Qazaqstanda júrgizilip jatqan áleýmettik saiasattyń logikasy qurylymdyq jaǵynan ózgere bastady. Eger ol kóptegen jyldar boiy «tólemder neǵurlym kóp bolsa, soǵurlym jaqsy» qaǵidaty boiynsha qurylǵan bolsa, búgingi tańda tásilder túbegeili ózgerýde. Memleket aqshany shartsyz berýdi toqtatyp, nátijege nazar aýdara bastady.
Eski júiede qandai máseleler boldy
Másele qarjylandyrý kóleminde bolǵan joq, respýblikalyq biýdjetten áleýmettik salaǵa bólinetin aqsha jyl saiyn ósip otyrdy.Másele, júie qyzmetterdiń sapasyn emes, olardyń sanyn yntalandyrǵanynda boldy.
Áleýmettik shyǵyndardyń ósýi azamattardyń ómir súrý sapasyn artyrýdy jáne máselelerin sheshýdi toqtatýǵa ákeldi. Bilim berýde oqýshylardyń tirkeýleri men kórsetkishterdiń joǵarylaýy, meditsinada - jalǵan qyzmetter men qosarlanǵan tólemder, áleýmettik tólemderde - kiristerdiń artýy jáne maksimaldy járdemaqy alýǵa tyrysý artty. Nátijesinde adamdar emes, eseptilikpen jumys isteýdi úirengender jeńiske jetti. Sondyqtan memleket jurttyń bárine birdei jaǵa bermeitin, biraq qisyndy qadamǵa - áleýmettik institýttardyń jappai aýditine kóshti. Onyń nátijeleri másele júiede ekenin kórsetti. Demek, tek jeke jazalaý emes, erejelerdi túbegeili ózgertý qajet.
Qazir ne ózgerdi
Endi ataýly áleýmettik kómek (AÁK) «ádepki boiynsha» berilmeidi. Budan bylai kirister ǵana emes, shyǵystar, nesieler, depozitter de eskeriledi, al eńbekke qabiletti azamattar úshin áleýmettik kelisimshart mindetti boldy – bul eńbek naryǵyna shyǵýǵa kómek. Bul qazirdiń ózinde nátije berýde: AÁK alýshylar sany azaiyp, qarajat naqty bóline bastady. Únemdeý biýdjetke qaitarylady jáne óńirlerdiń basqa da áleýmettik qajettilikterine baǵyttalady.
Áleýmettik saiasat jumyspen qamtýǵa kóbirek aýysýda. Jumyspen qamtý baǵdarlamalary, jastardy qoldaý, platformalyq jumyspen qamtýdy rásimdeý, ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar úshin eń tómengi áleýmettik kepildikter – osy sharalardyń barlyǵy járdemaqyǵa táýeldilikti tómendetýi tiis. Iaǵni, kómek kórsetý jalǵasady, biraq ol ómir boiyberilmeidi.
Bilim berýde jekemenshik mektepterdiń tsifrlyq esebi engizildi, negizsiz memlekettik tapsyrys shekteldi, sapa men qaýipsizdikti baqylaý kúsheitildi. Meditsinada - biryńǵai tsifrlyq baqylaý, qosarlanǵan tólemdermen kúres, MÁMS-ti qarjylyq baqylaýǵa berý.Qarjylandyrý endi esep úshin emes, halyqtyń naqty qajettilikterine negizdelýi kerek.
Bul qarapaiym adamdar úshin neni bildiredi
Áleýmettik kómek joiylmaidy. Biraq ol maqsatty jáne talapqa sai bolady. Ony alý qiyn, biraq aqshanyń shynymen muqtaj adamdarǵa jetý yqtimaldyǵy joǵary. Salyq tóleýshiler úshin bul shyǵyndar azaiyp – naqty paida artatynyn bildiredi.
Búginde Úkimet áleýmettik qoldaý kólemin emes, onyń maǵynasyn ózgertýde. Áleýmettik saiasat aqshany taratýdy toqtatyp, damytýdyń quralyna ainalady. Bul qiyn jáne jurttyń bárine birdei jaǵa bermeidi, biraq onsyz turaqty áleýmettik memleket bolý múmkin emes.
