قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ديپلوماتييالىق قاتىناستىڭ ورناعانىنا 30 جىلدان استى. وسى قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە ەكٸ ەل بەرٸك مەملەكەتارالىق بايلانىس ورناتىپ, قىتاي قازاقستان ەكونوميكاسىنا جوعارى مٶلشەردە ينۆەستيتسييا سالا باستادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
يە, قىتاي قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ٶسٸمٸنٸڭ باستى سەرٸكتەسٸ ەكەنٸ انىق. بۇعان ۇلتتىق بانكٸنٸڭ دەلەلدەرٸن كەلتٸرسەك بولادى. ولاردىڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ بويىنشا قحر قازاقستاننىڭ ەڭ ٸرٸ ينۆەستورلارىنىڭ بەستٸگٸنە كٸرەدٸ.
ەلٸمٸز نەگٸزٸنەن قىتايعا مۇناي, مىس جەنە مىس كاتودتارىن, كەن, تابيعي گاز, فەرروقورىتپا, ۋران مەن كٷنباعىس مايىن جەتكٸزەدٸ. ال قىتايدان قازاقستانعا تەحنيكالار, ەلەكتر گەنەراتورلىق قوندىرعىلار, قارا مەتالداردان جاسالعان بۇيىمدار, شينالار, جول جەنە قۇرىلىس تەحنيكاسى جەنە اۆتوموبيلدەر ەكەلٸنەدٸ. ەندەشە سوڭعى ستاتيسكاعا سەيكەس ەكٸ ەل اراسىندا ەكونوميكالىق بايلانىس نەشە ەسەگە ارتقان? وسىعان توقتالىپ ٶتەيٸك.
مەسەلەن, 2023 جىلى ەكٸ ەل اراسىندا تاۋار اينالىمى 2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 30 پايىزعا ٶسٸپ, 31,4 ميلليارد دوللارعا جەتتٸ.
ەكسپورت 34,7%-عا ٶسٸپ, 14,7 ملرد دوللارعا جەتتٸ.
قازاقستان قىتايعا كەننٸڭ – 8,6 ملن تونناسىن (+30,5%), مۇنايدىڭ – 5,7 ملن تونناسىن (+7,5%) ساتتى. سونىمەن قاتار مۇناي گازىنىڭ تاسىمالى دا ارتتى. ول 5,8 ملرد تەكشە مەتردٸ (+15,5%) قۇرايدى. ال ۋران – 10,4 مىڭ توننا (+42,7%) جەنە فەرروقورىتپالار – 621,9 مىڭ توننا (+6,7%).
سونىمەن قاتار قىتاي قازاقستاندىق مايلى داقىلداردى (كٷنباعىس, زىعىر) 1,5 ەسە (631,3 مىڭ توننا) كٶپ ساتىپ الۋدا. دەگەنمەن مىس ەكسپورتىنىڭ ايتارلىقتاي تٶمەندەۋٸ دە بايقالادى – 13,6% (237,5 مىڭ توننا).
بۇل رەتتە يمپورت 44,8%-عا ٶسٸپ, 3,9 ملن تونناعا جەتتٸ.
قىتايدان قازاقستانعا كيٸم تاسىمالى 2,1 ەسەگە (642,4 ملن. دانا), ال اياق كيٸم 2,8 ەسەگە (106,4 مىڭ توننا) ارتىپ, يمپورتتالا باستادى.
اۆتوكٶلٸك جەتكٸزۋ – 61,4 مىڭ (+تٶرت ەسە), كومپيۋتەرلەر, نوۋتبۋكتەر – 6 ملن-عا (+1,8 ەسە) ارتتى. پلاستماسسا جەنە ولاردان جاسالعان بۇيىمدار يمپورتى 8,4%-عا ٶسٸپ, 314 مىڭ توننانى قۇرادى. سونىمەن قاتار قىتايدان قازاقستانعا جەمٸستەر بەلسەندٸ تٷردە ەكەلٸندٸ – 136,3 مىڭ توننا (+2,2 ەسە).
بٸراق سمارتفون يمپورتى 3,3%-عا (6 ملن بٸرلٸك) قىسقاردى.
2023 جىلدىڭ ٷش توقسانىنا بايلانىستى ستاتيستيكاعا كٶز جٷگٸرتسەك, قىتاي قازاقستان ەكونوميكاسىنا 1,3 ملرد دوللار ينۆەستيتسييا قۇيعان. ياعني, 36,5%-عا ٶسكەن.
ال جەرگٸلٸكتٸ ينۆەستورلار قىتايعا 32,5 ميلليون دوللار (-4,7%) ينۆەستيتسييا سالعان.
قىتايدىڭ قاتىسۋىمەن زاڭدى تۇلعالار مەن فيليالدار سانى 37,8%-عا ٶستٸ. وسى جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا ولاردىڭ سانى 2,4 مىڭعا جەتتٸ.
بۇل كومپانييالاردىڭ قىزمەتٸ نەگٸزٸنەن ساۋدا, اۆتوكٶلٸك جٶندەۋ (934) جەنە قۇرىلىس (204) سالالارىندا ۇسىنىلعان.
ەگەر كٶشٸ-قوندى قاراستىراتىن بولساق, 2023 جىلى قىتايدان قازاقستانعا 981 ادام كٶشٸپ كەلگەن.
ال قازاقستاننان قىتايعا 18 ادام كٶشكەن.
