Temirlan Eńsebektiń isi boiynsha sot otyrysy ótti: Qandai sheshimder qabyldandy

Temirlan Eńsebektiń isi boiynsha sot otyrysy ótti: Qandai sheshimder qabyldandy
Foto: instagram paraqshasynan
Qaznews24 satiralyq Instagram paraqshasynyń avtory Temirlan Eńsebek "ultaralyq arazdyqty qozdyrý" baby boiynsha 7 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrylýy múmkin, dep habaralaidy Dalanews.kz.

Qaznews24 satiralyq Instagram paraqshasynyń avtory Temirlan Eńsebek "ultaralyq arazdyqty qozdyrý" baby boiynsha 7 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrylýy múmkin, dep habaralaidy Dalanews.kz.

Búgin Almaly aýdandyq sotynda aiyptalýshynyń isine qatysty aldyn ala tyńdaý ótti. Sotqa Eńsebek onlain túrde qosyldy. Osy tusta advokat Balǵabaeva aldaǵy sot otyrysy ashyq túrde ótip, Temirlan Eńsebektiń offlain túrde qatysýyn talap etti.

Qylmystyq is neden týyndady?

Tergeý málimetinshe, quqyq qorǵaý organdarynyń nazaryna Qaznews24 paraqshasynda jariialanǵan jazba ilikken. Belgili zańger Janar Balǵabaeva Temirlan Eńsebektiń qamalýyna "Ioý, orystar" áni túrtki bolǵanyn alǵa tartty. Eńsebek bul ándi reseilik telejúrgizýshi Tina Kandelaki týraly postyna qosqan. Ánde balaǵat sózder bar. Aiyptaý tarapynyń pikirinshe, bul orys ultyna qarsy arandatýshylyq sipattaǵy elementterdi qamtyǵan.

Ol 174-bap "Áleýmettik, ulttyq, rýlyq, násildik, taptyq nemese dini  alaýyzdyqty qozdyrý" boiynsha aiyptalyp otyr. Temirlan Eńsebek 2 jyldan 7 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrylýy múmkin.

Aiyptaý aktisinen úzindi

"Temirlan Eńsebek óz áreketteriniń zańǵa qaishy ekenin bile otyryp, orys ulty ókilderiniń namysyn qorlaýdy maqsat etken. Ol 34 myńnan astam jazylýshysy bar paraqshasynda ulttyq alaýyzdyqty qozdyratyn material jariialaǵan. Án mátininde orys ultyna qatysty beiádep sózder kezdesedi. Bul video áleýmettik jelide qyzý talqyǵa túsip, rezonans týdyrdy", – delingen aiyptaý aktisinde.

Sottaǵy sheshimder

– Advokat Janar Balǵabaeva sotta Eńsebektiń bipoliarlyq buzylý diagnozy bar ekenin málimdedi.

– Aiyptalýshyny úiqamaqqa aýystyrý týraly ótinish qabyldanbady.

– Sot kelesi otyrystarǵa Eńsebektiń jeke qatysýyna ruqsat berdi.

Temirlan Eńsebek pen onyń qorǵaýshylary sot protsesiniń ashyq ótkenin talap etip otyr.

Buǵan deiingi jaǵdai

Buǵan deiin Human Rights Watch (HRW) Qazaqstan úkimetinen Temirlan Eńsebekke qatysty aiyptardy alyp, ony túrmeden bosatýdy talap etken bolatyn.

Quqyq qorǵaýshylar bul qylmystyq qýdalaýdy shekten tys dep sanaidy. Olardyń aitýynsha, blogerdiń jariialaǵan jazbalarynda zorlyq-zombylyqqa nemese kemsitýshilikke shaqyrý bolmaǵan. Al, Qylmystyq kodekstiń 174-babyn («arazdyqty qozdyrý») sóz bostandyǵyn shekteý úshin paidalanyp otyr. Human Rights Watch bul Eńsebektiń birinshi ret qýdalanýy emestigin eske saldy: 2021 jyly oǵan jalǵan aqparat taratty degen aiyp taǵylyp, keiin is jabylǵan bolatyn.

"Qarapaiym tilmen aitqanda, bul jerde eshqandai qylmys joq, tek bilik tarapynan qylmystyq quqyqty asyra paidalaný bar. Qazaqstan úkimeti Eńsebekke qatysty negizsiz jáne shekten tys qylmystyq "arandatýshylyq" aiypty tez arada joiýy jáne ony sotqa deiin qamaýdan bosatýy qajet", – dedi Human Rights Watch uiymynyń Ortalyq Aziia boiynsha aǵa zertteýshisi Mira Rittmann.

Human Rights Watch Qazaqstan úkimetin sóz bostandyǵyn qorǵaýǵa jáne blogerge qarsy qylmystyq qýdalaýdy toqtatýǵa shaqyrdy.

Aiyptalýshy qashan qamaýǵa alyndy?

Eske salaiyq, QazNews24 satiralyq pabliginiń avtory Temirlan Eńsebekti politsiia 17 qańtarda úiine tintý júrgizgennen keiin ustap áketken. 18 qańtarda Eńsebek eki aiǵa qamaýǵa alyndy. Oǵan "ultaralyq alaýyzdyq qozdyrdy" degen aiyp taǵylyp otyr. Politsiia qylmystyq istiń sebebi – ultaralyq arazdyqty qozdyrý jáne etnostardyń biriniń ókilderin qorlaý belgileri bar materialdy jariialaý bolǵan.

Aita keteiik, 2021 jyldyń mamyrynda quqyq qorǵaý organdary Qaznews24 paraqshasyna qatysty tekserý júrgizgen. Ol kezde is "kórineý jalǵan aqparat taratý" baby boiynsha qozǵalǵanymen, qylmys quramy anyqtalmaǵandyqtan, jabylǵan.