مەجٸلٸستە حالىقتى دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ جٷيەسٸنە جٷرگٸزٸلگەن مەملەكەتتٸك اۋديتتٸڭ قورىتىندىلارى قارالدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
اۋديت نەتيجەلەرٸن جوعارعى اۋديتورلىق پالاتا تٶراعاسى ەليحان سمايىلوۆ دەپۋتاتتار الدىندا باياندادى.
2024 جەنە 2025 جىلدارى جٷرگٸزٸلگەن ەكٸ اۋديت نەتيجەسٸندە دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ جٷيەسٸندە بٸرقاتار ٶزەكتٸ مەسەلەلەر مەن كەمشٸلٸكتەر انىقتالعان. ولار عىلىم مەن ٶندٸرٸستەن باستاپ, نورماتيۆتٸك رەتتەۋ مەن حالىققا دەرٸ-دەرمەك بەرۋدٸ ۇيىمداستىرۋعا دەيٸن بارلىق دەڭگەيدە كەزدەسەدٸ.
قازاقستاننىڭ فارماتسەۆتيكا نارىعىنىڭ كٶلەمٸ 2024 جىلى 1,2 ترلن تەڭگە بولسا, ونىڭ 84%-ى – شەتەلدٸك ٶنٸم.
2022-2024 جىلدارى مەديتسينا عىلىمىن قارجىلاندىرۋعا 58 ملرد تەڭگە جۇمسالعان. الايدا بيومەديتسينالىق زەرتتەۋلەردٸ تٸركەۋ جٷيەسٸ مەن كلينيكالىق بازالار تٸزٸلٸمٸ ەلٸ دە جاسالماعان.
"عىلىمي زەرتتەۋلەردٸڭ نەتيجەسٸ ٶتە تٶمەن. سوڭعى 10 جىلدا ەلٸمٸزدە نەبەرٸ ەكٸ تٷپنۇسقا وتاندىق پرەپارات تٸركەلگەن. 4 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات جۇمسالعانىنا قاراماستان, ولاردىڭ بٸرەۋٸ ۇلتتىق دەرٸلٸك فورمۋليارعا ەنگٸزٸلمەگەن", – دەپ اتاپ ٶتتٸ ەليحان سمايىلوۆ.
مەملەكەت وتاندىق فارماتسەۆتيكانى دامىتۋ ٷشٸن اۋقىمدى كٶلەمدە جەڭٸلدٸكتەر مەن پرەفەرەنتسييالار بەرٸپ وتىر. سوڭعى ٷش جىلدا وسى سالاعا بەرٸلگەن پرەفەرەنتسييالاردىڭ جالپى كٶلەمٸ 148 ملرد تەڭگەگە جەتتٸ.
"وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەردەن ساتىپ الۋدىڭ جالپى كٶلەمٸنٸڭ ٶسۋٸنە قاراماستان, وتاندىق كومپانييالار جەتكٸزەتٸن دەرٸ-دەرمەكتەر اسسورتيمەنتٸ 968-دەن 507-گە دەيٸن, ياعني 2 ەسەگە جۋىق ازايعان. باسقاشا ايتقاندا, وتاندىق تاۋار ٶندٸرۋشٸلەر ٶندٸرٸسٸ جەڭٸل مەديتسينالىق بۇيىمدار شىعارۋدى ۇلعايتقانىمەن, ەلٸمٸزدە ٶندٸرٸلەتٸن دەرٸ-دەرمەكتەر سانى قىسقارىپ بارادى", – دەدٸ جوعارى اۋديتورلىق پالاتا تٶراعاسى.
ٶندٸرٸستٸڭ لوكاليزاتسيياسىنا جەنە ينۆەستيتسييالىق مٸندەتتەمەلەرگە مونيتورينگ جٷرگٸزٸلمەيدٸ. بۇل تالاپتاردى فورمالدى تٷردە ورىنداۋعا جەنە جاعدايدى تەرٸس پايدالانۋعا مٷمكٸندٸك جاسايدى. مەسەلەن, 2024 جىلى جەكە كومپانييا مەملەكەتكە 8 ملرد تەڭگەگە 62 ملن مەديتسينالىق قولعاپ جەتكٸزگەن. الايدا بۇل قولعاپتاردىڭ كٶلەمٸ مەن سيپاتتامالارى كومپانييانىڭ سول كەزەڭدە تايلاندتان ساتىپ العان پارتيياسىمەن سەيكەس كەلەدٸ.
"بۇل جاعداي شەتەلدٸك ٶنٸمدٸ وتاندىق ٶنٸم رەتٸندە ساتۋ قاۋپٸن كٶرسەتەدٸ. مەملەكەتكە ٶنٸم نارىقتاعى باعامەن سالىستىرعاندا 2 ەسە جوعارى باعامەن ساتىلعان. مۇنداي سحەمالار يمپورتتى الماستىرۋ ساياساتىنىڭ مەنٸن بۇرمالاپ قانا قويماي, مەملەكەتكە تٸكەلەي زالال كەلتٸرەدٸ", – دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ونىڭ سٶزٸنشە, كەيبٸر تاۋار ٶندٸرۋشٸلەر ارزان جەنە ناشار تازارتىلعان شيكٸزات پايدالانادى. بۇل تيٸستٸ باقىلاۋ بولماعان جاعدايدا نارىققا ساپاسىز ٶنٸمدەردٸڭ تٷسۋ ىقتيمالدىعىن ارتتىرادى. مىسالى, كومپانييالاردىڭ بٸرٸنەن 3 ملرد تەڭگەگە ساتىپ الىنعان پرەپاراتتار قولدانۋعا جارامسىز دەپ تانىلىپ, ەسەپتەن شىعارىلعان.
جالپى ەكٸ اۋديتتٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا 741 ملن تەڭگەگە قارجىلىق زاڭبۇزۋشىلىقتار, 32 ملرد تەڭگەگە قاراجاتتىڭ تيٸمسٸز جوسپارلانعانى جەنە پايدالانىلعانى, 58 ملرد تەڭگەگە شىعىن مەن جٸبەرٸپ العان پايدا فاكتٸلەرٸ انىقتالعان. ەكٸمشٸلٸك قۇقىق بۇزۋشىلىق بەلگٸلەرٸ بار 134 فاكت بويىنشا ماتەريالدار ۋەكٸلەتتٸ ورگاندارعا, بەس فاكت بويىنشا اۋديت ماتەريالدارى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا جٸبەرٸلدٸ.
"اۋديت نەتيجەلەرٸ دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىندا جٷيەلٸ جەنە كەشەندٸ پروبلەمالاردىڭ بارىن كٶرسەتەدٸ. انىقتالعان مەسەلەلەر بويىنشا ٷكٸمەتكە تيٸستٸ ۇسىنىمدار مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنە تاپسىرمالار بەرٸلدٸ. جوعارى اۋديتورلىق پالاتا الداعى ۋاقىتتا دا وسى باعىتتاعى جۇمىستىڭ ٸلگەرٸلەۋٸن قاداعالاپ وتىرادى", دەپ قورىتىندىلادى ەليحان سمايىلوۆ.
