Almatydaǵy kóz tartar ǵimarattardyń biri hám biregeii Respýblika saraiy ekeni anyq. Keńes zamanynda salynǵan eńseli ǵimarat áli de sáni men saltanatyn joǵaltqan joq. Almatyǵa at basyn burǵan adamnyń bári «Kóktóbe» men Respýblika saraiyna arnaiy baryp, estelik sýretke túsip jatady. Birshama jyl buryn Almaty qalasy ákimi Ahmetjan Esimov elimizde basty saraiyn kúrdeli jóndeýden júrgizip, ajarlandyrǵanyn bárimiz bilemiz. Biraq saraidyń aýlasyna aiaq basyp, ishine engende órikpegen kóńilińiz sý sepkendei basylady.
Respýblika saraiyna kúrdeli jóndeý jumystary eki jylǵa taiaý júrgizildi. Nátijesinde alyp ǵimarttyń aldynan jer asty avtoturaǵy salynyp, ishi-syrty tolyqtai kisi tanymastai bolyp ózgerdi. O basta kúrdeli jóndeý jumystary aiaqtalýǵa taqaǵanda saraidaǵy qyzmetkerler de kórikti ǵimaratqa sai mádenietti bolatyn shyǵar dep oilaǵanbyz. Jaqynda Respýblika saraiynda ótken kontsertke baryp, saraidyń ishindegi soraqy jaittarǵa kýá bolyp, jaǵamyzdy ustap qaittyq.
Respýblika saraiy jańaryp, jasarǵanymen, onyń ishindegi adamdardyń piǵyly ózgermepti. Qaita, kersinshe, olar rýhani ordaǵa kontsert kórýge kelgen jurttyń qaltasyn qaǵýdyń neshe túrli amalyn oilap taýypty. Saraidyń aldynan alypsatarlar qarsy alyp, biletti birneshe ese baǵasyna satýǵa umtylday. Olar pogon taqqan tártip saqshylarymen midai aralasyp júr. Tártip saqshylary men alypsatarlardyń biteqainasyp ketkenin bala da túsinedi Naǵyz kóleńkeli biznestiń ordasy. Tepse temir úzetin jigitterdiń biletti arzan baǵaǵa satyp alyp, ústeme baǵaǵa saýdalaýda. Al tártip saqshylary bolsa, kóz aldynda kóleńkeli biznes órkendep jatqanyn kórmegendei ary-beri sendelip júr. Alyp saraiǵa kirip bara jatqan qalyń nópirdiń arasynan aiqai shyqpasy bar ma? Jurttyń nazary sol jaqqa aýdy.
Biletin baiqamai shatastyrǵan bir keiýanany tártip saqshylary keýdesinen iterip, ishke kirgizbei jatyr eken. Úlken kisi qoiny-qonyshyn aqtaryp, biletin taýyp, áreń degende ishke ótti. Ishte de aiǵai-shý. Esiktiń kózindegi bir orys kelinshek jurttyń sómkesin aqtaryp jatyr. Alǵashynda qaýipsizdik úshin qarastyrylǵan shara shyǵar dep oiladyq. Sóitsek, Ázireilidei bolǵan álgi kelinshek jurttyń sómkesindegi sýsyndardy alyp, bir buryshqa jinap jatyr. Bir kishkentai balanyń qolyndaǵy sýsynyn shyryldatyp, tartyp aldy. Anasy qansha jalynsa da esiktiń kózinde turǵan «ázireiil» miz baqpady. Sóitsek, Respýblika saraiyna bir quty sý alyp kirýge bolmaidy eken. Bul endi sarai ákimshiliginiń jańa tártibi bolsa kerek. Tańdaiyńyz kebersip, shólirkeseńiz, ishtegi býfetten satyp alý kerek eken. Talap qatal. Jekelegen kásipkerlerdiń kóńil kóteretin mekemelerine kirgende qaraýyldardyń qolyńdaǵy sýsyndy tartyp almaýshy edi. Al memlekettiń ǵimaratyn bilep-tóstep alǵan satýshyny sarai ákimshiligi qalaisha sholjańdatyp qoiǵanyn túsine almadyq.
Respýblika saraiynyń esiginiń kózinde bir orys kelinshek jurttyń sómkesin aqtaryp jatyr. Alǵashynda qaýipsizdik úshin qarastyrylǵan shara shyǵar dep oiladyq. Sóitsek, Ázireilidei bolǵan álgi kelinshek jurttyń sómkesindegi sýsyndardy alyp, bir buryshqa jinap jatyr. Bir kishkentai balanyń qolyndaǵy sýsynyn shyryldatyp, tartyp aldy. Anasy qansha jalynsa da esiktiń kózinde turǵan «ázireiil» miz baqpady. Sóitsek, Respýblika saraiyna bir quty sý alyp kirýge bolmaidy eken. Bul endi sarai ákimshiliginiń jańa tártibi bolsa kerek. Tańdaiyńyz kebersip, shólirkeseńiz, ishtegi býfetten satyp alý kerek eken. Talap qatal. Jekelegen kásipkerlerdiń kóńil kóteretin mekemelerine kirgende qaraýyldardyń qolyńdaǵy sýsyndy tartyp almaýshy edi. Al memlekettiń ǵimaratyn bilep-tóstep alǵan satýshyny sarai ákimshiligi qalaisha sholjańdatyp qoiǵanyn túsine almadyq.
Samaladai kontsert zalyna engende taǵy da soraqy jaitqa tap boldyq. Án tyńdaiyq dep jumsaq oryndyqqa quiryq basqanymyzda moiyndaryna fotoapparatyn asynǵan jas balalar keń zaldy ári-beri kezip, «fotoǵa túsińizder» dep, án tyńdaýǵa kelgen jurttyń mazazsyn aldy. Sýretteri qymbat. Kez kelgenniń qaltasy kótere bermeidi. Osylaisha kesh boiy ózimizdi kontsertte emes, toida otyrǵandai sezindik. Memlekettik mekemeni tabystyń kózine ainaldyrǵan Respýblika saraiy ákimshiligi basshylyǵynyń is-áreketin Almaty qalasy ákimi Ahmetjan Esimov myrza bir qaraýy kerek ekenin ańǵardyq. Eger sarai basshylyǵynyń erkine jiberse, olar barsha qazaqtyń mańdaiyna basqan ǵimaratta toi ótkizip, ainalasynda saýna, kafe salyp tastaýdan taiynbaitynyn baiqadyq. Respýblika saraiyn kútip ustaýǵa qarjy jetpegen soń, osyndai qadamǵa bardy deýge eshkim senbesi anyq. Sarai ákimshiligi ǵimaratty ánshilerge qyrýar aqshaǵa jalǵa berip, mol paida taýyp otyr. Qazaq rýhaniiatynyń altyn arqaýy bolǵan Respýblika saraiyn pysyqailardyń tabys kózine ainaldyrýy Almaty qalasy ákimdigine abyroi ápermesi anyq. Sondyqtan qala basshysy Ahmetjan Esimov bul soraqylyqtyń jolyn kesý kerek dep esepteimiz.
Nurlan JUMAHAN
