Qytai kóńil-kúidi baqylaityn kamerasyn qamaýdaǵy uiǵyrlarǵa qoldanǵan
Batys elderiniń kóbi Beijiń Shyńjańda uiǵyr, qazaq jáne basqa da musylmandardy lagerge qamap, túrli tehnologiialarmen ańdidy dep aiyptaidy.
Tehnologiianyń avtorynyń biri (aty-jónin aitqysy kelmegen) VVS saityna kamera arqyly adamnyń kóńil-kúiin anyqtaityn tehnologiianyń qalai qoldanylǵany jaily dálelder usynǵan. Onyń sózinshe, arnaiy tehnologiia kamera arqyly qamaýdaǵylardyń dál qazirgi kóńilin anyqtaýǵa tyrysady. VVS derekkózi bul kamerany jetilgen «jalǵandyq detektory» dep sipattady.
Júie qamaýdaǵy adamnyń emotsiiasyn anyqtap, sol ýaqytta onyń kóńil-kúii bolmai otyrsa birden esep beredi. VVS derekkóziniń sózinshe, bul derekter qamalǵandarǵa qatysty sot sheshimderin shyǵarýǵa negiz bolǵan.
Álemde mundai kameralar 2010 jyldan beri qoldanylyp keledi. Kamerany jasaýshylar psihologtar adamnyń jasyryn emotsiiasyn kishkene qimyldarynan anyqtai alady, demek kompiýter algoritmi de kamera arqyly adamnyń emotsiiasyn kóre alady dep sanaidy.
Batys elderinde mundai kameralar satyp alýshy men satýshynyń kóńil-kúiin anyqtaýǵa paidalanady 2018 jyly britaniialyq Kantar Millward Brown konsalting agenttigi adamnyń jarnama kórgendegi emotsiiasyn anyqtaý úshin qoldanǵan. Reseide mundai tehnologiia bankterde, AQSh-ta Disney korporatsiiasynda bar. Disney bul kamerany filmderiniń premerasyna deiin baǵalaýǵa qoldanady.
Ǵalymdar adamnyń kóńil-kúiin anyqtaýǵa kúmánmen qaraidy. Amerikalyq psiholog Pol Ekman Financial Times basylymyna bergen suhbatynda «bul tehnologiiany jasaýshylar onyń tiimdiligin ǵylymi turǵydan dáleldegisi kelmeidi» degen.
Al quqyq qorǵaýshylar úkimetter bul kamerany qoǵamǵa baqylaý ornatý úshin paidalanýy múmkin dep qaýiptenedi. Olar kamera durys jumys istemese bilik tehnologiia bergen aqparat negizinde qate sheshim shyǵarady dep sanaidy.
Qytai biligi musylmandar turatyn Shyńjań óńirinde kóp kamera ornatqan. Beijiń Shyńjańdaǵy genotsid aiyptaýyn joqqa shyǵaryp, lagerlerdi kásip meńgerý ortalyǵy deidi.
