Shyǵys Qazaqstan oblysy jastarǵa bilim alý, jumysqa ornalasý, áleýmettik belsendilik pen jeke damýǵa jaǵdai jasap, memlekettik jastar saiasatyn belsendi túrde júzege asyryp keledi,- dep habarlaidy Dalanews.kz
14 pen 35 jas aralyǵyndaǵy jastar óńir halqynyń 24%-yn quraityndyqtan, bul bastamalardyń mańyzy zor.
Memlekettik jastar saiasatynyń basym baǵyttarynyń biri – jastarǵa sapaly bilim berý. Óńirde 3 joǵary oqý orny men 36 kolledj jumys isteidi, onda 31 581 stýdent bilim alýda. Bul oqý oryndary gýmanitarlyq jáne tehnikalyq mamandyqtar boiynsha keń tańdaý usynady.
Sheteldik stýdentterge erekshe kóńil bólinedi. Óńirdegi joǵary oqý oryndarynda Resei, Mońǵoliia, Qytai jáne Úndistan siiaqty 17 elden kelgen 275 stýdent bilim alýda. Bul halyqaralyq almasý mádeniaralyq túsinistik pen dostyqty nyǵaitýǵa yqpal etedi.
"Bilim – óńirdiń bolashaǵynyń negizi. Biz jastarǵa tek bilim berip qana qoimai, ony ómirde qoldaný múmkindigin jasaý mańyzdy ekenin túsinemiz. Osy turǵyda bizdiń ýniversitetter men kolledjder Shyǵys Qazaqstan men búkil eldiń damýyna úles qosatyn kadrlardy daiarlaýda mańyzdy ról atqarady", – dep atap ótti ShQO ákiminiń orynbasary Erbol Nurǵaliev.
«Serpin» jobasy – óńirge qajetti mamandardy daiarlaýǵa baǵyttalǵan mańyzdy bastamalardyń biri. Qazirgi ýaqytta 588 stýdent osy baǵdarlama aiasynda úsh joǵary oqý ornynda bilim alýda. Bolashaqta jobany qaita jandandyrý josparlanyp otyr, bul bilim sapasyn arttyrýǵa jáne jastardyń eńbek mobildigin kúsheitýge múmkindik beredi.
ShQO-da jastar arasyndaǵy jumyssyzdyq deńgeii 3,7%-dy quraidy, bul respýblika boiynsha ortasha kórsetkishten tómen. 2024 jyly Jumyspen qamtý óńirlik kartasy aiasynda 10 000-nan astam jańa jumys orny quryldy, onyń 2 935-i Memleket basshysynyń tapsyrmasymen ashyldy. Bul jastardyń áleýmettik jaǵdaiyn jaqsartýǵa aitarlyqtai yqpal etedi.
Sonymen qatar, jastardy jumyspen qamtýǵa baǵyttalǵan ulttyq jobalar aiasynda 6 495 jas jumyspen qamtyldy, onyń 4 130-y turaqty jumysqa ornalasty. Sýbsidiialanǵan jumys oryndary arqyly 2 345 jas maman eńbekke aralasýǵa múmkindik aldy.
Kásiptik oqytý baǵdarlamasy da mańyzdy ról atqarady. 326 adam qysqa merzimdi kýrstardan ótip, suranysqa ie daǵdylardy meńgerdi.
Jastardyń biznes bastamalaryn qoldaý maqsatynda 100 mln teńgeden astam qarjyǵa 71 grant berildi. 2017 jyldan bastap júzege asyrylyp kele jatqan «Bilikti maman» jobasy aiasynda 2 000-nan astam jasqa bilim granttary berildi. «Zhas Project» baǵdarlamasy sheńberinde jastar kásipkerligin damytýǵa baǵyttalǵan 14 tabysty joba júzege asyryldy.
Áleýmettik osal toptaǵy jastar úshin jeke kásibin damytýǵa granttar qarastyrylǵan. Jalpy somasy 1 572 800 teńge bolatyn 216 grant bólý josparlanyp otyr.
"Shyǵys Qazaqstan jastarynyń áleýeti joǵary. Árbir jas azamattyń áleýmettik jaǵdaiyna qaramastan, óz ideialaryn júzege asyrý múmkindigi bolýy kerek. Biz bul úshin barlyq jaǵdaidy jasap, bilim berýdi ǵana emes, kásipkerlik pen áleýmettik bastamalardy da qoldaimyz", – dedi Erbol Nurǵaliev.
Jastar saiasatynyń mańyzdy baǵyty – jastardyń áleýmettik ómirge belsendi qatysýy. Óńirde 2 000-nan astam eriktini biriktiretin volonterlik front-ofis jumys isteidi. Sonymen qatar, jastardyń jeke jáne kásibi damýyna qoldaý kórsetetin 14 jastar resýrstyq ortalyǵy bar, onda 143 qyzmetker jumys isteidi.
«Diplommen – aýylǵa» baǵdarlamasy aiasynda 2025 jyldyń 1 qańtaryna deiin 1 060,1 mln teńge somasynda 133 nesie berildi. Bul aýyldyq jerlerde jumys istegisi keletin jastarǵa aitarlyqtai qoldaý kórsetedi. Sonymen qatar, aýyldarda jastardy turaqtandyrý jáne jergilikti ekonomikany damytý úshin kóterme járdemaqylar qarastyrylǵan.
2025 jyly memlekettik baǵdarlamalar aiasynda jańa jumys oryndary ashylyp, kásiptik oqytý múmkindikteri keńeitiledi. Jumyspen qamtý óńirlik kartasy sheńberinde jastar úshin 282 jańa jumys ornyn qurý josparlanýda.
Shyǵys Qazaqstan oblysynda jastar saiasaty uzaq merzimdi damý strategiiasyna negizdelgen. Qoldaý tek bilim men jumyspen qamtýmen shektelmei, kóshbasshylyq qasietterdi damytýǵa, volonterlik qyzmetke jáne kásipkerlik bastamalarǵa baǵyttalǵan. Bul sharalar qazirgi zamanǵy syn-qaterlerge tótep bere alatyn, óz bolashaǵyn qalyptastyrýǵa belsendi qatysatyn jańa býyndy qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
Shyǵys Qazaqstan oblysy memlekettik jastar saiasatyn júzege asyrýdyń tabysty úlgisi retinde jastardyń áleýetin ashyp, olardyń bolashaǵyna múmkindik jasaýda.
