Jyl sońynda 35 jastaǵy qazaqstandyq kásipker Shahmurat Mútálip eki ret sheteldik iri basylymdardyń nazaryna ilindi. Sheteldik basylymdarda ol «asa tanymal emes kásipker» dep sipattalǵan. Álemdik aýqymda bul anyqtama oryndy kórinýi múmkin, alaida Qazaqstan ishinde olai deý qiyn. Sebebi 2021 jyldan beri ol - memlekettik tapsyrys aiasynda iri infraqurylymdyq jobalardy júzege asyryp júrgen, Forbes.kz nusqasy boiynsha elimizdegi eń iri jeke kompaniialardyń qataryna kiretin Integra Construction KZ kompaniiasynyń iesi. Osy sholýda biz Shahmurat Mútáliptiń qandai aktivterge ie ekenin, onyń kompaniialarynda qansha qarjy ainalyp jatqanyn jáne ony Shodievter áýletimen ne bailanystyratynyn qarastyramyz, dep habarlaidy Dalanews.kz "Shishkin_like"-qa silteme jasap.
Aldymen Bloomberg agenttigi onyń «Qaztsink» taý-ken metallýrgiia kásipornyndaǵy baqylaý paketin satyp alýdy josparlap otyrǵanyn habarlady. BAQ málimetinshe, kásipker bul úles úshin shamamen 3,5 mlrd dollar usynǵan.
Keiin Financial Times basylymy Mútáliptiń taǵy bir iri ónerkásip alyby – Eurasian Resources Group (ERG) kompaniiasynyń 40 paiyz úlesin satyp alýǵa nietti ekenin jazdy. Basylym deregine sáikes, ol ERG-diń negizin qalaýshylardyń biri Patoh Shodievpen jáne marqum Aleksandr Mashkevichtiń muragerlerimen olardyń jiyntyq úlesin 1,4 mlrd dollarǵa satyp alý jóninde ýaǵdalasqan. Osylaisha Shahmurat Mútálip bul aktivterge talasyp otyrǵan taǵy bir úmitker – Shýhrat Ibragimovpen básekege túsken. Aita keteiik, Liýksembýrgte tirkelgen ERG kompaniiasynyń 60 paiyzy Shodievter, Mashkevichter jáne Ibragimovtar áýletine tiesili bolsa, qalǵan 40 paiyzy Qazaqstan úkimetiniń menshiginde.
Negizgi aktiv – Integra Construction KZ
Biznes-tizilim derekterine sáikes, kásiporyn 1997 jyly qurylǵan. Alǵashynda ol «Qazaqstan temir joly» UK AQ-nyń enshiles uiymy bolyp, «Jol jóndeýshi» ataýymen eldegi eń iri temirjol salýshy kompaniia sanalǵan. 2005 jyly jekeshelendirilip, alǵashqy jeke quryltaishysy «RemJolServis» JShS boldy. Bul kompaniia bir kezderi ERG qurylymyna kirgen, keiin «Qaztsinkke» ótken «Jáirem KBK»-men affilirlengen.
Osy kezeńde kompaniia tarihynda Patoh Shodievtiń jieni Orifdjan Shadievtiń aty atala bastaidy. Aldymen ol «Jáirem KBK»-men bailanysy bar tulǵa retinde, keiin Integra Construction KZ-tiń basshysy ári iesi retinde tanyldy. Orifdjan Shadiev kompaniiany 2008–2012 jyldary basqardy, al 2013–2021 jyldary onyń benefitsiarlarynyń biri boldy. Onyń týǵan inisi Bobýr Shadiev 2020 jyly kompaniianyń baiqaý keńesiniń múshesi bolǵan.
Shahmurat Mútálip bastapqyda Shadievtiń jaldamaly qyzmetkeri retinde jumys istegen. 2020 jyly ol Integra Construction KZ-ti basqardy, toǵyz aidan keiin kompaniianyń jalǵyz menshik iesine ainaldy. Qazir kásipker aktivke jeke ózi jáne AHQO-da tirkelgen Management&Construction Ltd. jeke kompaniiasy arqyly ielik etedi.
2015 jyldan beri Integra Construction KZ biýdjetke 70 mlrd teńgeden astam salyq tólegen. Al rekordtyq tólemder biyl tirkelip otyr – 21 mlrd teńge. Kompaniianyń Qazaqstannyń ár óńirinde ornalasqan toǵyz filialy sońǵy 12 aida biýdjetke taǵy 4 mlrd teńgeden astam qarjy aýdarǵan.
Adata.kz derekterine súiensek, kompaniianyń ieliginde el aýmaǵynda júzdegen jer telimi men jyljymaityn múlik bar. Olardyń bir bóligi qurylys salasyna ǵana emes, paidaly qazbalardy óndirýge de qatysty.
Biyl alty jyldyq úzilisten keiin Integra Construction KZ Forbes.kz jariialaǵan Qazaqstandaǵy eń iri jeke kompaniialar reitingine qaita endi. Basylym málimetinshe, kompaniianyń 2024 jylǵy tabysy 418,8 mlrd teńgeni, al taza paidasy 35,43 mlrd teńgeni quraǵan.
Kompaniianyń qarjylyq jaǵdaiy, negizinen, memlekettik satyp alýlar júiesindegi belsendi qatysýymen bailanysty. Adata.kz derekterine sáikes, tek 2024–2025 jyldary ǵana Integra Construction KZ 2,8 trln teńgege kelisimshart jasaǵan. Al memlekettik organdarmen jasalǵan barlyq sharttardyń jiyntyq somasy 4 trln teńgege jýyqtaidy.
Kompaniianyń eń iri tapsyrys berýshisi – «Qazaqstan temir joly» UK AQ-nyń «Iri jobalardy iske asyrý direktsiiasy» filialy. Bul qurylym Integra-ǵa jalpy somasy 3 trln teńgege jýyq qarajat aýdarǵan. Atap aitqanda, kompaniia Darbaza – Ózbekstan shekarasy temirjol jelisin, Dostyq – Alashankoý aralyǵyndaǵy ekinshi joldardy, sondai-aq Dostyq – Aqtoǵai – Moiynty – Jaryq – Jezqazǵan – Sekseýil – Qandyaǵash – Aqtóbe – Iletsk baǵytyndaǵy iri temirjol dálizin jańǵyrtý jobalaryn júzege asyryp jatyr.
Sonymen qatar Integra Construction KZ Almatydaǵy injenerlik jelilerdi damytý, Pavlodar oblysyndaǵy «Qosaq» ótkizý beketin qaita jańǵyrtý, Moiynty – Qyzyljar temirjol jelisin salý sekildi birqatar aýqymdy jobalarǵa qatysýda.
Kompaniia «Jaily mektep» ulttyq jobasynyń da merdigeri. Buǵan qosa, jaqynda Shahmurat Mútálip óz qarajatyna Baǵanashyldaǵy balalar úiin jóndeýge 5 mlrd teńge jumsaitynyn málimdedi.
Basqa aktivter men qoǵamdyq qyzmet
Integra Construction KZ-pen salystyrarlyq ózge iri aktivteri bolmasa da, Shahmurat Mútálip birneshe kompaniianyń quryltaishysy retinde tirkelgen. Olardyń qatarynda qurylys salasyndaǵy Kazakh Construction Group, energetika jáne gaz saýdasyna qatysty jańa jeke kompaniialar bar.
Sonymen birge kásipker qoǵamdyq salada da belsendi. 2024 jyldan beri ol Qazaqstan boks federatsiiasynyń prezidenti, al 2025 jyldyń sáýirinen bastap QR Ulttyq olimpiadalyq komiteti atqarý komitetiniń halyqaralyq yntymaqtastyq jónindegi vitse-prezidenti qyzmetin atqarady. 2025 jylǵy qazanda Mútálip «Atameken» UKP prezidiýmy janyndaǵy qurylys jáne TKSh komitetiniń tóraǵasy bolyp sailandy.
Sheteldik BAQ «asa tanymal emes kásipker» dep ataǵan Shahmurat Mútáliptiń Aqordada jii qabyldanýy da nazar aýdararlyq. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev ony biyl birneshe ret – boks federatsiiasynyń basshysy, Integra Construction KZ-tiń benefitsiary jáne otandyq iri biznes ókili retinde qabyldady.
