Qazaqstandyq kadetter – Almatydaǵy shahmattan ÁCh-2025 triýmfatorlary: úsh altyn jáne jalpykomandalyq jeńis

Almaty 2025 jylǵy 19–30 qyrkúiek aralyǵynda Balýan Sholaq atyndaǵy SKK arenasynda kadetter arasyndaǵy (U8–U12) álem chempionatyn qabyldap, shahmattyń álemdik astanasyna ainaldy. Týrnirge 88 el men aýmaqtan 842 jas shahmatshy qatysty, olardyń ishinde Qazaqstannyń barlyq 20 óńirinen 229 ókil boldy. Jarys 11 týrdan turdy, ol shveitsariialyq júie boiynsha klassikalyq ýaqyt baqylaýymen ótti – partiiaǵa 90 minýt jáne ár júriske 30 sekýnd qosylady. Bul týraly Qazaqstan shahmat federatsiiasynyń baspasóz qyzmeti málimdedi,- dep habarlaidy Dalanews.kz

Qazaqstannyń jas juldyzdary – 8 jastaǵy Alisha Bisalieva (G8), Ádinur Ádilbek (O8) jáne 12 jastaǵy Danis Qýandyquly (O12) – altyn medal iegerleri atandy. Al ulttyq qurama ekinshi jyl qatarynan jalpykomandalyq esepte birinshi oryndy ielendi.

«Búgin biz tarihi sáttiń kýási boldyq: Qazaqstan taǵy da daryndar eli ekenin dáleldedi. Bizdiń jas shahmatshylarymyz álem birinshiliginde el namysyn qorǵap, tuǵyrdyń eń biik satysyna kóterildi. Jasyna qaramastan, balalar naǵyz jeńiske degen jiger, tózimdilik pen minez kórsetti. Olar barshamyzǵa – óz jolyn jańa bastaǵan balalarǵa da, Qazaqstannyń jańa belesterdi baǵyndyryp jatqanyn kórip otyrǵan eresekterge de shabyt syilady. Memleket basshysy shahmat sportyn damytýǵa erekshe kóńil bólip, ony keńinen taratý arqyly ziiatker ult qalyptastyrýdyń mańyzdylyǵyn birneshe ret atap ótken. Memlekettiń júieli qoldaýynyń arqasynda bizdiń shahmatshylar halyqaralyq týrnirlerde el namysyn abyroimen qorǵap keledi», – dedi QR Týrizm jáne sport ministri Erbol Myrzabosynov.

Saiys shyn máninde shahmat merekesine ainaldy. Jas oiynshylar sheberligin, minezin jáne strategiialyq talantyn kórsetti. Qazaqstan tek álemdik deńgeide týrnir uiymdastyryp qana qoimai, óziniń shahmat mektebiniń myqtylyǵyn dáleldedi. Jalpykomandalyq esepte Qazaqstan úsh altynmen birinshi oryn aldy. Qytai men AQSh ekinshi jáne úshinshi oryndardy bólisti: árqaisysy bir altyn, bir kúmis jáne bir qola júldeden jinady. Qytai jalpy upaida AQSh-ty basyp ozdy – 26½ upaiǵa qarsy 25½.

«Biz eń joǵarǵy deńgeide shahmat tarihyndaǵy eń aýqymdy týrnirlerdiń birin ótkizip, rekordtyq qatysýshylar sanyn jinadyq jáne Almatyǵa naǵyz merekelik atmosfera syiladyq. Ásirese simvoldyq máni zor – dál osy jerde, óz otanynda, bizdiń jas shahmatshylar tarihi jetistikke jetti. Alisha, Ádinur jáne Danis álem chempiondary atandy, al Qazaqstan búkil álemge bizde eń myqty shahmat mektebi bar ekenin jáne jańa býyn kóshbasshylary ósip kele jatqanyn kórsetti», - atap ótti Qazaqstan shahmat federatsiiasynyń prezidenti Timýr Týrlov.

Shahmattan 2025 jylǵy kadetter arasyndaǵy álem chempionatynyń nátijeleri:

G8 sanaty (94 qatysýshy):

1. Alisha Bisalieva (1704, Qazaqstan) – 9½ upai;
2. Chjý Tsziahe (1630, Qytai) – 9;
3. Bold-Erdene Tselmeg (1661, Mońǵoliia) – 8½.

O8 sanaty (150 qatysýshy):

1. Adinýr Adilbek (1935, Qazaqstan) – 9½ upai;
2. Fiodor Sidelnikov (1720, FIDE) – 8½;
3. Van Iýisiýan (1728, Qytai) – 8½.

G10 sanaty (115 qatysýshy):

1. WCM Sharvaanika Saravanan (1971, Úndistan) – 9 upai;
2. WCM Chinzorig Nandindjigýýr (1887, Mońǵoliia) – 9;
3. Kiianna Parihar (1728, Úndistan) – 8½.

O10 sanaty (185 qatysýshy):

1. Iýan Shýnchje (1805, Qytai) – 9 upai;
2. CM Le Fan Hoang Kýan (2031, Vetnam) – 9;
3. AFM Mani Sarbarto (2072, Úndistan) – 8½.

G12 sanaty (123 qatysýshy):

1. Leisi Vang (1883, AQSh) – 8½ upai;
2. WFM Lori Kiý (1994, AQSh) – 8½;
3. Milana Sokolova (1870, FIDE) – 8½.

O12 sanaty (175 qatysýshy):

1. CM Danis Kýandykýly (2211, Qazaqstan) – 9 upai;
2. CM Ali Poiraz Ýzdemir (2196, Túrkiia) – 9;
3. CM Itan Gýo (2330, AQSh) – 8½.

Qazaqstan álemdik arenadaǵy ústemdigin ornatyp keledi. 2024 jyly Italiianyń Montesilvano qalasynda Alana Berikqyzy (G10) men Mark Smirnov (O12) chempion atanyp, Hanzada Amanjol (G12) kúmis aldy. Bul Qazaqstanǵa medaldyq esepte birinshi oryn ákeldi. 2023 jyly Egipettiń Sharm-esh-Sheih qalasynda Danis Qýandyquly (O10) altyn, Aiarý Altynbek (G12) qola júldeger atandy. Almaty-2025 týrnirindegi úsh altyn Qazaqstannyń kóshbasshylyǵyn nyǵaitty, al eki dúrkin álem chempiony atanǵan Danis Qýandyquly jańa býynnyń simvolyna ainaldy.

Qazaqstan shahmat federatsiiasynyń birinshi vitse-prezidenti Darmen Sadýaqasov:

«Qazaqstan kadetter arasyndaǵy Álem chempionatynda ekinshi jyl qatarynan jalpykomandalyq birinshi oryndy ielendi. Ótken jyly Italiiada biz eki altyn jeńip aldyq. Biyl Almatyda alty altynnyń úsheýin aldyq. Álemniń kóshbasshy elderi – Qytai, Úndistan jáne AQSh – bir-bir altynnan ǵana aldy. Bul jetistik erekshe qýantady, sebebi ol óz jerimizde, 88 el qatysqan rekordtyq týrnirde oryn aldy. Bul ǵalamat tabys, biz jas daryndarymyzdy maqtan tutamyz».

Almatydaǵy triýmf – bul tek sporttyq jeńis emes, sonymen qatar jas shahmatshylar úshin shabyt kózi. Alisha Bisalieva, Ádinur Ádilbek jáne Danis Qýandyquly óz esimderin tarih betterine jazdy. Qazaqstan shahmat derjavasy retinde beki túspek, al Almaty jańa juldyzdar janǵan arenaǵa ainalmaq.