Sońǵy eki kúnde amerikalyq valiýta baǵamy KASE qor birjasynda 526,69 teńgeden 532,74 teńgege deiin kúrt ósti. Al aqsha aiyrbas oryndarynda 1 AQSh dollary 536–540 teńgege satyla bastady. Dollardyń mundai shalt qimylyna ne túrtki bolǵanyn sarapshylar qaýymy egjei-tegjeili taldap berdi, dep habarlaidy Dalanews.kz Kapital.kz-ǵa silteme jasap.
Freedom Finance Global analitigi Ańsar Ábýevtiń aitýynsha, negizgi qozǵaýshy faktorlar úsh baǵyttan qatar kelgen:
- Birinshisi, saiasi táýekelder. 11 shildede AQSh pen Resei prezidentteriniń Ýkrainadaǵy soǵysty toqtatý jónindegi kelissózi sátsiz aiaqtaldy. Osydan keiin jańa sanktsiialar engizilýi múmkin degen aqparat paida boldy, bul naryqqa teris áser etti.
- Ekinshisi, Úkimettiń boljamy. Premer-ministr Oljas Bektenov 15 shildedegi Úkimet otyrysynan keiingi baspasóz máslihatynda 2026 jylǵa arnalǵan bazalyq stsenariide 1 AQSh dollarynyń baǵamy 540 teńge deńgeiinde qarastyrylyp jatqanyn málimdedi. Muny naryqtaǵylar birden aiqyn belgi retinde qabyldady.
- Úshinshisi, ǵalamdyq dollar indeksi (DXY). Sońǵy kúnderi AQSh-ta infliatsiia men eńbek naryǵyna qatysty jaǵymdy málimetter bolmai tur, dollar kúsheiip, indeks 96,8-den 98,7-ge deiin ósti.
Sarapshynyń pikirinshe, maýsymdyq ishki faktor, iaǵni jazǵy demalystarǵa bailanysty halyqtyń dollar satyp alýy qosalqy ról atqarǵanymen, negizgi áserdi aqparattyq jáne makroekonomikalyq triggerler berip otyr.
Brent arzandap,teńge de álsiredi
DAMU Capital Management basshysy Murat Kastaevtyń aitýynsha, teńgeniń álsireýine Brent markaly munai baǵasynyń 73-ten 68 dollarǵa deiin tómendeýi de sebep boldy.
Onyń ústine Úkimettiń boljamynsha:
- Infliatsiia joǵary qalypta qala beredi,tarifter óse beredi;
- biýdjet tapshylyǵy qysqarmaidy, JIÓ ósimine basymdyq beriledi;
- Ulttyq qordan iri kólemdegi transfertter arqyly teńgege jasandy jolmen qoldaý kórsetiledi;
- osyǵan bailanysty 520 teńge deńgeiin ary ustap turý múmkin bolmaǵan.
"Osy atalǵan faktorlardyń negizinde, qazir baǵam 520–540 teńgelik "tepe-teńdik dálizine" qaita oraldy. Odan ary teńgeniń qatty qunsyzdanýyna negiz joq", - deidi ol.
Suranys artyp,dollar azaidy
BCC Invest makroekonomisi Toqtasyn Baqbergen de bul arada úsh negizgi sebepti bólip kórsetedi:
- Birinshisi, maýsymǵa sai týyndaǵan suranys. Jazda halyq shetelge demalýǵa baryp, dollar satyp alady. Sonymen qatar, biýdjet baǵdarlamalary aiasynda zańdy tulǵalardyń da syrtqy satyp alýlary artady.
- Ekinshisi,munai baǵasynyń tómendeýi. WTI – 61,7$, Brent – 65,06$ deńgeiine tústi. Bul eksporttyq tabystyń azaiýyna, valiýta túsiminiń kemýine ákeldi. Mundai jaǵdaida dollar usynysy azaiyp, teńge qysymǵa ushyraidy.
- Úshinshisi, dollardyń álemdik deńgeide kúsheiýi. DXY indeksiniń ósimi damýshy naryqtardan kapitaldyń aǵylýyna túrtki boldy. Investorlar "qaýipsiz" dollarlyq aktivterge bet buryp, teńge men soǵan uqsas valiýtalar álsiredi.
Ulttyq bank interventsiia jasai ma?
Freedom Finance Global bul rette dúrbeleńge jol joq ekenin aitady.
"Qajet bolǵan jaǵdaida Ulttyq bank jumsaq, janama tásilderdi qoldanyp, tikelei interventsiiaǵa jol bermeýi múmkin. Iaǵni, jaǵdaidy baqylap otyrǵanyn aityp, naryqqa senim artý arqyly áreket etedi. Biraq tikelei interventsiia tek shuǵyl jáne júielik qater týyndaǵanda ǵana oryn alýy yqtimal", – deidi Ansar Ábýev.
Buǵan deiin saitymyzda "1 AQSh dollary - 530 teńge. Sarapshylar teńge baǵamynyń alda da álsirei beretinin boljaidy" degen maqala jariialanǵan bolatyn.
