Halyqaralyq quqyq qorǵaýshylar 2026 jyldyń qańtar-maýsym ailary aralyǵynda Qazaqstanda synshylarǵa, táýelsiz BAQ-qa jáne internettegi sóz bostandyǵyna qysym kúsheigeni týraly baiandama jariialady, dep habarlaidy dalanews.kz.
Zertteý CIVICUS Monitor jobasy aiasynda Halyqaralyq adam quqyqtary seriktestigi (IPHR) men Qazaqstan halyqaralyq adam quqyqtary jáne zańdylyqty saqtaý biýrosynyń (QMBPCh) qatysýymen ázirlengen.
Baiandama avtorlarynyń aitýynsha, esepti kezeńde Qazaqstandaǵy azamattyq keńistik nasharlai túsken. Olar bul jaǵdaidy konstitýtsiialyq reformamen qatar táýelsiz BAQ-qa qoiylǵan shekteýlerdiń kúsheiýimen, internettegi sóz erkindigine qysymnyń artýymen jáne belsendiler men oppozitsiia ókilderin qýdalaýdyń jalǵasýymen bailanystyrady.
Qujatta konstitýtsiialyq ózgeristerdi synaǵan nemese olar boiynsha qoǵamdyq pikirtalas ótkizýge tyrysqan azamattardyń túrli qysymǵa ushyraǵany aitylǵan. Atap aitqanda, olardy ustaý, jaýap alý, internettegi materialdaryn óshirýge májbúrleý, ákimshilik jaza qoldaný, al kei jaǵdaida qylmystyq jaýapkershilikke tartý faktileri kórsetilgen.
Sonymen qatar baiandamada Qylmystyq kodekstegi «jalǵan aqparat taratý» týraly bap jýrnalisterge, blogerlerge jáne azamattyq belsendilerge qarsy jii qoldanylyp jatqany aitylǵan.
Zertteýde QazTAG agenttiginiń bas redaktory Ámir Qasenovke, Orda.kz bas redaktory Gúlnár Bájenovaǵa qatysty sot protsesteri, sondai-aq basqa da jýrnalister, blogerler men belsendilerge qarsy qozǵalǵan qylmystyq ister mysal retinde keltirilgen.
Quqyq qorǵaýshylardyń málimetinshe, álemniń 196 elindegi azamattyq qoǵamnyń jaǵdaiyn baǵalaityn CIVICUS Monitor indeksinde Qazaqstan repressivti elder sanatyna engizilgen.
