QURMETTI AZAMATTAR!
Memleket basshysynyń Jarlyǵyna sáikes (2024 jylǵy 2 qyrkúiektegi №636 Jarlyq) 2024 jylǵy 6 qazanda «Siz Qazaqstanda atom elektr stantsiiasynyń salýǵa kelisesiz be?» degen saýalǵa respýblikalyq referendým ótedi.
Ony ázirleý men ótkizý tártibi «Respýblikalyq referendým týraly» jáne referendým týraly zańnamaǵa qaishy kelmeitin bóliginde «Qazaqstan Respýblikasyndaǵy sailaý týraly» Konstitýtsiialyq zańdarymen retteledi.
Atap aitqanda, respýblikalyq referendýmǵa bailanysty qoǵamdyq pikirge saýal salý «Qazaqstan Respýblikasyndaǵy sailaý týraly» Qazaqstan Respýblikasynyń Konstitýtsiialyq zańynda belgilengen talaptarǵa sáikes oǵan daiyndyq pen ótkizý kezeńinde júrgizilýge tiis («Respýblikalyq referendým týraly» Konstitýtsiialyq zańynyń 7-1-baby).
Qoǵamdyq pikirge saýal salýdy Qazaqstan Respýblikasynyń zańnamasyna sáikes tirkelgen, qoǵamdyq pikirge saýal salýdy júrgizý boiynsha keminde 5 jyl tájiribesi bar zańdy tulǵalar tiisti qujattardyń kóshirmelerin qosa berip, bul týraly Ortalyq sailaý komissiiasyn jazbasha túrde aldyn ala habardar ete otyryp júrgizýge quqyly.
Ortalyq sailaý komissiiasyna jiberiletin habarlamada saýal salýdy júrgizýge qatysatyn jáne osy salada jumys tájiribesi bar mamandar týraly, qoǵamdyq pikirge saýal salý júrgiziletin óńirler týraly, qoldanylatyn taldaý ádisteri týraly málimetter kórsetiledi.
Qoǵamdyq pikirge saýal salý nátijelerin daýys beriletin kúnniń aldyndaǵy 5 kún ishinde jáne daýys beriletin kúni buqaralyq aqparat quraldarynda, onlain-platformalarda jariialaýǵa jol berilmeidi.
Sondai-aq sailaý kúni daýys berýge arnalǵan úi-jaida nemese pýnktte qoǵamdyq pikirge saýal salýdy júrgizýge tyiym salynady («Qazaqstan Respýblikasyndaǵy sailaý týraly» QR Konstitýtsiialyq zańynyń 28-babynyń 9-tarmaǵy).
Bul talaptardy buzǵany úshin Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń 120-babyna sáikes ákimshilik jaýaptylyq kózdelgen.
Sonymen birge daiyndyqtyń alǵashqy kúnderinen bastap prokýratýra organdary atalǵan zańnamalyq aktileriniń talaptary buzylǵan faktilerdi anyqtady.
Búginge respýblikalyq referendýmǵa qatysty zańsyz qoǵamdyq pikirge saýal salýdy júrgizýdiń 8 faktisi anyqtaldy.
6 jaǵdaida olardy jeke tulǵalar, al 2-ýinde zańdy tulǵalar Ortalyq referendým komissiiasyn aldyn ala habardar etýinsiz júrgizgen.
Atalǵan faktiler boiynsha prokýratýra organdary 4 azamat pen
2 zańdy tulǵany Qazaqstan Respýblikasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 120-babynyń 3-bóligi boiynsha ákimshilik jaýaptylyqqa tartty, olarǵa aiyppul salyndy.
Qalǵandary boiynsha olardy kózdelgen jaýaptylyqqa tartý jóninde jumystar júrgizilýde.
Referendýmǵa qoiylǵan másele boiynsha azamattar men qoǵamdyq birlestikter úgit kezinde jinalystarda, mitingilerde, azamattardyń jiyndarynda, buqaralyq aqparat quraldarynda óz pikirlerin bildirýge quqyly ekenin nazar aýdartamyz («Respýblikalyq referendým týraly» Konstitýtsiialyq zańnyń 7-baby).
Jinalystar men mitingiler «Qazaqstan Respýblikasynda beibit jinalystardy uiymdastyrý jáne ótkizý tártibi týraly» Zań sheńberinde uiymdastyrylyp, ótkizilýi tiis.
Beibit jinalystar ótkizý talaptaryn saqtamaý Qazaqstan Respýblikasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń 488-babyna sáikes ákimshilik jaýaptylyqqa ákep soǵady.
Úgit kezeńi 3 qyrkúiekte bastaldy jáne 2024 jylǵy 4 qazanǵa deiin jalǵasady (saǵat 24:00-ge deiin).
Referendýmnyń qarsańyndaǵy jáne referendým kúnderi, iaǵni 2024 jylǵy 5 jáne 6 qazanynda úgit júrgizýge tyiym salynady.
Konstitýtsiialyq zańǵa sáikes («Respýblikalyq referendým týraly» Konstitýtsiialyq zańnyń 7-babynyń 2, 3, 4-tarmaqtary) barlyq baspa úgit materialdarynda olardy shyǵarǵan uiymdar, olardy basyp shyǵarǵan oryn men taralym, olardy shyǵarýǵa jaýapty adamdar týraly málimetter bolýǵa tiis.
Buqpantai úgit materialdaryn taratýǵa tyiym salynady.
Úgit materialdaryn eskertkishterge, eskertkish tuǵyrlarǵa, tarihi, mádeni nemese sáýlettik qundylyǵy bar úiler men ǵimarattarǵa, sondai-aq daýys berýge arnalǵan úi-jailarǵa ilip qoiýǵa ruqsat etilmeidi.
Olardy saqtamaý Qazaqstan Respýblikasynyń Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksiniń tiisinshe 102, 113 jáne 124-baptary boiynsha jaýaptylyqqa ákep soǵady.
Sondai-aq Respýblikanyń konstitýtsiialyq qurylysyn kúshtep ózgertýge, tutastyǵyn buzýǵa, memleket qaýipsizdigine nuqsan keltirýge, soǵysqa, áleýmettik, násildik, ulttyq, dini, tektik-toptyq jáne rýlyq astamshylyqqa, sondai-aq qatygezdik pen zombylyqqa tabynýǵa úgitteýge tyiym salynǵan.
Atalǵan teris áreketteri úshin kináli tulǵa Qazaqstan Respýblikasynyń Qylmystyq kodeksiniń 174-baby (áleýmettik, ulttyq, rýlyq, násildik, tektik-toptyq nemese dini alaýyzdyqty qozdyrý) jáne 179-baby (bilikti kúshpen basyp alýdy nemese bilikti kúshpen ustap turýdy, memleket qaýipsizdigine nuqsan keltirýdi ne Qazaqstan Respýblikasynyń konstitýtsiialyq qurylysyn kúshtep ózgertýdi nasihattaý nemese oǵan jariia túrde shaqyrý) boiynsha qylmystyq jaýaptylyqqa tartylady.
Konstitýtsiiaǵa sáikes (83-bap) prokýratýra organdary referendým ótkizýdiń barlyq kezeńderinde zańdylyqtyń saqtalýyn qadaǵalaýdy qamtamasyz etedi.
Joǵaryda baiandalǵandy eskerip, Bas prokýratýra azamattardy, qoǵamdyq uiymdar men buqaralyq aqparat quraldaryn respýblikalyq referendýmǵa daiyndyq jáne ony ótkizý kezinde qoldanystaǵy zańnamany qatań saqtaýǵa shaqyrady.
