Májilis depýtaty Erlan Saiyrov nelikten tuńǵysh prezident Nursultan Nazarbaevqa qatysty is qozǵaýǵa bolmaitynyn aityp, Samat Ábishke shyqqan sheshimge qatysty pikir bildirdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Onyń sózinshe, Nazarbaevtyń tarihtaǵy rólin elemeý memlekettiligimizge ziian.
"Negizinde shynymyzdy aitaiyq, saiasatshy retinde Nursultan Nazarbaevtyń Qazaqstanǵa jasap ketken eńbekteri bar. 90-jyldary bizdiń elimizde ekonomikalyq jaǵdai óte qiyn bolyp turǵan kezde azamat soǵysy bolyp ketpeýi úshin, sonymen birge, shekaramyzdy qalyptastyrý úshin belgili bir eńbek etti. 2000 jyldan keiin óziniń týystaryna nemese óziniń balalaryna preferentsiia berip, sodan memleketimizge qiyndyq týyndady. Biraq memlekettik qairatkerlerge kelgen kezde salqynqandylyq tanytýymyz kerek. Óitkeni ol tek Qazaqstanmen shektelmeidi, sol kezdegi búkil halyqaralyq kelisimsharttyń barlyǵyna Memleket basshysy retinde Nursultan Nazarbaev qol qoiǵan. Qytai Halyq Respýblikasymen, Reseimen, basqa da kórshilermen ol kisiniń qoly tur.
Ol kisiniń tarihtan rólin alyp tastaityn bolsaq, elimizdiń kórshilermen qarym-qatynasyna kirbiń túsýi yqtimal. Sondyqtan osy máseleniń barlyǵyn qarastyrýymyz kerek. Ol kisiniń qatelikteri bar. Onyń barlyǵyn túzeýimiz kerek. Ketken qarjynyń barlyǵyn qaitarýymyz kerek. Degenmen de memleketti basqarǵan azamattarǵa kelgen kezde Qazaqstannyń bolashaǵy úshin kompromissterge barýymyz kerek.
Keshegi sý topannyń barlyǵy 30 jyldyń ishindegi infraqurylymdyq máseleler sheshilmeýinen. EKSPO saldyq, 2,1 milliard dollar bóldik. Qazir EKSPO kimge paida berip jatyr? Eshkimge paida berip jatqan joq. 2,1 milliardty aýdandardyń búkil bógenin jasap berýge jiberetin bolsaq, qazirgi problema bolmaityn edi", - dedi ol.
Sondai-aq, onyń pikirinshe, Qazaqstan 30 jyldaǵy júieniń kesirinen kedeilenip bara jatyr.
"Buryn halyq kedei bolsa, qazir memleketimiz de kedei bolyp qaldy. Bizde qazir Qazaqstanda oligarhtar ǵana bai. Olar 30 jyldyń ishinde halyqtyń, memlekettiń esebinen salyq tólemei ózderi baiyǵan. Bizge jańa qoǵamdyq kelisimshart kerek. Búkil qarjy qaitýy kerek.
Qazir memleketimizdiń de jaǵdaiy onsha emes. Óitkeni 30 jyldyń ishinde bankter salyq tólemeidi, iri oligarhtar salyq tólemeidi, sondai júieni jasap qoiǵanbyz. Qazir oligarhtar burynǵy jumysyn áli istep jatyr, áli olarǵa eshqandai qatań sheshim qabyldanbady", - dedi Saiyrov.
Depýtat Ermurat Bapi 26 aqpanda Ulttyq qaýipsizdik komiteti tóraǵasynyń eks-birinshi orynbasary Samat Ábish jabyq sottyń sheshimimen 8 jylǵa shartty túrde sottalǵanyn málimdedi. Alaida Ábishtiń general ataǵy men memlekettik marapattary alynǵanymen, menshik-múlkine konfiskatsiia jasalmaǵan.
Erlan Saiyrov quqyq qorǵaý organdarynyń keibir osyndai sheshimderi túsiniksiz ekenin jetkizdi.
"Ókinishke orai, bizdiń quqyq qorǵaý organdary kei kezderi qoǵamǵa túsiniksiz sheshimder qabyldap jatady. ...Ártúrli sebep bolýy múmkin, kei kezderi tapsyrma emes, sot júiesiniń ishinde burynǵy revanshtik kúshter de bolýy múmkin. Qoǵam túsinbeitin sheshimder paida bolǵan kezde sotqa ózimizdiń oiymyzdy jetkizemiz. Munyń artynda belgili bir toptar bolýy yqtimal nemese sheshim halyqqa túsiniksiz degen siiaqty. ...Depýtat retinde sottyń sheshimine eshqandai áser etýge qaqymyz joq. Bizdiń oiymyz ol sheshimmen sáikes kelmeidi", - dedi depýtat.
Al buǵan deiin sot Samat Ábish nelikten shartty merzimmen sottalǵanyn túsindirdi.
"Qylmystyq kodekstiń 362-baby boiynsha shartty túrde sottalýǵa bolmaityny týraly aqparat qate. Qylmystyq kodekstiń 11-babyna sáikes aýyr qylmystarǵa 12 jylǵa deiingi merzimge bas bostandyǵynan aiyrý kózdelgen qasaqana áreketter jatady, sáikesinshe, kórsetilgen merzimnen joǵary sanktsiiasy bar quqyqbuzýshylyqtar asa aýyr qylmys sanatyna jatady", - deidi Astana sotyndaǵylar.
Sot málimetinshe, 362-bapty, 4-bóligi boiynsha eń aýyr jaza 10 jyl bas bostandyǵynan aiyrý, sondyqtan bul aýyr qylmys sanatyna jatady. Aýyr qylmystar boiynsha qylmystyq zańmen Qylmystyq kodekstiń 63-babyna sáikes shartty jaza qoldanýǵa tyiym salynbaidy. Bul norma asa aýyr sanattaǵy qylmystarǵa qoldanylmaidy.
"Samat Ábish jasaǵan qylmys sybailas jemqorlyq emes, onyń paidakúnemdik maqsatqa umtylǵany nemese is boiynsha paida tapqany týraly eshqandai dálel joq. Sondyqtan QK 63-babyn qoldanýda shekteýler bolǵan joq. Sot shartty túrde sottaýdy qoldanǵan kezde jasalǵan qylmys úshin kináni tolyq moiyndaý, shyn júrekten ókiný, asyraýynda kámeletke tolmaǵan balalar bolýy, sondai-aq, qylmysty alǵash ret jasaý eskerildi.
Sonymen qatar, Samat Ábish qylmystyq quqyqbuzýshylyqtyń ózin ashýǵa belsendi úles qosty, basqa adamdar elden zańsyz shyǵarǵan aktivterdi belgileýge jáne qaitarýǵa belsendi qatysty", - dep túsindirdi sottaǵylar.
