Búginde Qazaqstan Ózbekstan siiaqty Reseiden gaz importtaýdy qarastyryp otyr.
Alaida, Qazaqstan biligi ishki suranysty qanaǵattandyrý úshin eksportty shekteýge ýáde berse de, Qytai qys mezgilinde elimizdiń tabiǵi gaz jetkizýdi ulǵaitýǵa kelisim beretininen úmiti zor dep habarlaidy Dalanews.kz.
QHR Premer-ministri Li Ketsian 29 qarashadaǵy beinekonferentsiia barysynda «Biz kelisim-shartqa sáikes, Qazaqstan Qytaiǵa turaqty gaz jetkizýdi qamtamasyz etedi jáne qys mezgilinde ony barynsha arttyrady dep úmittenemiz», – dep kesip aitty qazaqstandyq áriptesi Álihan Smaiylovqa qarata.
Onyń bul málimdemesi Qytaidyń memlekettik telearnasy arqyly taratyldy.
Eske sala ketsek, maýsym aiynda prezident Qasym-Jomart Toqaev gaz eksportyn qysqartýdy jáne Qazaqstan ishindegi tutynýshylardy qosymsha 2 milliard tekshe metr otynmen qamtamasyz etýdi tapsyrdy.
Ol shetel investorlarymen ótken konferentsiiasynda «Gazǵa degen ishki suranysty qanaǵattandyrý máselesi onyń eksportymen salystyrǵanda sózsiz basymdyqqa ie», – dep qadap aitqan bolatyn.
Sol kezde Toqaev ishki tutynýǵa bólingen qosymsha gaz AQSh-tyń energetikalyq alpaýyty «Shevron» jetekshilik etetin konsortsiým igerip jatqan Teńiz kenishinen keletinin de tilge tiek etken.
Demek, uzaq merzimdi perspektivada gaz eksporty azaiǵanymen, oǵan ishki suranys artyp keledi. Bul bir jaǵynan Almatydaǵy iri elektr stantsiiasyn kómirden gazǵa kóshirýmen bailanysty. Ekologiia, geologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri Serikqali Brekeshev tamyz aiynda Almatydaǵy kómirmen jumys isteitin JEO-ny túrlendirý onyń ziiandy shyǵaryndylaryn 80 paiyzǵa azaitý kerektigin aitqan bolatyn.
Al maýsym aiynda aldaǵy jyldary gazdyń tapshylyǵy qaýpi týyndaityny týraly birinshi bolyp QazaqGaz gaz qubyry kompaniiasynyń basqarma tóraǵasy Sanjar Jarkeshov pikir bildirdi.
Ol depýtattar aldynda sóilegen sózinde tez arada shuǵyl sharalar qabyldanbasa, eldi aýyr daǵdarys kútip turǵanyn da eskertken edi.
Mamandardyń boljamyna súiensek, 2024 jylǵa qarai ishki naryqtaǵy gazdyń jyldyq tapshylyǵy shamamen 1,7 milliard tekshe metrge jetýi múmkin. Bul turǵyda Sanjar Jarkeshov 2023 jylǵa qarai gaz eksporty tolyǵymen toqtaýy yqtimaldyǵyn da jasyrǵan joq.
Dál osy sátte, iaǵni 28 qarashada Toqaev pen Resei prezidenti Vladimir Pýtin «úshjaqty gaz odaǵyn» qurý máselesin talqyǵa saldy.
Qazaqstan prezidenti Toqaev óz pikirinde «Oǵan Ózbekstan da kirýi tiis. Bul odaqtyń maqsaty – Resei gazyn Ortalyq Aziiaǵa jetkizýdi úilestirý» degen-di.
Ázirge Qazaqstan bul usynysty zerttep jatyr. Biraq áli túpkilikti sheshim qabyldaǵan joq. Ózbekstan da Qazaqstan siiaqty iri gaz óndirýshi bolǵanymen, qazir gaz tapshylyǵyna tap bolyp otyr.
Aitalyq, Energetika ministriniń orynbasary Sherzod Hodjaev kún sýytqannan keiin ishki suranystyń ósýine bailanysty kúndelikti gaz eksporty 10 million tekshe metrden 1 million tekshe metrge deiin tómendegenin habarlady. Alaida, ol Ózbekstannyń gazdy qaidan alatynyn naqtylaýdy elemei, import kólemi 20 paiyzǵa óskenin aitty.
Buǵan deiin Energetika ministrligi 2022 jyly gaz eksporty 3,3 milliard tekshe metrge jetedi dep boljaǵan. Munyń negizgi bóligi Qytaiǵa, sondai-aq Ortalyq Aziianyń basqa elderine tasymaldanady.
Sonymen, gaz tapshylyǵy týyndap turǵan ýaqytta ishki suranysty qalai qamtamasyz etýge bolady? Úshjaqty gaz odaǵyna Ózbekstan kire me, joq pa? Al Qytaidyń senimdi túrde resmi Astanaǵa moiyn buryp, úmit artýy qanshalyqty durys? Ázirge bul túitkilder taqyrypqa tuzdyq qana bolyp tur.
Ekonomika taqyrybyna tereń taldaý jasaityn arnaǵa tirkelýdi umytpańyz: t.me/dalainside
https://dalanews.kz/qogam/84152-ayes-qurylysynyng-yekonomikalyq-tiimdi
