halyqaralyq qatysýy bar ǵylymi ortalyqtarǵa, sondai-aq, qandastarǵa jeke menshikke jáne jalǵa berýge tyiym salynady. Osylaisha, aýyl sharýashylyǵy jerlerin paidalaný quqyǵy tek qana Qazaqstan azamattaryna jáne sheteldik qatysýy joq zańdy tulǵalarǵa beriledi. Eske sala keteiik, aqpan aiynda ótken Ulttyq qoǵamdyq senim keńesiniń 5-shi otyrysynda memleket basshysy sheteldikterge jerdi satýǵa zań júzinde birjola tyiym salynatynyn málimdegen edi.
"Jańa Qazaqstan: jańarý men jańǵyrý joly"
2022 jyldyń 16 naýryzynda Memleket basshysy mán-mańyzy aiyryqsha, aýqymy keń, mazmuny bólek "Jańa Qazaqstan: jańarý men jańǵyrý joly" atty Joldaýyn usyndy. Mqnda "Halyq únine qulaq asatyn memleket" tujyrymdamasy – Qazaqstan halqyna arnaǵan Joldaýyna arqaý bolǵan baǵyttardyń biri boldy. Prezident óz Joldaýynda sot pen quqyq qorǵaý júiesin jetildirýge, biznesti damytýǵa, qarjy resýrstaryn durys bólýge, halyqqa áleýmettik qoldaý kórsetýge, el aimaqtary arasyndaǵy teńsizdikti joiýǵa jáne halyqty tolǵandyryp júrgen basqa da máselelerge erekshe kóńil bóldi. Naqty mysaldar keltirip, problemalardy sheshýdiń tiimdi joldaryn da usyndy. Mysaly, "7-20-25" baǵdarlamasy páter alýdy kózdeitin kópbalaly otbasylarǵa qiynǵa soǵatynyn aityp, "Baqytty otbasy" atty jańa baǵdarlamany júzege asyrýdy usyndy.
"Ulttyq qor - balalarǵa" jobasy
Prezident tapsyrmasyna sáikes, 2024 jyldyń 1 qańtarynan bastap "Ulttyq qor – balalarǵa" jobasy resmi qoldanysqa endi. Onyń maqsaty – jas urpaqty qoldaý. Keleshekte el azamaty jinalǵan qarjyny eki baǵytta: oqý aqysyn tóleý ne turǵyn úi jaǵdaiyn jaqsartý úshin jumsai alady. Biraq, baspana el aýmaǵynda ornalasýy tiis. Joba aiasynda elimizdegi 6,9 mln balanyń esepshotyna 100,5 dollardan tústi. Jalpy somasy – 695 mln dollar. Bul qarjy Ulttyq banktiń senimgerlik basqarýynda bolady. Esepshottaǵy qarjyny depozitke salýǵa nemese ýaqytynan buryn sheship alýǵa múmkindik joq.
Sý tasqyny
Osy jyly naýryzda elimizdiń birneshe aimaǵyn sý basty. Turǵyndar evokýatsiialanyp, qaýipsiz jerge kóshirilgen edi. Osy tusta, Qasym-Jomart Toqaev Úkimetke, quzyrly memlekettik organdarǵa jáne oblys ákimderine birqatar tapsyrma berdi.
"Sý tasqynynan zardap shekken adamdarǵa tiisti barlyq kómek kórsetilsin. Bul maqsatqa Úkimettiń jáne ákimdikterdiń rezervin ǵana emes, "Qazaqstan halqyna" qorynyń qarjysyn da paidalaný qajet. Osyndai jaýapty sátte elimizdegi biznes ókilderin halyqqa qol ushyn sozýǵa shaqyramyn. Apattan zardap shekken azamattarǵa jáne aimaqtarǵa barynsha qoldaý kórsetý kerek. Bul – dál qazirgi kezeńde barshaǵa ortaq mindet. Qarǵyn sýdan qatty shyǵynǵa ushyraǵan batys aimaqtarda iri kásiporyndar kóp. "Samuryq-Qazyna" qoryna qarasty kompaniialar, jer qoinaýyn igerýshiler bar. Olar halyqqa járdem berip, búlingen infraqurylymdy qalpyna keltirýge atsalysady dep senemin", – dedi Memleket basshysy.
Prezident sý basqan aimaqtarda áleýmettik mańyzy bar qyzmetter men azyq-túlik baǵasynyń ósýine jol bermeý máselesine Úkimet nazaryn aýdardy.
