Depýtat Erlan Saiyrov oligarhtar aktivterdi qaitarý isine qalai kedergi keltirip jatqanyn, Ýkrainada turatyn, "Báse" arnasynyń avtory Aidos Sadyqovqa kimder qastandyq jasaýy múmkin ekenin aitty, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Aidos Sadyqov Ýkrainada resmi bosqyn mártebesin alǵan. Al 2023 jyldyń qazan aiynda Sadyqovqa Qazaqstanda "áleýmettik, ulttyq, rýlyq, tektik-toptyq nemese dini alaýyzdyqty qozdyrǵany" úshin izdeý jariialanǵan bolatyn. Jýyrda oǵan Kievte shabýyl jasaldy. Oqiǵadan keiin Aidos Sadyqovqa qastandyq jasalýyna bilikti kinálaityndar kóbeigen.
"Aidos Sadyqovtyń, bizdiń otandasymyzdyń tezirek jazylyp ketýine tilektespiz. Árbir otandasymyzdyń ómiri bizge mańyzdy. Qaiǵyly jaǵdaiǵa keletin bolsaq, qazir aqparat quraldarynyń barlyǵy jazyp jatyr. Eki kúdiktiniń bireýi Qazaqstanda ustaldy. Ustalǵanda ol quqyq qorǵaý organdaryna ózi kelip, túsinikteme berdi. Sodan keiin ony quqyq qorǵaý organdary ýaqytsha izoliatorǵa japty degen aqparat bar. Eń negizgisi osy qaiǵyly jaǵdai aqparat quraldaryna shyqqannan keiin Prezident Toqaev Qazaqstan Respýblikasynyń organdaryna bul máseleni jan-jaqty tekserý jóninde tapsyrma berdi. Ekinshiden, Prezidenttiń keńesshisi Berik Ýáli bul máseleniń Prezidenttiń naqty baqylaýynda ekenin jetkizdi.
Qazir óte kúrdeli geosaiasi jaǵdai bolyp jatqandyqtan, keibir syrtqy geosaiasi kúshter osy qaiǵyly jaǵdaidy óziniń múddesine paidalanýǵa tyrysyp jatady. Óitkeni Qazaqstannyń Resei men Ýkrainanyń arasyndaǵy janjalǵa bailanysty printsipti pozitsiiasy kóptegen elge unamaidy. Ol batysqa unamaidy. Nege? Óitkeni Qazaqstan batystyń sanktsiiasyn qoldamaidy, biraq batystyń sanktsiiasyn qazir ustanyp otyr, saqtap otyr.
Sonymen birge, Prezident Toqaev Ýkrainanyń territoriialyq tutastyǵyn Qazaqstan tolyǵymen moiyndaitynyn birneshe ret málimdegen bolatyn. Osy janjalda Qazaqstan BUU printsipterin negizge alyp otyr. Al kóptegen alpaýyt memleket halyqaralyq quqyq, onyń ishindegi BUU printsipterinen alshaqtap ketken. Halyqaralyq logikaǵa sáikes kelmeitin printsipter paida bolyp jatyr. Sondyqtan qaiǵyly jaǵdaidy ártúrli kúshter, memleketter Qazaqstandy osy janjalǵa iterip jiberýi úshin paidalanyp jatqan tárizdi. Ekinshi úlken másele, Qazaqstannyń ishinde naqty revanshtyq kúshter bar. Eki mysal keltireiin. 2020 jylǵa deiin Eýropada jýrnalisterge shabýyl jasalyp, olar qaza tapqan. Sonda aqparat quraldary, ártúrli halyqaralyq uiymdar "bilik uiymdastyrdy" dep qaýeset jiberdi. Tergeý aiaqtalǵannan keiin ekeýiniń de artynda oligarhiialyq toptar turǵany anyqtaldy. ...Qazir bir-aq resmi túsinikteme bar: ekinshi kúdiktige bailanysty. Ol bes jyl buryn Qazaqstannyń Ishki ister organdarynan jumystan ketken. Sondyqtan bul máselede resmi túsiniktemeni ǵana basshylyqqa alýymyz kerek. Quqyq qorǵaý organdary bul tergeýdi ashyq, túsinikti júrgizýi kerek. Óitkeni másele óte kúrdeli, Qazaqstannyń halyqaralyq dárejedegi bedeline bailanysty bolyp otyr. Tergeý jumystarynyń ashyq júrgizilýin Májilistiń depýtattary baqylaýynda ustaidy. Bul - Prezidenttiń naqty tapsyrmasy. Taǵy bir másele bar, Qazaqstannyń ishindegi oligarhiialyq toptar kei kezderi túsiniksiz jaǵdaidy bilikti álsiretý úshin paidalanýǵa múddeli", - dedi Saiyrov Abay Live arnasyna.
Sonymen qatar, depýtat dál osy oligarhiialyq toptar qazir qalai áreket etip jatqanyn aitty.
"2019 jylǵa deiin Qazaqstannyń Úkimeti Nazarbaevtyń januiasy men iri oligarhiialyq toptardyń ǵana múddesine ekonomikalyq sheshimderdi qabyldap otyrǵan. Ol anyq. Mysal úshin Evraziialyq top, Qaztsink, basqa da kompaniialar 5 jyldyń ishinde 8,2 trillion dividend alǵan. Al Úkimet sodan dividend aldy ma, almady ma?! Ol belgisiz. ...Qazir Qazaqstanǵa kapitaldy qaitarý protsesi júrip jatyr. Onyń aiasynda búkil oligarhtyń menshiginiń bári tekserýden ótip jatyr. Onyń qaisy aman-esen ótedi, qaisy ótpeidi, ol da belgisiz. Óitkeni ádilettilikti printsipteri buzylǵan. Jaqynda Atamqulov degen azamat Timýr Qulybaevtyń ózinen 30 mln dollardy bopsalaǵany jóninde málimdeme jasady. Timýr Qulybaev buryn oligarh deýshi edik, endi naqty qylmysker bolyp shyqty. Óitkeni bopsalaý degen qylmys qoi. Qazir prokýratýra osymen ainalysyp jatyr. Osyndai ister kóp. Sondyqtan oligarhiialyq toptar osynyń bárin toqtatqysy keledi. Toqtatýdyń eń radikaldy baǵyty - bilikti aiyrbastaý", - dedi depýtat Abay Live arnasyna.
