– قازٸرگٸ تاڭدا اۋىلداعى جاستاردىڭ شاعىن جەنە ورتا كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋىنا قانداي جاعداي جاسالعان? بۇل باعىتتا قانداي مەملەكەتتٸك باعدارلامالار اۋىلدىڭ اجارىن اشىپ جاتىر دەپ ويلايسىز?
– بٷگٸندە ەلٸمٸزدە اۋىل مەن قالاداعى جاستارعا مەملەكەتٸمٸز بارىنشا قولداۋ كٶرسەتۋدە. بۇل رەتتە جاستاردىڭ جۇمىسقا تۇرۋىنا, بٸلٸمٸن جەتٸلدٸرۋگە جەنە كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋىنا بارىنشا قولداۋ كٶرسەتٸلۋدە دەپ نىق سەنٸممەن ايتا الامىن.
ەندٸگٸ كەزەكتە اۋىلدى جەردە كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسىپ جٷرگەن جاستارعا قانداي باعدارلاما جاقسى جاعىنان ىقپال ەتۋدە دەگەن سۇراعىڭىزعا جاۋاپ بەرسەم. بۇل رەتتە مەن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» باعدارلاماسى اۋىلداعى جاستاردىڭ كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋىنا بارىنشا جەردەمدەسٸپ وتىرعانىن ايتقىم كەلەدٸ. اتالمىش باعدارلاما اۋىلداعى ادامي كاپيتالدى دامىتىپ, قوعامدىق ٶمٸرٸمٸزدە ەڭبەك ادامىنىڭ مەرتەبەسٸن ارتتىرۋعا بارىنشا سەپتەسۋدە.
بٷگٸندە اۋىلدا ادال ەڭبەگٸمەن كەسٸبٸن دٶڭگەلەتٸپ جٷرگەن جاستار بارشىلىق. مۇنداي جاستار قانداي قۇرمەتكە بولسا دا لايىق دەپ ويلايمىن.
كەز كەلگەن بيزنەس ٷشٸن مەملەكەتتٸڭ جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيەلەرٸنٸڭ ماڭىزى زور. بٸراق بيزنەستٸڭ ٶرٸسٸن كەڭەيتۋ ٸسٸ تەك قانا قارجىعا بايلانىپ تۇرعان جوق. بٷگٸندە كەز كەلگەن جاس شاعىن بيزنەسپەن اينالىسىپ, ٶزٸنٸڭ بولاشاعى جارقىن بولۋىن ارماندايدى. وسى رەتتە كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋعا ىقىلاس تانىتقان جاستارعا باعىت-باعدار كٶرسەتٸپ, بيزنەستٸ جٷرگٸزۋگە قاجەتتٸ بۋحگالتەرلٸك ەسەپ, باسقا دا دٷنيەلەردٸ ٷيرەتەتٸن وقۋ كۋرستارىن كٶپتەپ ۇيىمداستىرۋدىڭ ماڭىزى زور دەپ ەسەپتەيمٸن. سوڭعى ۋاقىتتا بۇل باعىتتاعى جۇمىستارعا جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ورىندارى ايرىقشا مەن بەرۋدە. ٶز باسىم وسى باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ جاندانا تٷسكەنٸن قالايمىن.
– تاميلا, سٸز كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسىپ جٷرگەن ازاماتشا رەتٸندە ەل جاستارىنىڭ بيزنەستٸڭ قانداي تٷرٸمەن اينالىسقانى جٶن دەپ ەسەپتەيسٸز?
– بۇل رەتتە كەسٸپ ايتۋ قيىن. بٷگٸندە قالاداعى جاستاردىڭ تٷرلٸ بيزنەسپەن اينالىسۋىنا مٷمكٸندٸگٸ زور. ال اۋىلداعى جاستار ٷشٸن اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا شاعىن كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋى ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمٸن. ٶيتكەنٸ قازٸرگٸ تاڭدا اۋىلدى دامىتۋعا باعىتتالعان باعدارلامالاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن ٶركەندەتۋدٸ كٶزدەيدٸ. ەڭگٸمە اراسىندا سٶز ەتكەن «اۋىل – ەل بەسٸگٸ» باعدارلاماسى قازٸرگٸ تاڭدا اۋىل جاستارى ٷشٸن ەلەۋمەتتٸك ليفتٸگە اينالدى دەسەم بولادى.
بۇدان باسقا, اۋىلدا, قالادا تۇراتىن كەز كەلگەن جاس مەملەكەتٸمٸزدٸڭ كەسٸپكەرلٸك سالاسىن رەتتەيتٸن زاڭدارىن جەنە بيزنەستٸ قولداۋعا باعىتتالعان باعدارلامالارمەن مۇقييات تانىسۋعا كەڭەس بەرەر ەدٸم. ٶيتكەنٸ بۇلاردى بٸلمەيٸنشە, كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ مٷمكٸن ەمەس. جالپى, جاستار قۇلاعىن تٷرٸپ جٷرۋٸ كەرەك. سول كەزدە ولاردىڭ جۇمىسى جەمٸستٸ بولاتىنى سٶزسٸز.
– تٷسٸنٸكتٸ, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسىپ, قانداي جەتٸستٸككە جەتتٸڭٸز?
– بٸزدٸڭ كەسٸبٸمٸز اۋىل شارۋاشىلىعىمەن تٸكەلەي بايلانىستى. و باستا بٸزدەر اتىراۋ جەرٸندە الما ٶسٸرۋدٸ قولعا الدىق. جالپى, مۇنايلى ٶلكە اتىراۋدا الما ٶسٸرۋ بٸرەۋلەر ٷشٸن ورىندالماس ارمان بولىپ كٶرٸنۋٸ مٷمكٸن. وسىلايشا, بٸزدەر ٷلكەن ٸسكە بەلدٸ بەكەم بۋدىق. اتىراۋدىڭ قىسى سۋىق, جازى اپتاپ ىستىق ەكەنٸ بارشاعا مەلٸم. وسىنداي قاتال اۋا رايىنا شىدامدى الما سورتتارىن تاڭداپ الدىق. ولار – ناۆاۆيت, نادزەين, فريد, بٷلدٸرگەن تٷستەس بەلورۋس الماسى. المانىڭ بۇل سورتتارى ىستىق پەن سۋىققا ٶتە تٶزٸمدٸ بولعاندىقتان, اتىراۋ جەرٸندە ٶسٸپ, ٶنٸم بەرٸپ جاتىر.
قازٸرگٸ تاڭدا بٸزدٸڭ شارۋاشىلىق ەشكٸ سٷتٸن ٶندٸرۋ ٸسٸن مىقتاپ قولعا الىپ وتىر. ەلٸمٸزدە ەشكٸ سٷتٸنەن ٶنٸم ٶندٸرەتٸن كەسٸپورىندار مٷلدە جوق دەسەك تە بولادى. جالپى, ەشكٸ سٷتٸنەن سەبيلەرگە ارنالعان سٷت ٶنٸمدەرٸن شىعارۋعا بولادى. ەشكٸ سٷتٸنەن ٶندٸرٸلگەن ٶنٸمدەر كەز كەلگەن ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا پايدالى بولعاندىقتان قولعا الىپ وتىر. قازٸرگٸ تاڭدا كٶگەندەپ ساۋاتىن ەشكٸلەرٸمٸزدٸڭ سانى مىڭنان استى.
اۋىلدا كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسۋعا دەن قويعان جاستار تابيعي ٶنٸمدەردٸ ٶندٸرٸپ, ساۋدالاۋ ٸسٸنە ايرىقشا مەن بەرۋٸ كەرەك. وسىلايشا, ەلٸمٸزدٸڭ ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋگە ەربٸر جاس ٶز ٷلەسٸن قوسۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمٸن. جالپى, بولاشاقتا قازاقستاندا ٶندٸرٸلەتٸن تابيعي ٶنٸمدەر ەلٸمٸزدٸ سىرتقا تانىتا تٷسەتٸن بولادى.
– ەڭگٸمەڭٸزگە راقمەت!
سۇحباتتاسقان اينۇر جۇماحان
