Qazaqstan men Qytai arasyndaǵy diplomatiialyq qatynastyń ornaǵanyna 30 jyldan asty. Osy qysqa merzim ishinde eki el berik memleketaralyq bailanys ornatyp, Qytai Qazaqstan ekonomikasyna joǵary mólsherde investitsiia sala bastady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Iá, Qytai Qazaqstannyń ekonomikalyq ósiminiń basty seriktesi ekeni anyq. Buǵan Ulttyq bankiniń dálelderin keltirsek bolady. Olardyń derekterine sáikes, investitsiia kólemi boiynsha QHR Qazaqstannyń eń iri investorlarynyń bestigine kiredi.
Elimiz negizinen Qytaiǵa munai, mys jáne mys katodtaryn, ken, tabiǵi gaz, ferroqorytpa, ýran men kúnbaǵys maiyn jetkizedi. Al Qytaidan Qazaqstanǵa tehnikalar, elektr generatorlyq qondyrǵylar, qara metaldardan jasalǵan buiymdar, shinalar, jol jáne qurylys tehnikasy jáne avtomobilder ákelinedi. Endeshe sońǵy statiskaǵa sáikes eki el arasynda ekonomikalyq bailanys neshe esege artqan? Osyǵan toqtalyp óteiik.
Máselen, 2023 jyly eki el arasynda taýar ainalymy 2022 jylmen salystyrǵanda 30 paiyzǵa ósip, 31,4 milliard dollarǵa jetti.
Eksport 34,7%-ǵa ósip, 14,7 mlrd dollarǵa jetti.
Qazaqstan Qytaiǵa kenniń – 8,6 mln tonnasyn (+30,5%), munaidyń – 5,7 mln tonnasyn (+7,5%) satty. Sonymen qatar munai gazynyń tasymaly da artty. Ol 5,8 mlrd tekshe metrdi (+15,5%) quraidy. Al ýran – 10,4 myń tonna (+42,7%) jáne ferroqorytpalar – 621,9 myń tonna (+6,7%).
Sonymen qatar Qytai qazaqstandyq maily daqyldardy (kúnbaǵys, zyǵyr) 1,5 ese (631,3 myń tonna) kóp satyp alýda. Degenmen mys eksportynyń aitarlyqtai tómendeýi de baiqalady – 13,6% (237,5 myń tonna).
Bul rette import 44,8%-ǵa ósip, 3,9 mln tonnaǵa jetti.
Qytaidan Qazaqstanǵa kiim tasymaly 2,1 esege (642,4 mln. dana), al aiaq kiim 2,8 esege (106,4 myń tonna) artyp, importtala bastady.
Avtokólik jetkizý – 61,4 myń (+tórt ese), kompiýterler, noýtbýkter – 6 mln-ǵa (+1,8 ese) artty. Plastmassa jáne olardan jasalǵan buiymdar importy 8,4%-ǵa ósip, 314 myń tonnany qurady. Sonymen qatar Qytaidan Qazaqstanǵa jemister belsendi túrde ákelindi – 136,3 myń tonna (+2,2 ese).
Biraq smartfon importy 3,3%-ǵa (6 mln birlik) qysqardy.
2023 jyldyń úsh toqsanyna bailanysty statistikaǵa kóz júgirtsek, Qytai Qazaqstan ekonomikasyna 1,3 mlrd dollar investitsiia quiǵan. Iaǵni, 36,5%-ǵa ósken.
Al jergilikti investorlar Qytaiǵa 32,5 million dollar (-4,7%) investitsiia salǵan.
Qytaidyń qatysýymen zańdy tulǵalar men filialdar sany 37,8%-ǵa ósti. Osy jyldyń 1 qańtarynda olardyń sany 2,4 myńǵa jetti.
Bul kompaniialardyń qyzmeti negizinen saýda, avtokólik jóndeý (934) jáne qurylys (204) salalarynda usynylǵan.
Eger kóshi-qondy qarastyratyn bolsaq, 2023 jyly Qytaidan Qazaqstanǵa 981 adam kóship kelgen.
Al Qazaqstannan Qytaiǵa 18 adam kóshken.
