QazUÝ-de on zerthana ashyldy

QazUÝ-de on zerthana ashyldy
QazUÝ Baspasóz qyzmeti

Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń qurylǵanyna 90 jyl tolýyna orai, «Turaqty damý jáne tabiǵatty utymdy paidalaný» ǵylymi ortalyǵy ashyldy. Jańa ǵylymi ortalyq quramyna Turaqty damý maqsattaryn iske asyratyn 10 innovatsiialyq zerthana kiredi.
Joba QR Ǵylym jáne joǵary bilim ministrliginiń «Jasyl damý konteksinde Batys Qazaqstan óńiriniń tabiǵi-sharýashylyq jáne áleýmettik-ekonomikalyq júielerin turaqty damytý: keshendi taldaý, tujyrymdama, boljamdyq baǵalaý jáne stsenariiler» nysanaly qarjylandyrý baǵdarlamasy sheńberinde iske asyrylýda.
Ǵylymi ortalyq klimat jáne modeldeý, tsifrlyq kartografiia jáne qoldanbaly geodeziia, GlobalSky (atmosferalyq zertteýlerdiń innovatsiialyq zerthanasy), turaqty týrizm, sý resýrstarynyń sapasyn taldaý baǵytynda jumys isteidi. Sonymen qatar landshafttardyń degradatsiiasyn geoaqparattyq taldaý, geodemografiialyq jáne áleýmettik-ekonomikalyq zertteýler, ekologiialyq qaýipsizdik, topyraq ekologiiasy, qorshaǵan ortany baqylaý sharalaryn iske asyrady.
Ortalyqtyń negizgi maqsaty – qorshaǵan ortanyń jahandyq ózgerýi jaǵdaiynda tabiǵat pen qoǵamnyń ózara is-qimyl zańdylyqtaryn anyqtaý, Qazaqstan óńirlerin turaqty damytý maqsatynda tabiǵi resýrstardy utymdy paidalaný boiynsha jasyl tehnologiialardy ázirleý jáne engizý.


Negizgi zertteýlerdiń ishinde: geojúielerdiń, topyraqtyń, releftiń jáne landshafttardyń tabiǵi jáne antropogendik dinamikasy, tabiǵatty qorǵaýdyń ǵylymi negizderin ázirleý, turaqty damýdyń aimaqtyq erekshelikteri, geoaqparattyq tehnologiialar jáne kartaǵa túsirý siiaqty baǵyttar bar.
Ortalyqtyń ashylý saltanatyna QR ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbek, RF ǵylym jáne joǵary bilim vitse-ministri Konstantin Mogilevskii, Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Basqarma Tóraǵasy – Rektory Janseiit Túimebaev qatysyp, jańa ortalyqtyń ýniversitettik ǵylymdy damytýǵa qosatyn qomaqty úlesin atap ótti.
Sondai-aq BUU Jahandyq kommýnikatsiialar departamentiniń ókili Vlastimil Samek, BUUDB-nyń Qazaqstandaǵy turaqty ókili Iakýp Berish, konsortsiýmnyń megagrant boiynsha seriktesteri, ǵylym doktorlary, professorlar men oqytýshylar jáne jas ǵalymdar qatysty.
Jańa ortalyqty geografiia jáne tabiǵatty paidalaný fakýltetiniń dekany Áliia Aqtymbaeva arnaiy tanystyrdy.
Aita keteiik, 2023 jyly QazUÝ-dyń geograf-ǵalymdary QR Ǵylym jáne joǵary bilim ministrliginiń Ǵylym komitetinen 3,8 mlrd teńge kóleminde megagrant utyp aldy. Iske asyrylyp jatqan birlesken baǵdarlama Batys Qazaqstan óńirindegi ekologiialyq máseleler boiynsha strategiialyq mindetterdi sheshýge baǵyttalǵan. Joba úsh jyl ishinde iske asyrylatyn bolady.

Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Baspasóz qyzmeti