Májiliste halyqty dári-dármekpen qamtamasyz etý júiesine júrgizilgen memlekettik aýdittiń qorytyndylary qaraldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Aýdit nátijelerin Joǵarǵy aýditorlyq palata tóraǵasy Álihan Smaiylov depýtattar aldynda baiandady.
2024 jáne 2025 jyldary júrgizilgen eki aýdit nátijesinde dári-dármekpen qamtamasyz etý júiesinde birqatar ózekti máseleler men kemshilikter anyqtalǵan. Olar ǵylym men óndiristen bastap, normativtik retteý men halyqqa dári-dármek berýdi uiymdastyrýǵa deiin barlyq deńgeide kezdesedi.
Qazaqstannyń farmatsevtika naryǵynyń kólemi 2024 jyly 1,2 trln teńge bolsa, onyń 84%-y – sheteldik ónim.
2022-2024 jyldary meditsina ǵylymyn qarjylandyrýǵa 58 mlrd teńge jumsalǵan. Alaida biomeditsinalyq zertteýlerdi tirkeý júiesi men klinikalyq bazalar tizilimi áli de jasalmaǵan.
"Ǵylymi zertteýlerdiń nátijesi óte tómen. Sońǵy 10 jylda elimizde nebári eki túpnusqa otandyq preparat tirkelgen. 4 mlrd teńgeden astam qarajat jumsalǵanyna qaramastan, olardyń bireýi Ulttyq dárilik formýliarǵa engizilmegen", – dep atap ótti Álihan Smaiylov.
Memleket otandyq farmatsevtikany damytý úshin aýqymdy kólemde jeńildikter men preferentsiialar berip otyr. Sońǵy úsh jylda osy salaǵa berilgen preferentsiialardyń jalpy kólemi 148 mlrd teńgege jetti.
"Otandyq taýar óndirýshilerden satyp alýdyń jalpy kóleminiń ósýine qaramastan, otandyq kompaniialar jetkizetin dári-dármekter assortimenti 968-den 507-ge deiin, iaǵni 2 esege jýyq azaiǵan. Basqasha aitqanda, otandyq taýar óndirýshiler óndirisi jeńil meditsinalyq buiymdar shyǵarýdy ulǵaitqanymen, elimizde óndiriletin dári-dármekter sany qysqaryp barady", – dedi Joǵary aýditorlyq palata tóraǵasy.
Óndiristiń lokalizatsiiasyna jáne investitsiialyq mindettemelerge monitoring júrgizilmeidi. Bul talaptardy formaldy túrde oryndaýǵa jáne jaǵdaidy teris paidalanýǵa múmkindik jasaidy. Máselen, 2024 jyly jeke kompaniia memleketke 8 mlrd teńgege 62 mln meditsinalyq qolǵap jetkizgen. Alaida bul qolǵaptardyń kólemi men sipattamalary kompaniianyń sol kezeńde Tailandtan satyp alǵan partiiasymen sáikes keledi.
"Bul jaǵdai sheteldik ónimdi otandyq ónim retinde satý qaýpin kórsetedi. Memleketke ónim naryqtaǵy baǵamen salystyrǵanda 2 ese joǵary baǵamen satylǵan. Mundai shemalar importty almastyrý saiasatynyń mánin burmalap qana qoimai, memleketke tikelei zalal keltiredi", – dedi Álihan Smaiylov.
Onyń sózinshe, keibir taýar óndirýshiler arzan jáne nashar tazartylǵan shikizat paidalanady. Bul tiisti baqylaý bolmaǵan jaǵdaida naryqqa sapasyz ónimderdiń túsý yqtimaldyǵyn arttyrady. Mysaly, kompaniialardyń birinen 3 mlrd teńgege satyp alynǵan preparattar qoldanýǵa jaramsyz dep tanylyp, esepten shyǵarylǵan.
Jalpy eki aýdittiń qorytyndysy boiynsha 741 mln teńgege qarjylyq zańbuzýshylyqtar, 32 mlrd teńgege qarajattyń tiimsiz josparlanǵany jáne paidalanylǵany, 58 mlrd teńgege shyǵyn men jiberip alǵan paida faktileri anyqtalǵan. Ákimshilik quqyq buzýshylyq belgileri bar 134 fakt boiynsha materialdar ýákiletti organdarǵa, bes fakt boiynsha aýdit materialdary quqyq qorǵaý organdaryna jiberildi.
"Aýdit nátijeleri dári-dármekpen qamtamasyz etý salasynda júieli jáne keshendi problemalardyń baryn kórsetedi. Anyqtalǵan máseleler boiynsha Úkimetke tiisti usynymdar men Densaýlyq saqtaý ministrligine tapsyrmalar berildi. Joǵary aýditorlyq palata aldaǵy ýaqytta da osy baǵyttaǵy jumystyń ilgerileýin qadaǵalap otyrady", dep qorytyndylady Álihan Smaiylov.
