Temir jol mashinalaryn jasaý salasynda aldaǵy eki jylda 3 myńnan astam jumys orny ashylady, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
«Bolashaqta Qazaqstan Eýraziia kontinentiniń mańyzdy kólik toraby bolýy kerek. Buǵan qol jetkizý úshin temirjol infraqurylymyn damytýdy jáne otandyq mashina jasaý salalaryn jańǵyrtýdy jalǵastyrý qajet», — dedi Qasym-Jomart Toqaev, Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti.
2024 jyl temir jol mashina jasaý salasyndaǵy qazaqstandyq zaýyttar úshin óndiris kólemi boiynsha rekordtyq jyl boldy: 124 lokomotiv, 2 565 júk jáne 122 jolaýshy vagony. Óndiris kóleminiń artýy jyljymaly quramdy jańartýǵa jáne importqa táýeldilikti azaitýǵa múmkindik berdi.
Jyl saiyn milliondaǵan jolaýshylar elimizdiń túkpir-túkpirine saiahat jasap, temir jol mashina jasaý kásiporyndary jumys oryndaryn ashyp, óńirlerdi damytyp, Qazaqstannyń ekonomikalyq áleýetin arttyrýda.
Elimizdegi temir joldardyń uzyndyǵy 21 myń shaqyrymdy quraidy, 2024 jyly sol joldarmen 21 millionǵa jýyq jolaýshy men 430 million tonnadan astam júk tasymaldanǵan.
Sońǵy 10 jylda Qazaqstanda 600-ge jýyq vagon jańartyldy. 2024 jyly 143 jańa vagon, sonyń ishinde elimizde shyǵarylǵan vagondar paidalanýǵa berildi, bul «Qyzylorda-Semei», «Astana-Kókshetaý», «Pavlodar-Almaty», «Pavlodar-Týrkestan», «Jezqazǵan-Almaty», «Aktóbe-Atyraý» jáne «Mańǵystaý-Atyraý» baǵyttarynda tasymaldaý sapasyn arttyrýǵa múmkindik berdi.
2025 jyly taǵy 226 vagon beriledi dep kútilýde, bul parktyń tozý kórsetkishin 44-ten 38%-ǵa deiin tómendetip, jolaýshylarǵa qolaily jaǵdai týǵyzady.
Jańa vagondar zamanaýi klimattyq baqylaý júielerimen, jaqsartylǵan dybys oqshaýlaýymen jáne yńǵaily uiyqtaityn oryndarymen jabdyqtalǵan. Bul el boiynsha saiahattaý yńǵaily bolyp, qyzmet kórsetý deńgeiiniń jaqsarǵanynyń dáleli.
Temir jol mashina jasaý kólik infraqurylymynyń damýyna ǵana emes, sonymen qatar jumys oryndaryn qurý arqyly jumyssyzdyqty azaitýǵa da áser etedi. Saladaǵy 60 otandyq kásiporynda 8 myńǵa jýyq adam jumys isteidi. 2024 jyly Astana, Qostanai jáne Ekibastuz qalalarynda 215 adamdy jumyspen qamtamasyz etetin jańa óndiris oryndary ashyldy.
Aldaǵy eki jylda Qazaqstanda 3000 jańa jumys ornyn qurýǵa múmkindik beretin 12 investitsiialyq joba júzege asyrylady. Saladaǵy jumysshylardyń ortasha jalaqysy qazirdiń ózinde 440 myń teńgeni qurap, mamandarǵa suranys artyp keledi. Salada shamamen 3500 jańa kadrlar qajettiligi bar, olardy daiarlaý 39 joǵary oqý orny men 39 kolledjde júrgizilýde.
2024 jyly temir jol mashina jasaý salasyna 23,2 mlrd teńge investitsiia salyndy. Jyljymaly quramdy óndirý kólemi 5 ese ósti. Bul jańa zaýyttardy iske qosyp, importqa táýeldilikti azaitýǵa múmkindik berdi.
2025 jyly Atyraý oblysynda júk vagondaryn óndirý bastalady. Zaýyttyń jobalyq qýattylyǵy jylyna 6000 birlik quraidy. Munda 20 milliard teńge investitsiia tartylyp, 180 jumys orny ashylady.
Biyl Jambyl oblysynda lokomotivterine servistik qyzmet kórsetetin zaýyt iske qosylady, jobalyq qýaty – jylyna 50 birlik.
Soltústik Qazaqstan oblysynda platformalyq vagondar men jolaýshylar vagondaryn shyǵarý, sondai-aq tez buzylatyn júkterdi tasymaldaýǵa arnalǵan termos vagondaryn shyǵarýdyń ekinshi kezeńi bastalady.
Sondai-aq biylǵy jyly Qaraǵandy oblysynda dóńgelek juptary men Atyraýda lokomotivterdiń tireý bóreneleriniń óndirisi bastalady.
Al 2028 jylǵa qarai Qazaqstanda jańa býyndaǵy júk elektrovozdary paida bolady, olardy óndirý 40%-ǵa arzanyraq jáne qoldanystaǵy úlgilerge qaraǵanda 20%-ǵa tiimdirek bolady.
Kólik ministrliginiń málimetinshe, 2024 jyly 1 400 shaqyrym temirjol jóndeledi. Qazirgi ýaqytta 1 100 shaqyrym jańa joldar salynýda, onyń ishinde «Dostyq-Moiyntyda», bul ýchaskeniń ótkizý qabiletin 5 esege arttyryp, halyqaralyq tranzitti jaqsartady. Almaty ainalmaly temir joly óńirdiń temirjol jelisine túsetin júktemeni azaitady, al «Darbaza-Maqtaaral» ońtústik óńirlerde jańa kólik bailanystaryn jasaidy.
Sonymen qatar, «Qyzyljar» men «Moiynty» stansalary arasynda temirjol qurylysyn salý josparlanýda, bul halyqtyń utqyrlyǵyn arttyryp, kólik logistikasyn jeńildetedi.
Búgingi tańda Qazaqstannyń temirjol mashina jasaý salasynda óndiristi oqshaýlaý 70%-ǵa jetedi, bul syrtqy jetkizilimderge táýeldilikti tómendetedi. Jańa kásiporyndardyń ashylýy el ishinde vagondardy, lokomotivter men bólshekterdi kóbirek óndirýge múmkindik berip, temirjol kóligin senimdi ári qoljetimdi etedi.
Qanat Sharlapaev, QR Ónerkásip jáne qurylys ministri:
«Qazaqstannyń temirjol salasy rekordtar jańartyp keledi. Ótken jyldyń sońyndaǵy 124 lokomotiv, 2 565 júk vagony jáne 122 jolaýshylar vagony – bul jai ǵana sandar emes, ol ekonomikalyq ósý, jańa jumys oryndary men Qazaqstandaǵy qýatty óndirisimizdiń, sonyń ishinde táýelsizdigimizdiń tiregi. Búginde biz vagondar men lokomotivterdiń rekordtyq sanyn shyǵaryp qana qoimai, otandyq ónerkásiptiń bolashaǵyn qurýdamyz».
Bul sharalardyń barlyǵy qazaqstandyqtardyń ómir súrý sapasyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan: jańa vagondar azamattarymyzdy tasymaldaýdy yńǵaily etip, jańa zaýyttar óńir turǵyndaryn jumyspen qamtamasyz etip, al infraqurylymdy jańǵyrtý saiahat pen biznes úshin kóbirek múmkindikter ashady.
