Jyl saiyn orta eseppen 18 myńnan astam tabiǵi jáne tehnogendik sipattaǵy tótenshe jaǵdai tirkeledi eken, onyń 15 myńy – tilsiz jaýdyń shapqynshylyǵy. 1995-2023 jyldar aralyǵynda fizikalyq ǵana emes, psihikalyq jaǵynan da myqty órt sóndirýshiler men qutqarýshylar 413 myńǵa jýyq adamdy aman alyp qalyp, ártúrli tótenshe jaǵdailar aimaqtarynan 380 myńǵa jýyq azamatty evakýatsiialaǵan. Qorqý qanynda joq qutqarýshylar 70 myńnan astam zardap shegýshige der kezinde meditsinalyq kómek usynǵan. «Beibit kúnniń batyrlary» sońǵy jyldar sheńberinde 8 myń azamatty qutqaryp, 20 myńnan astam adamdy qaýipsiz jerge alyp shyqqan.
Derekterge súiensek, qazirgi tańda Azamattyq qorǵaý salasynda 26 myńǵa jýyq qyzmetker bar. Olardyń jumysy qaterge toly. Jaýapkershiligi zor, kúrdeli mamandyq ielerine qutqarýshy degen ataý taǵylǵany da sodan. Alǵashqy orynǵa óziniń emes, ózgeniń ómirin qoiatyn sát kóp munda. Ókinishtisi, osynyń saldarynan órt sóndirý jáne avariialyq-qutqarý jumystary kezinde otqa da, sýǵa da túsken 69 qyzmetker ajal qushty.
Olqylyqtyń ornyn toltyrý, qaterdiń aldyn alý, tozyǵy jetken tehnikany jańartyp, materialdyq-tehnikalyq bazany kúsheitýden bólek qyzmetkerlerdiń kásibiligin jetildirip, áleýmettik statýsyn kóterý baǵytyndaǵy jumys jalǵasyp jatyr. Elde azamattyq qorǵaý júiesin jetildirý boiynsha zań ústemdigin ornatý kún tártibinde.
Atap aitqanda, qutqarýshylarǵa jáne qutqarýshy fýnktsiialaryn oryndaityn basqa da qyzmetkerlerge laýazymdyq jalaqysynyń 70% mólsherinde densaýlyq pen ómirge ziian keltirý qaýpimen bailanysty jumys úshin qosymsha aqy tóleý usynyldy. Sonymen qatar buǵan deiin avariialyq-qutqarý qyzmetin zamanaýi quraldarmen jabdyqtaý boiynsha 1,5 myńnan astam tehnika men 20 myń órt sóndirý-qutqarý quraldary alynǵan. 30-dan astam órt sóndirý jáne qutqarý beketteri salyndy.
Búginde qai salada bolmasyn kadr tapshylyǵy órship tur. Qutqarýshy bolýdy qalaityn jastardy demeý óz aldyna bólek másele. Bul rette Úkimetaralyq kelisimderdi júzege asyrý mańyzdy. Osy kelisimniń aiasynda jyl saiyn 20 qazaqstandyq kýrsant Resei men Belarýs Respýblikasynyń Tótenshe jaǵdailar ministrliginiń mamandandyrylǵan sheteldik joǵary oqý oryndarynda shyńdalýǵa múmkindik alyp otyr. Jyl saiyn akademiiadan Tótenshe jaǵdailar ministrliginiń qataryn tolyqtyratyn 100-den astam túlek shyǵady. Biyl ýniversitetke alǵash ret kýrsant qyzdar qabyldandy, olardyń erlermen teń túsip eńbek etip, elge paidam tise degen maqsaty bar.
Qalai desek te, salada qarqyn azaimai, aityp kelmeitin apatpen aiqasqa túsetin mamandardy qoldaý jalǵassa igi. Sebebi, azamattyq qorǵanys aqsamaý kerek.
