QR Parlamenti Májilisiniń depýtaty, Agrarlyq máseleler komitetiniń tóraǵasy, "Aýyl" partiiasynyń tóraǵasy Serik Egizbaev "Ulys" saityna suhbat berip, Atyraýda ótken Ulttyq quryltai, Naýryzdy jańa formatta toilaý jáne "Aýyl" partiiasynyń Parlamenttegi jumysyna qatysty mańyzdy suraqtarǵa jaýap berdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Naýryzdy jańasha toilaý - ulttyq qundylyqtardy jańǵyrtý
- Serik Rahmetollauly, aldymen sizdi kúni keshe ǵana dúrkirep ótken Naýryz meiramyńyzben quttyqtaimyn!
Raqmet, sizdi de osy bir tamasha meirammen quttyqtaimyn jáne barsha ujymyńyzǵa Jańa jylda jańa shyǵarmashylyq tabystar tileimin!
- Raqmet! Alǵashqy saýalymdy da osy Naýryz merekesine bailanysty qoisam dep edim. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen biyl bul meiram "Naýryznama" dep ejelgi ataýymen jańa formatta erekshe reńkpen ótti. On kúnniń árqaisysyna airyqsha ataý berilip, halyq jańasha yqylaspan toilaǵanyn kórdik. Sizdiń oiyńyzsha, bul ideia nemen bailanysty ári mundai jańarýdy jalpy qalai baǵalar edińiz?
- Durys aitasyz, biyl Ulystyń uly kúni jańasha toilandy. Jalpy saýalyńyzǵa tolyqqandy jaýap berý úshin ótkenge sál sheginis jasaýǵa týra keledi. Keńestik kezeńdegi tarihymyzda halqymyzdyń kóptegen salt-dástúri umyt qalǵany belgili. Bul másele Ulystyń uly kúnin de ainalyp ótpedi. Naýryz merekesine eskiliktiń sarqynshaǵy retinde 1926 jyly tyiym salǵan bolatyn. Tek 1988 jyly ǵana bul mereke qaitadan toilana bastady. Degenmen, burynǵydai sán-saltanatymen emes, ishinara keibir elementteri saqtalǵan nusqada ǵana atalyp ótip júrdi.
Atap aitqanda, ákimdikter men ózge de memlekettik mekemelerdiń kúshimen qalalardyń, eldi mekenderdiń basty alańdarynda kiiz úiler tigilip, ulttyq taǵamdar daiyndaldy. Ulttyq sport túrlerinen saiystar uiymdastyrylyp, kei jerlerde túie men at mingenderdiń saltanatty sherýleri ótkizilip júrdi. Demek, osy jyldar boiy Naýryz meiramyn toilaý negizinen halyqtyń jappai serýendeýi formatyna kóbirek uqsady. Árine, bular da meiram nyshany. Biraq, ókinishke qarai, bul qandai da bir mazmundy ne bolasa qoǵamdyq mańyzy bar áser bere almady.
Qalai degende de Naýryz – osydan 5 myń jyl buryn paida bolǵan jáne Uly dalada turǵyndarynyń eń kóne meiramdarynyń biri. Jańa jyldy toilaý shamamen 10 kúnge sozylǵan jáne bul kezeń "Naýryznama" dep atalǵan. Meiram birlikti, baýyrlastyqty, yntymaqtaqty, bereke-birlik pen jańarýdy pash etken.
Osy turǵydan alǵanda, Prezidenttiń bastamasy osynaý kóne meiramnyń bastaýyna, túpnegizine, ózindik ózegine pálsapasyn oralýǵa arnalǵan. Al onkúndiktiń ár kúnine "Qaiyrymdyq kúni", "Shańyraq kúni", "Ulttyq kiim kúni" siiaqty taqyryptyq baǵyt berý, menińshe merekeniń jańa dástúrlerin, qundylyqtaryn qalyptastyrady. Prezident Qasym-Jomart Toqaev bastamasynyń búgingi is júzinde júzege asyrylýy kórsetip otyrǵandai, halyq ony rýhtanyp, tolyǵymen qoldady. Naýryzdy osyndai formatta merekeleý ony shyn máninde ulttyq birlik pen ulttyq qundylyqtardy jańǵyrtýdyń nyshanyna ainaldyratynyna senimdimin.
Ulttyq quryltai - óziniń tarihi missiiasyn jalǵastyrýda
- Jýyrda ǵana Prezidenttiń qatysýymen Atyraýda Ulttyq quryltaidyń kezekti otyrysy ótti. Alqaly jiyn óterdiń aldynda ózińizdiń quryltai múshesi bolǵanyńyzdy bilemiz. Siz úshin bul alańnyń róli qandai jáne Memleket basshysynyń sózinen qandai mańyzdy túiin túidińiz?
- Eń aldymen Quryltai Mońǵol imeriiasy tusynda Uly dalada aqsúiekter ókilderiniń jinalysy retinde paida bolǵanyn eske túsirgen jón. "Iassy" zańdar jinaǵynda quryltaiǵa úlken saiasi mán berilgen. Bul úrdis keiinirek qazirgi Qazaqstan memleketi murageri sanalatyn Altyn ordada da, Qazaq handyǵy kezinde de jalǵasyn tapty. Quryltai handy taqqa otyrǵyzý ne taqtan taidyrý, soǵys ne beibitshilikke qatysty sheshim qabyldaý, sheteldermen kelisimshart jasasý jáne basqa da mańyzdy máselelerge orai shaqyrylǵan.
Osylaisha, quryltai búkil ulttyń bolashaq taǵdyryn aiqyndaityn ózekti máselelerdi sheshý úshin ótkizildi. Dál sondyqtan Ulttyq quryltai qazirgi zamanǵy túsindirmesinde óziniń tarihi missiiasyn jalǵastyryp jatqany qýantady. Onda qoǵam men tutastai memleketti odan ári damytý jónindegi ideialar men qadamdar talqylanady jáne ázirlenedi.
Aitpaqshy, Prezident Qasym-Jomart Toqaev ta "Quryltai – eshqashan toi toilap, áńgime-dúken quratyn jiyn bolǵan emes, keleshekte de ondai bolmaidy" dep naqty aitqan bolatyn. Al túiindi sózge keler bolsam, Memleket basshysy mańyzdy ideologiialyq tujyrymdarymyz ben negizgi baǵyttarymyzdy naqty ári jan-jaqty jiyntyqtap, qalyptastyrýy asa mańyzdy dep sanaimyn. Esterińizge salaiyn, bul – Táýelsizdik jáne Otanshyldyq, Birlik jáne Yntymaq, Ádildik jáne Jaýapkershilik, Zań jáne Tártip, Eńbekqorlyq jáne Kásibi biliktilik, Jasampazdyq jáne Jańashyldyq.
Ózderińiz biletindei, qoǵamymyzda uzaq ýaqyttan beri Qazaqstannyń ulttyq ideiasyna qatysty pikirtalastar tolastar emes. Ǵalymdar men sarapshylar ártúrli ideialardy usyndy. Olardyń keibireýi tarihqa negizdelse, ózgeleri shet elderden kóshirildi. Alaida, Prezident óz sózinde árbir qazaqstandyqqa jaqyn ári túsinikti qundylyqtardy usynyp otyr. Osy ideialyq negizge súiene otyryp, ultymyz HHI ǵasyrda laiyqty oryn ala alatynyna senimim mol.
"Aýyl" parlamentte aýqymdy istermen ainalysýda
- Sońǵy parlamenttik sailaýda "Aýyl" partiiasy jetkilikti deńgeide sailaýshylardyń daýysyn alyp, yqpaldy saiasi kúshke ainalǵanyn dáleldep alǵash ret Parlament Májilisiniń quramyna kirdi. Osy oraida ózińiz jetekshilik etetin partiianyń depýtattyq fraktsiiasy kúsh-jigerin qandai máselelerge salyp jatqany, nege basa nazar aýdaryp otyrǵandaryńyz halyqty da qyzyqtyrady dep oilaimyn...
- Óte jaqsy suraq qoiyp otyrsyz. "Aýyl" partiiasy qazir Parlamentte aýqymdy istermen ainalysýda. Taldap aitar bolsam, partiia depýtattary qazir jumystaryn úsh baǵytta júrgizip jatyr. Birinshi, bul partiianyń sailýaldy tuǵyrnamasyn júzege asyrý ekendigi sózsiz. Esterińizge sala keteiin, úgit-nasihat jumystary barysynda sailaýshylarǵa, ásirese, aýylda eńbek etip júrgen azamattarǵa birqatar máseleni zańnamalyq turǵyda sheshýge ýáde bergen edi. Olardyń arasyndaǵy eń mańyzdylary – bul "Agrobank" qurý jáne "Aýyz-túlik qaýipsizdigi týraly" zańdy qabyldaýǵa bastamashylyq jasaý.
Bul eki másele de Májilistegi fraktsiiamyzdyń airyqsha nazarynda tur. Sondai-aq, búginde "Agrobank" qurý máselesi Ulttyq bankten de, aýyl sharýashylyǵynyń ministrliginen de qoldaý taýyp otyrǵany qýantaryq jait. Munan bólek, bul máseleni barlyq basqa depýtattyq fraktsiianyń depýtattary da qoldap otyr.
"Azyq-túlik qaýipsizdigi týraly" zanyń qabyldanýyna bastamashylyq jasaý týraly aitar bolsaq, bul rette jumys Aýyl sharýashylyǵy ministrligimen birge júrgizilip jatyr. Ázirshe, sarapshylyq deńgeige pikirtalastar ótkizilip jatyr. Degenmen, birlesken kúsh-jigerdiń arqasynda bul máselege qatysty ońtaily sheshim qabyldai alamyz dep oilaimyn.
Ekinshiden, fraktsiiamyzdyń depýtattary zań shyǵarýshylyq jumysqa da tikelei ári belsendi atsalysyp keledi. Qyrkúiek aiynda bastalǵan jańa sessiiadan beri ǵana depýtattarymyz zań jobalaryna 260-tan astam túzetý engizdi. Sondai-aq halyqty tolǵandyratyn eń ózekti máselege qatysty 333 depýtattyq saýl joldady. Onyń 32-si Májilistiń jalpy otyrysynda jariia etildi.
Olardyń keibirin bóle-jara atap ótý jón bolmas dep oilaimyn. Óitkeni, olardyń árqaisy, ol tipti zań jobasyna túzetý ne bolmasa depýtattyq saýal bolsa da qalai degende de naqty bir salanyń, azamattardyń naqty bir tobynyń múddesin qozǵaityndyǵy sózsiz. Osy oraida partiiamyzdyń zamanaýi kommýnikatsiia, qoǵammen qoian-qoltyqqa basa mán berip otyrǵanyn da aita keteiin. Azamattarymyz kez kelgen ýaqytta depýtattardyń jumysymen partiiamyzdyń áleýmettik jelilerdegi paraqshasynan jan-jaqty tanysa alady.
Úshinshi mańyzdy baǵyt – bul depýtattardyń azamattardy jeke qabyldaýy. Biz azamattardyń túrli sanattarymen únemi kezdesý ótkizip, túsindirý jumystaryn júrgizemiz nemese naqty máselelerdi sheshemiz. Osy sessiia bastalǵan sátten beri ǵana partiiamyzdyń 8 depýtaty máselesin aityp kelgen 205 azamatty qabyldady.
Partiianyń endigi baǵyty - qoǵam men zaman suranysyna sai damý
- Partiia atynan Parlamenttegi depýtattardyń jumysy jaily egjei-tegjei aityp bergenińizge kóp raqmet. Endi partiianyń óziniń jumysy týraly da tolyǵyraq bilgimiz keledi. Partiianyń tóraǵasy retinde búginde partiialastaryńyzdyń aldyna qandai mindetter júktep otyrsyz?
- Partiialar sailaýdan sailaýǵa deiingi aralyqta "uiyqtap jatady" degen qasań pikir bar. Ol bizdiń ustanymǵa sai kelmeidi. "Aýyl" partiiasynyń jumysy parlamenttik sailaý óte salysymen birden bastalyp ketti. Ózimiz úshin damýdyń birneshe basym vektoryn aiqyndap aldyq.
Búgingi kún aqparattyq tehnologiialar zamany, al ózimiz aqparattyq qoǵamda ómir súretindigimiz eshkimge de qupiia emes. Sondyqtan da birinshi vektor aqparattyq keńistiktegi jumysty barynsha jandandyrýǵa kúsh salyp kelemiz.
Partiia kúndelikti derlik óte aýqymdy jumysty atqaryp jatyr. Áleýmettik, gýmanitarlyq jáne ekonomikalyq baǵyttarda da ózge de barlyq salada jobalarymyz bar.
Sol sebepti aldymyzda atqarylyp jatqan jumystar jaily tek partiiamyzdyń múshelerin ǵana emes, sonymen birge partiiamyzǵa niettes jandardy, sonymen qatar elimizdiń barlyq halqyn únemi qulaqtandyrý mindeti tur. Is júzinde – bul bizdiń meinstrim. Bul úshin aqparattyq resýrstardyń barlyq múmkindikterin qoldanamyz – áleýmettik jeliler, telearnalar men gazetter bar degendei.
Biraq, eń basty mindet - tek jyltyńdap kóriný emes, paraqshalarymyzdy tiisti maǵlumattarmen tolyqtyrý ekeni sózsiz. Sol sebepti "Aýyl" partiiasynyń jańa aqparattyq ónimi tek bizdiń jaqtastarymyz úshin ǵana emes, sonymen birge elimizdiń barsha azamaty úshin paidaly bolady dep úmittenemiz.
Ekinshi vektor – aýyldyq kásipkerlikti damytý baǵdarlamasyn iske qosýmen bailanysty. Bul – óz máni jaǵynan óte aýqymdy, biraq qarapaiymdylyq turǵysynda barynsha túsinikti joba. Ony qazirgi ýaqytta Aqmola oblysynyń Aqkól aýdanynda synaqtan ótkize bastadyq.
Bul jobany atalǵan aýdanda synaqtan ótkizip jatqanymyzdyń ózindik sebebi bar. Óitkeni, dál osy Aqkól aýdanynyń turǵyndary alǵash ret ótkizilgen sailaýda partiialasymyzdy aýdan ákim retinde sailaǵan bolatyn. Sondyqtan da osy jyldyń basynan beri atalǵan aýdanda aýyldyq kásipkerlikti jandandyrýǵa baǵyttalǵan birqatar is-shara ótkizdik. Alǵashqy nátijesin osy jyldyń sońyna qarai kóremiz dep otyrmyz. Munan bólek, dál osyndai jobany Abai oblysynyń Abai aýdany men Túrkistan oblysynyń Báidibek aýdanynda júzege asyrýdy josparladyq.
Úshinshi vektor – bul qoǵamdyq mańyzy bar jobalardy iske qosý jáne júzege asyrý. Olardyń qatarynda "Aýyl naqyshtary", "Batamen el kógerer", "Kitapqa ekinshi ómir syila" syndy jobalar bar. Biz jobalardy kózboiaýshylyq úshin emes, naqty mýltiplikativti áseri bolýy úshin júzege asyrýǵa tyrysamyz. Qysqasha túiindep aitar bolsam, partiiamyzdyń qyzmeti osyndai.
- Suhbatyńyzǵa raqmet!
