Senatordyń pikirinshe táýelsizdik alǵaly beri memlekettik tildiń máselesi sheshilgen joq.
"Qazaqstanda 2011-2020 jyldarǵa arnalǵan Tilderdi damytý baǵdarlamasy qabyldanǵan. Biyl osy baǵdarlama máresine jetip, sonyń nátijesinde qazaq tilin Qazaqstan halqynyń 95 paiyzy erkin meńgerýge tiis edi.
Alaida baǵdarlamanyń jemisin jegen joqpyz. Nátijesin kórgen joqpyz. Osyǵan bólingen milliardtar jelge ushty. Sonda buǵan kim jaýap beredi?!», – dedi senator.
Onyń aitýynsha memlekettik til qazirgi Qazaqstandy meken etken 130-ǵa jýyq ult pen ulysqa ortaq til bola almady.
"Moiyndaýymyz kerek, osy kezge deiin tildi tuǵyrǵa qondyra almadyq. Ásilinde, memleket pen memlekettik til – egiz uǵym.
Ókinishke orai búgingi Qazaqstanda - turyp jatqan eliniń tarihyn, tilin, mádenietin bilmeitin, qazaq halqynyń qundylyqtaryna enjar qaraityn etnos ókilderiniń keibir býyny ósip keledi
Qazaqstanda turaqtylyq pen tynyshtyq saqtalǵanyn qalasaq, osy memlekette ósip-óngen barsha ulttar úshin ortaq qaǵidalar men qundylyqtar qalyptastyryp, qazaqtyń ulttyq rýhani bailyǵyn ózge diasporalar arasynda keńinen nasihattaý qajet», – degen usynys aitty Murat Baqtiiaruly.
Senator Qazaqstanda turatyn túrli diasporalardy qazaqy ortaǵa sińistirip men olardy memlekettiń negizin quraityn ulttyń tóńiregine toptastyrýǵa baǵyttalǵan keshendi saiasat júrgizý kerek dep esepteidi.
Senatordyń aitýynsha Úkimet qazaqtan ózge etnostar basym turatyn aýyl-aimaqta udaiy monitoring júrgizip, sondaǵy til men onomastika jáne basqa da qordalanǵan máselelerdi baqylap, súzgiden ótkizip otyrǵany jón.
«Taǵy bir túikildi dúnie - halyqtyń áleýmettik jaǵdaiyn jaqsartýǵa baǵyttalyp jatqan Úkimettiń ázirgi is-sharalary áli de bolsa shiki, olqylyǵy kóp. Eldiń turmysyn túzeýge áli de jetkiliksiz.
Halyq tútininiń túzý ushyp, turmysynyń túzelgenin naqty sezindi dep aita almaimyz.
Qazaqstanda eń tómengi jalaqy men eń tómengi kúnkóris deńgeiin arttyrýdyń tetikteri ázirlenýi kerek", - deidi Murat Baqtiiaruly.
Senator budan syrt áleýmettik jelilerdiń teris áserine toqtalyp, ondaǵy jalǵan aqparat pen arandatý táýelsizdikke qaýip tóndiretinin aitty.
«Áleýmettik jeliler men túrli messendjerlerde ultarazdyqty qozdyratyn arandatýshy aqparattar qaýlap barady. Memlekettiń bilik organdarynyń qadir-qasietine daq túsiretin jalǵan aiyptaýlar men ósek-aiańdar, beipil sóz ben kórinister etek alýda", - dep alańdady senator.
Murat Baqtiiaruly qasaqana jalǵan aqparat taratyp, halyqty tártipsizdikke shaqyratyn kez kelgen arandatýshylyqqa quqyqtyq negizde qatań jaza qoldanýdy qataitýy kerek dep sanaidy.
...
Jalpy til máselesine kelgende oiyndaǵyny jasyrmaityn aitatyn azamattyń biri - Murat Baqtiiaruly.
Májilistegi keibir áriptesteri sekildi alystan oraǵytpaidy, jaýaptan jaltarmaidy.
“Memlekettik tildi bilýdi mindettesek kópultty elimizdiń tynyshtyǵyn shaiqaltyp alamyz-aý” dep orynsyz aqylsynbaidy.
Kerisinshe qazaq tilin bilýdi mindetteitin kez keldi dep esepteidi ol.
“Elimizdiń ár azamatyn qazaq tilin bilýge mindetteitin ýaqyt keldi. Memlekettik tildi bilý borysh emes, mindet! Zańnamaǵa osyndai ózgeris engizý kerek.
“Borysh” degen sóz qazaqstandyqtardyń sana-sezimine eshqalai áser etpeidi, kóbisi buǵan mán bermeidi de. Sol sebepti azamattar qazaq tilin meńgerýge talpynbaidy, al keibireýler ony paidasy joq dep esepteidi. Tildi bilýge mindettemesek, qazaqstandyqtar ony meńgermeidi”, – deidi senator.
