تەمٸر جول ماشينالارىن جاساۋ سالاسىندا الداعى ەكٸ جىلدا 3 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلادى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
«بولاشاقتا قازاقستان ەۋرازييا كونتينەنتٸنٸڭ ماڭىزدى كٶلٸك تورابى بولۋى كەرەك. بۇعان قول جەتكٸزۋ ٷشٸن تەمٸرجول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدى جەنە وتاندىق ماشينا جاساۋ سالالارىن جاڭعىرتۋدى جالعاستىرۋ قاجەت», — دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ.
2024 جىل تەمٸر جول ماشينا جاساۋ سالاسىنداعى قازاقستاندىق زاۋىتتار ٷشٸن ٶندٸرٸس كٶلەمٸ بويىنشا رەكوردتىق جىل بولدى: 124 لوكوموتيۆ, 2 565 جٷك جەنە 122 جولاۋشى ۆاگونى. ٶندٸرٸس كٶلەمٸنٸڭ ارتۋى جىلجىمالى قۇرامدى جاڭارتۋعا جەنە يمپورتقا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
جىل سايىن ميلليونداعان جولاۋشىلار ەلٸمٸزدٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنە ساياحات جاساپ, تەمٸر جول ماشينا جاساۋ كەسٸپورىندارى جۇمىس ورىندارىن اشىپ, ٶڭٸرلەردٸ دامىتىپ, قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ەلەۋەتٸن ارتتىرۋدا.
ەلٸمٸزدەگٸ تەمٸر جولداردىڭ ۇزىندىعى 21 مىڭ شاقىرىمدى قۇرايدى, 2024 جىلى سول جولدارمەن 21 ميلليونعا جۋىق جولاۋشى مەن 430 ميلليون توننادان استام جٷك تاسىمالدانعان.
سوڭعى 10 جىلدا قازاقستاندا 600-گە جۋىق ۆاگون جاڭارتىلدى. 2024 جىلى 143 جاڭا ۆاگون, سونىڭ ٸشٸندە ەلٸمٸزدە شىعارىلعان ۆاگوندار پايدالانۋعا بەرٸلدٸ, بۇل «قىزىلوردا-سەمەي», «استانا-كٶكشەتاۋ», «پاۆلودار-الماتى», «پاۆلودار-تۋركەستان», «جەزقازعان-الماتى», «اكتٶبە-اتىراۋ» جەنە «ماڭعىستاۋ-اتىراۋ» باعىتتارىندا تاسىمالداۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
2025 جىلى تاعى 226 ۆاگون بەرٸلەدٸ دەپ كٷتٸلۋدە, بۇل پاركتىڭ توزۋ كٶرسەتكٸشٸن 44-تەن 38%-عا دەيٸن تٶمەندەتٸپ, جولاۋشىلارعا قولايلى جاعداي تۋعىزادى.
جاڭا ۆاگوندار زاماناۋي كليماتتىق باقىلاۋ جٷيەلەرٸمەن, جاقسارتىلعان دىبىس وقشاۋلاۋىمەن جەنە ىڭعايلى ۇيىقتايتىن ورىندارىمەن جابدىقتالعان. بۇل ەل بويىنشا ساياحاتتاۋ ىڭعايلى بولىپ, قىزمەت كٶرسەتۋ دەڭگەيٸنٸڭ جاقسارعانىنىڭ دەلەلٸ.
تەمٸر جول ماشينا جاساۋ كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋىنا عانا ەمەس, سونىمەن قاتار جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ ارقىلى جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋعا دا ەسەر ەتەدٸ. سالاداعى 60 وتاندىق كەسٸپورىندا 8 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس ٸستەيدٸ. 2024 جىلى استانا, قوستاناي جەنە ەكٸباستۇز قالالارىندا 215 ادامدى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتەتٸن جاڭا ٶندٸرٸس ورىندارى اشىلدى.
الداعى ەكٸ جىلدا قازاقستاندا 3000 جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن 12 ينۆەستيتسييالىق جوبا جٷزەگە اسىرىلادى. سالاداعى جۇمىسشىلاردىڭ ورتاشا جالاقىسى قازٸردٸڭ ٶزٸندە 440 مىڭ تەڭگەنٸ قۇراپ, ماماندارعا سۇرانىس ارتىپ كەلەدٸ. سالادا شامامەن 3500 جاڭا كادرلار قاجەتتٸلٸگٸ بار, ولاردى دايارلاۋ 39 جوعارى وقۋ ورنى مەن 39 كوللەدجدە جٷرگٸزٸلۋدە.
2024 جىلى تەمٸر جول ماشينا جاساۋ سالاسىنا 23,2 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسييا سالىندى. جىلجىمالى قۇرامدى ٶندٸرۋ كٶلەمٸ 5 ەسە ٶستٸ. بۇل جاڭا زاۋىتتاردى ٸسكە قوسىپ, يمپورتقا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
2025 جىلى اتىراۋ وبلىسىندا جٷك ۆاگوندارىن ٶندٸرۋ باستالادى. زاۋىتتىڭ جوبالىق قۋاتتىلىعى جىلىنا 6000 بٸرلٸك قۇرايدى. مۇندا 20 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلىپ, 180 جۇمىس ورنى اشىلادى.
بيىل جامبىل وبلىسىندا لوكوموتيۆتەرٸنە سەرۆيستٸك قىزمەت كٶرسەتەتٸن زاۋىت ٸسكە قوسىلادى, جوبالىق قۋاتى – جىلىنا 50 بٸرلٸك.
سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا پلاتفورمالىق ۆاگوندار مەن جولاۋشىلار ۆاگوندارىن شىعارۋ, سونداي-اق تەز بۇزىلاتىن جٷكتەردٸ تاسىمالداۋعا ارنالعان تەرموس ۆاگوندارىن شىعارۋدىڭ ەكٸنشٸ كەزەڭٸ باستالادى.
سونداي-اق بيىلعى جىلى قاراعاندى وبلىسىندا دٶڭگەلەك جۇپتارى مەن اتىراۋدا لوكوموتيۆتەردٸڭ تٸرەۋ بٶرەنەلەرٸنٸڭ ٶندٸرٸسٸ باستالادى.
ال 2028 جىلعا قاراي قازاقستاندا جاڭا بۋىنداعى جٷك ەلەكتروۆوزدارى پايدا بولادى, ولاردى ٶندٸرۋ 40%-عا ارزانىراق جەنە قولدانىستاعى ٷلگٸلەرگە قاراعاندا 20%-عا تيٸمدٸرەك بولادى.
كٶلٸك مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2024 جىلى 1 400 شاقىرىم تەمٸرجول جٶندەلەدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا 1 100 شاقىرىم جاڭا جولدار سالىنۋدا, ونىڭ ٸشٸندە «دوستىق-مويىنتىدا», بۇل ۋچاسكەنٸڭ ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸن 5 ەسەگە ارتتىرىپ, حالىقارالىق ترانزيتتٸ جاقسارتادى. الماتى اينالمالى تەمٸر جولى ٶڭٸردٸڭ تەمٸرجول جەلٸسٸنە تٷسەتٸن جٷكتەمەنٸ ازايتادى, ال «داربازا-ماقتاارال» وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەردە جاڭا كٶلٸك بايلانىستارىن جاسايدى.
سونىمەن قاتار, «قىزىلجار» مەن «مويىنتى» ستانسالارى اراسىندا تەمٸرجول قۇرىلىسىن سالۋ جوسپارلانۋدا, بۇل حالىقتىڭ ۇتقىرلىعىن ارتتىرىپ, كٶلٸك لوگيستيكاسىن جەڭٸلدەتەدٸ.
بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستاننىڭ تەمٸرجول ماشينا جاساۋ سالاسىندا ٶندٸرٸستٸ وقشاۋلاۋ 70%-عا جەتەدٸ, بۇل سىرتقى جەتكٸزٸلٸمدەرگە تەۋەلدٸلٸكتٸ تٶمەندەتەدٸ. جاڭا كەسٸپورىنداردىڭ اشىلۋى ەل ٸشٸندە ۆاگونداردى, لوكوموتيۆتەر مەن بٶلشەكتەردٸ كٶبٸرەك ٶندٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەرٸپ, تەمٸرجول كٶلٸگٸن سەنٸمدٸ ەرٸ قولجەتٸمدٸ ەتەدٸ.
قانات شارلاپاەۆ, قر ٶنەركەسٸپ جەنە قۇرىلىس مينيسترٸ:
«قازاقستاننىڭ تەمٸرجول سالاسى رەكوردتار جاڭارتىپ كەلەدٸ. ٶتكەن جىلدىڭ سوڭىنداعى 124 لوكوموتيۆ, 2 565 جٷك ۆاگونى جەنە 122 جولاۋشىلار ۆاگونى – بۇل جاي عانا ساندار ەمەس, ول ەكونوميكالىق ٶسۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارى مەن قازاقستانداعى قۋاتتى ٶندٸرٸسٸمٸزدٸڭ, سونىڭ ٸشٸندە تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ تٸرەگٸ. بٷگٸندە بٸز ۆاگوندار مەن لوكوموتيۆتەردٸڭ رەكوردتىق سانىن شىعارىپ قانا قويماي, وتاندىق ٶنەركەسٸپتٸڭ بولاشاعىن قۇرۋدامىز».
بۇل شارالاردىڭ بارلىعى قازاقستاندىقتاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان: جاڭا ۆاگوندار ازاماتتارىمىزدى تاسىمالداۋدى ىڭعايلى ەتٸپ, جاڭا زاۋىتتار ٶڭٸر تۇرعىندارىن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتٸپ, ال ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ ساياحات پەن بيزنەس ٷشٸن كٶبٸرەك مٷمكٸندٸكتەر اشادى.
