– Qazirgi tańda aýyldaǵy jastardyń shaǵyn jáne orta kásipkerlikpen ainalysýyna qandai jaǵdai jasalǵan? Bul baǵytta qandai memlekettik baǵdarlamalar aýyldyń ajaryn ashyp jatyr dep oilaisyz?
– Búginde elimizde aýyl men qaladaǵy jastarǵa memleketimiz barynsha qoldaý kórsetýde. Bul rette jastardyń jumysqa turýyna, bilimin jetildirýge jáne kásipkerlikpen ainalysýyna barynsha qoldaý kórsetilýde dep nyq senimmen aita alamyn.
Endigi kezekte aýyldy jerde kásipkerlikpen ainalysyp júrgen jastarǵa qandai baǵdarlama jaqsy jaǵynan yqpal etýde degen suraǵyńyzǵa jaýap bersem. Bul rette men Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń bastamasymen qolǵa alynǵan «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy aýyldaǵy jastardyń kásipkerlikpen ainalysýyna barynsha járdemdesip otyrǵanyn aitqym keledi. Atalmysh baǵdarlama aýyldaǵy adami kapitaldy damytyp, qoǵamdyq ómirimizde eńbek adamynyń mártebesin arttyrýǵa barynsha septesýde.
Búginde aýylda adal eńbegimen kásibin dóńgeletip júrgen jastar barshylyq. Mundai jastar qandai qurmetke bolsa da laiyq dep oilaimyn.
Kez kelgen biznes úshin memlekettiń jeńildetilgen nesieleriniń mańyzy zor. Biraq biznestiń órisin keńeitý isi tek qana qarjyǵa bailanyp turǵan joq. Búginde kez kelgen jas shaǵyn biznespen ainalysyp, óziniń bolashaǵy jarqyn bolýyn armandaidy. Osy rette kásipkerlikpen ainalysýǵa yqylas tanytqan jastarǵa baǵyt-baǵdar kórsetip, biznesti júrgizýge qajetti býhgalterlik esep, basqa da dúnielerdi úiretetin oqý kýrstaryn kóptep uiymdastyrýdyń mańyzy zor dep esepteimin. Sońǵy ýaqytta bul baǵyttaǵy jumystarǵa jergilikti bilik oryndary airyqsha mán berýde. Óz basym osy baǵyttaǵy jumystardyń jandana túskenin qalaimyn.
– Tamila, siz kásipkerlikpen ainalysyp júrgen azamatsha retinde el jastarynyń biznestiń qandai túrimen ainalysqany jón dep esepteisiz?
– Bul rette kesip aitý qiyn. Búginde qaladaǵy jastardyń túrli biznespen ainalysýyna múmkindigi zor. Al aýyldaǵy jastar úshin aýyl sharýashylyǵy salasynda shaǵyn kásipkerlikpen ainalysýy mańyzdy dep esepteimin. Óitkeni qazirgi tańda aýyldy damytýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalardyń kópshiligi aýyl sharýashylyǵy salasyn órkendetýdi kózdeidi. Áńgime arasynda sóz etken «Aýyl – el besigi» baǵdarlamasy qazirgi tańda aýyl jastary úshin áleýmettik liftige ainaldy desem bolady.
Budan basqa, aýylda, qalada turatyn kez kelgen jas memleketimizdiń kásipkerlik salasyn retteitin zańdaryn jáne biznesti qoldaýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalarmen muqiiat tanysýǵa keńes berer edim. Óitkeni bulardy bilmeiinshe, kásipkerlikti damytý múmkin emes. Jalpy, jastar qulaǵyn túrip júrýi kerek. Sol kezde olardyń jumysy jemisti bolatyny sózsiz.
– Túsinikti, aýyl sharýashylyǵy salasynda kásipkerlikpen ainalysyp, qandai jetistikke jettińiz?
– Bizdiń kásibimiz aýyl sharýashylyǵymen tikelei bailanysty. O basta bizder Atyraý jerinde alma ósirýdi qolǵa aldyq. Jalpy, munaily ólke Atyraýda alma ósirý bireýler úshin oryndalmas arman bolyp kórinýi múmkin. Osylaisha, bizder úlken iske beldi bekem býdyq. Atyraýdyń qysy sýyq, jazy aptap ystyq ekeni barshaǵa málim. Osyndai qatal aýa raiyna shydamdy alma sorttaryn tańdap aldyq. Olar – navavit, nadzein, frid, búldirgen tústes belorýs almasy. Almanyń bul sorttary ystyq pen sýyqqa óte tózimdi bolǵandyqtan, Atyraý jerinde ósip, ónim berip jatyr.
Qazirgi tańda bizdiń sharýashylyq eshki sútin óndirý isin myqtap qolǵa alyp otyr. Elimizde eshki sútinen ónim óndiretin kásiporyndar múlde joq desek te bolady. Jalpy, eshki sútinen sábilerge arnalǵan sút ónimderin shyǵarýǵa bolady. Eshki sútinen óndirilgen ónimder kez kelgen adamnyń densaýlyǵyna paidaly bolǵandyqtan qolǵa alyp otyr. Qazirgi tańda kógendep saýatyn eshkilerimizdiń sany myńnan asty.
Aýylda kásipkerlikpen ainalysýǵa den qoiǵan jastar tabiǵi ónimderdi óndirip, saýdalaý isine airyqsha mán berýi kerek. Osylaisha, elimizdiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etýge árbir jas óz úlesin qosýy kerek dep esepteimin. Jalpy, bolashaqta Qazaqstanda óndiriletin tabiǵi ónimder elimizdi syrtqa tanyta túsetin bolady.
– Áńgimeńizge raqmet!
Suhbattasqan Ainur JUMAHAN
